Phát triển mô hình chăn nuôi bò lấy sữa và thịt

Nói đến Công ty DNTN Thanh Tùng, không chỉ mọi người dân trong thị xã Sơn La, nơi công ty đóng trụ sở chính, mà rất nhiều người dân ở các làng, bản xa xôi khác trong tỉnh cũng đều biết đến, bởi DN đã và đang làm nổi bật hai lĩnh vực lớn liên quan trực tiếp đến cộng đồng các dân tộc trong tỉnh. Ðó là chăn nuôi cung cấp bò giống thịt cho nông dân.

Trong chương trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế của Sơn La, việc phát triển chăn nuôi bò cho sữa và bò giống thịt nhập ngoại đã và đang được phát triển mạnh. DNTN Thanh Tùng chọn "kênh" chăn nuôi giống bò cho thịt để kinh doanh. Cuối năm 2003, từ nguồn vốn ngân sách Nhà nước di dời dân lòng hồ công trình thủy điện Sơn La, DNTN Thanh Tùng được nhận 300 con bò cái giống thịt và ba con bò đực tương đương bốn tỷ đồng qua Công ty Nôvico (Việt kiều) nhập từ Ô-xtrây-li-a về chăn nuôi để cấp phát cho nhân dân trong diện được hưởng chế độ. Khi đàn bò 300 con về tới Ba Vì (Hà Tây) phải ở lại đây hai tháng ăn nghỉ "tập dượt" làm quen với khí hậu Việt Nam, sau đó mới đưa về Sơn La. Ðồng cỏ trong quy hoạch do DNTN Thanh Tùng quản lý, khai thác ở bản Sà Và, xã Miềng Khiêng, huyện Thuận Châu cũng đã mượt mà, xanh tươi chờ đón bò về. Lúc này, đoàn cán bộ doanh nghiệp Thanh Tùng, một lần nữa lại cùng nhau lên bản Sà Và gặp lãnh đạo và các tổ chức đoàn thể trong xã rà soát lại danh sách các hộ được chọn ký "Hợp đồng chăn nuôi bò gia công", theo đó là có cuộc tiếp xúc trực tiếp với từng hộ nhận nuôi bò. Ðôi bên thống nhất thực hiện các cam kết trong hợp đồng nhằm bảo đảm quyền lợi cho cả hai. Ðiều mà bà con các dân tộc tin và phấn khởi nhất là bên A (doanh nghiệp) làm đầy đủ các cam kết: Giao bò tại trang trại cho bên B (hộ nhận nuôi); cân, đo trọng lượng bò lúc bàn giao có sự chứng kiến của đại diện chính quyền, hội nông dân xã; hướng dẫn bên B nắm vững cách chăm sóc, chăn nuôi, cũng như gieo trồng, dự trữ các loại thức ăn cho bò; định kỳ kiểm tra sức khỏe, tăng trọng, tiêm phòng dịch cho bò; ứng trước 150.000 đồng/tháng/con bò (50% tiền mặt và 50% bằng gạo) để hộ chăn nuôi tiêu dùng. Với bên B, một trong những cam kết hàng đầu phải thực hiện là có chuồng trại thoáng mát, khô ráo có diện tích trồng cỏ (100 m2/con) bảo đảm đủ thức ăn cả ngày và đêm cho bò... Khi thanh lý hợp đồng, đôi bên cùng tính toán tổng chi phí, trọng lượng tăng, giảm của từng con, số lượng bê mới sinh, trọng lượng và tháng tuổi của từng con, từ đó quyết toán sòng phẳng, bảo đảm quyền lợi cho cả hai phía, rồi lại ký tiếp hợp đồng chăn nuôi mới.

Với chu trình cụ thể dễ nhớ, dễ làm như vậy, cho nên các hợp đồng chăn nuôi giống bò thịt giữa DNTN Thanh Tùng với gần 40 hộ đồng bào dân tộc ở bản Sà Và, xã Miềng Khiêng (hộ nhận nuôi ít nhất là ba con) diễn ra suôn sẻ. Tháng nào, cán bộ của DN cũng xuống bản, đến từng hộ nông dân hỏi han tình hình chăn nuôi, nắm bắt nhu cầu và hỗ trợ giải pháp khắc phục. Tốc độ phát triển đàn bò tăng rõ rệt. Cụ thể là sau hơn hai năm, đàn bò mẹ đã sinh sản được gần 200 con bê giống ngoại, bàn giao tiếp cho các hộ chăn nuôi. Theo hợp đồng cam kết với tỉnh, sau ba năm, DN phải có thêm 300 con bê khỏe, bàn giao, lúc đó được coi là thanh toán "hết nợ". Năm 2006, là năm cuối về đích, khép lại hợp đồng. "Món nợ" hơn 100 con bê còn lại là không khó, bởi 300 con bò mẹ vẫn khỏe, cánh đồng cỏ vẫn xanh, đội ngũ công nhân vẫn yên tâm công tác, số hộ nông dân nhận gia công nuôi bò ngày một nhiều và hiệu quả cao hơn. DNTN Thanh Tùng trở thành một "kênh" quan trọng đưa giống bò thịt nhập ngoại về tới từng hộ nông dân, góp phần chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi cho bản, làng Tây Bắc. Thị trường đang rộng mở, triển vọng chăn nuôi bò lấy thịt càng có cơ sở nhân rộng, phát triển nhanh. Giám đốc DN Thanh Tùng còn cho biết thêm: Sơn La có nhiều tiềm lực về ngô và sắn, vì thế công ty đã mở thêm nghề mới là "chế biến thức ăn gia súc". Bò không thể chỉ ăn cỏ là đủ mà phải có thêm thức ăn công nghiệp. Thị trường tiêu thụ thức ăn gia súc tăng, sản phẩm thịt bò tươi của DNTN Thanh Tùng cũng được tiêu thụ mạnh. Hiện tại, thịt bò tươi có thương hiệu AUSB của DN Thanh Tùng đã được đăng ký, đạt tiêu chuẩn châu Âu và tiêu chuẩn VSATTP số 14123/ 2005 CBTP-YT của Bộ Y tế, đang được giới thiệu và bán tại hai cửa hàng ở Hà Nội trong khu đô thị mới Trung Hòa, Nhân Chính và bến đỗ xe Ngọc Khánh, Vạn Phúc. Nhiều công ty, khách sạn lớn ở TP Hồ Chí Minh, Hà Nội đã đăng ký hợp đồng tiêu thụ thịt bò AUSB, là niềm vui lớn của DN trong chương trình "đưa bò giống nhập ngoại về bản".