Những năm gần đây, được sự quan tâm hỗ trợ về mọi mặt của chính quyền, cuộc sống vật chất và tinh thần của nhân dân các xã miền núi có nhiều chuyển biến, rút dần khoảng cách giữa miền núi với miền xuôi.
Mười năm về trước, người dân Ðà Nẵng nghe nói đến các xã miền núi Hòa Bắc, Hòa Phú... là người ta nghĩ đến vùng đất xa xôi cách trở, nghèo đói và thất học. Thật vậy, bốn xã miền núi của Hòa Vang lúc đó còn nghèo lắm, hơn 40% số hộ thuộc diện đói nghèo, nhân dân sản xuất theo kiểu tự cung tự cấp là chính. Ba phần tư xã chưa có điện lưới quốc gia. Cơ sở hạ tầng nghèo nàn lạc hậu, giao thông cách trở đi lại khó khăn, nhất là vào mùa mưa. Từ xã Hòa Bắc về TP Ðà Nẵng chưa đầy 50 km nhưng phải đi gần nửa ngày đường bằng xe máy vượt qua nhiều con suối, đoạn đường gồ ghề đất đá...
Từ năm 1997, khi TP Ðà Nẵng trở thành đơn vị hành chính mới trực thuộc Trung ương các xã miền núi Hòa Vang có điều kiện được đầu tư phát triển.
Phó Chủ tịch UBND huyện Hòa Vang Nguyễn Phú Ban cho biết: Hòa Vang là huyện nông nghiệp có diện tích tự nhiên hơn 730km2, chiếm 86% tổng diện tích tự nhiên của thành phố Ðà Nẵng, riêng miền núi chiếm 77% tổng diện tích toàn huyện. Với đặc điểm đó, trong đầu tư phát triển kinh tế, huyện luôn chú trọng cả vùng kinh tế trọng điểm với các vùng khác nhằm tạo điều kiện phát triển đồng đều. Riêng đối với các xã miền núi, trung du, huyện quan tâm phát triển kinh tế tại chỗ, trong đó chú trọng vào ba lĩnh vực chủ yếu là kinh tế hộ, kinh tế trang trại và kinh tế rừng.
Từ năm 2001 đến nay, bằng nhiều nguồn vốn huyện đã đầu tư 12 tỷ đồng cho nhân dân các xã miền núi phát triển sản xuất, xóa đói, giảm nghèo. Ngoài ra, từ năm 2001 đến 2003, mỗi năm thành phố Ðà Nẵng còn dành một tỷ đồng giúp các địa phương giải quyết khó khăn bức xúc trong sản xuất đời sống. Từ nguồn kinh phí này và nhiều nguồn khác, nhân dân các xã miền núi dấy lên phong trào thi đua sản xuất rộng khắp như lập vườn, cải tạo đồng ruộng, đưa nhiều loại giống cây trồng, vật nuôi vào sản xuất. Ðã có hơn 23 tấn giống lúa mới được đưa vào sử dụng tại bốn xã miền núi để thay dần giống lúa cũ lâu nay cho năng suất thấp lại hay nhiễm bệnh. Việc chuyển đổi diện tích đất lúa được trồng độc canh lâu nay cũng được nhân dân chuyển sang trồng màu như bắp, dưa hấu đem lại hiệu quả. Ngoài ra, nhân dân các địa phương còn tích cực cải tạo vườn tạp trồng nhiều loại cây ăn quả như chôm chôm, điều, sầu riêng, xoài, tiêu... với hàng chục nghìn cây.
Kinh tế trang trại, kinh tế rừng là một trong những thế mạnh của các xã miền núi ở Hòa Vang, bởi nơi đây diện tích đất lâm nghiệp chiếm hơn 60% tổng diện tích tự nhiên của huyện. Trên địa bàn huyện có 120 trang trại, thì tại bốn xã miền núi có hơn 70 trang trại, tập trung vào các lĩnh vực chăn nuôi, trồng trọt, trong đó có nhiều trang trại đầu tư từ 40 đến 50 triệu đồng để chăn nuôi quy mô lớn, bước đầu đem lại hiệu quả như trang trại bà Lê Thị Mỹ Ánh (xã Hòa Phú) nuôi 12 nghìn con ba ba; trang trại ông Ðoàn Văn Cần (Hòa Ninh) nuôi 170 con bò thịt, trang trại ông Trần Văn Ðức, ông Nguyễn Văn Dũng (Hòa Phú) nuôi 500 con đà điểu và trồng hàng chục nghìn cây ăn quả trên diện tích 40 ha.
