ND- Trong quý I, toàn thành phố có gần 1.000 trường hợp xây dựng không phép, sai phép. Tranh chấp, khiếu kiện liên quan công trình xây dựng ở khu dân cư không giảm.
Nguyên nhân là do năng lực, trách nhiệm của chính quyền nhiều phường, xã - nơi trực tiếp quản lý, giải quyết các vụ việc. Nhiều năm nay, khi đề cập những hạn chế trong quản lý trật tự xây dựng, nhiều nơi thường "đổ lỗi" cho việc thiếu nhân lực, cán bộ phụ trách yếu nghiệp vụ và đặc biệt là ý thức chấp hành của người dân còn thấp... Vậy vai trò, trách nhiệm của chính quyền cơ sở trong quản lý trật tự xây dựng như thế nào?
Trước hết, xin được đưa ra một vài vụ việc đang khiến người dân bức xúc, tồn tại trong một thời gian dài. Ðiển hình là vụ việc tại số nhà 207 Phố Huế. UBND phường Phố Huế đã làm trái thẩm quyền (tổ chức cho hai hộ dân tự thỏa thuận để cải tạo nhà, không xin phép cơ quan quản lý nhà nước), buông lỏng việc kiểm tra, xử lý khiến sai phạm nảy sinh sai phạm. Khi hộ phía ngoài giáp mặt đường Phố Huế tự ý đổ bê-tông trần tầng hai, xây thêm hai tầng, đua ra phần đất lưu không..., UBND phường Phố Huế buộc phải ra quyết định đình chỉ xây dựng. Tuy nhiên, từ khi ra quyết định đình chỉ là tháng 12-2008 đến tháng 3-2009, UBND phường không tiến hành giám sát, không có biện pháp ngăn chặn vi phạm. Chính vì vậy, công trình này từ chỗ chỉ cải tạo trần tầng hai đã xây thêm một tầng, một tum, đua ra ngoài khoảng lưu không 6,3 m, tự ý thay đổi kết cấu gây nguy hại cho khối nhà... Ðây là nguyên nhân khiến người dân trong khu vực