Nhiều gia đình nhờ chăn nuôi, làm kinh tế trang trại, kinh tế rừng mà thoát nghèo vươn lên làm giàu với thu nhập mỗi năm từ 50 triệu đến 100 triệu đồng như gia đình ông Lê Cổ thôn An Châu (Hòa Phú), ông Nguyễn Thiết Hùng, thôn Hòa Xuân (Hòa Phú), ông Trần Văn Nhu, người dân tộc Cà Tu thôn Giàn Bí (Hòa Bắc)...
Ðối với các hộ đồng bào dân tộc Cà Tu ở hai xã Hòa Phú, Hòa Bắc, ngoài việc định canh định cư bảo đảm đất để sản xuất, huyện còn tổ chức tập huấn hướng dẫn đồng bào thay đổi tập quán canh tác, nhất là sản xuất lúa nước và thực hiện mô hình canh tác trên đất dốc, thay đổi tập quán canh tác lạc hậu tồn tại bao đời nay. Bằng nguồn vốn hỗ trợ của TP Ðà Nẵng, trong thời gian qua huyện còn tổ chức xóa các nhà tạm để xây dựng nhà ở kiên cố cho 150 hộ đồng bào dân tộc thiểu số với số tiền 1,5 tỷ đồng.
Ông Bùi Văn Cầm dân tộc Cà Tu ở thôn Giàn Bí (Hòa Bắc) vừa được thành phố, huyện hỗ trợ 16 triệu đồng để xây dựng ngôi nhà mới thay thế căn nhà lụp xụp trước đây tâm sự: Bao đời nay bà con mình chỉ biết sống trên núi cao phát rừng làm rẫy, lo cho cái ăn chưa đủ nói chi đến chỗ ở. Nay nhờ có chính quyền giúp đỡ nhiều thứ có cái nhà to để ở, có con đường lớn để đi mừng lắm. Gia đình mình cũng như nhiều người khác trong thôn, trong bản đã hết đói hết nghèo, cảm ơn Ðảng, Nhà nước nhiều lắm...
Bằng những việc làm hiệu quả, thiết thực của đảng bộ và chính quyền các cấp từ huyện đến thành phố, chỉ trong một thời gian ngắn bộ mặt nông thôn các xã miền núi Hòa Vang đổi thay nhanh chóng. Ðến nay, các xã miền núi không còn hộ đói, số hộ nghèo giảm còn hơn 17% (theo chuẩn mới). 99% số hộ được sử dụng điện lưới quốc gia. Các trường học, trạm y tế đều được kiên cố hóa và tầng hóa. Mỗi xã có một trạm y tế với năm cán bộ y tế, trong đó có một bác sĩ. Riêng tại các thôn đồng bào dân tộc thiểu số đều có trạm y tế thôn. Hệ thống đường giao thông liên xã, liên thôn đều được thảm nhựa, bê-tông hóa, ô-tô có thể đến tận các thôn. 100% số hộ đồng bào dân tộc thiểu số có nhà xây kiên cố, nhiều gia đình có xe máy và phương tiện nghe nhìn...
Tuy nhiên, hiện tại các xã miền núi Hòa Vang vẫn còn gặp một số khó khăn như nhân dân còn thiếu đất sản xuất, nhất là đất để trồng rừng, phát triển kinh tế trang trại. Tình trạng khai thác, vận chuyển và buôn bán gỗ trái phép tuy có giảm so với trước đây nhưng chưa ngăn chặn và xử lý triệt để. Thực hiện chủ trương của thành phố, huyện Hòa Vang đang triển khai kế hoạch thu hồi đất lâm trường và các dự án để giao cho nhân dân phát triển kinh tế, phấn đấu mỗi hộ dân được giao hai, ba ha đất rừng để phát triển, chăm sóc. Triển khai dự án cho vay vốn từ quỹ xóa đói, giảm nghèo và các chương trình khác để nhân dân phát triển chăn nuôi, làm kinh tế vườn, trồng cỏ nuôi bò... phấn đấu đến năm 2010 các xã miền núi không còn hộ nghèo (theo chuẩn mới).
PHAN LỢI, NGUYỄN CẦU
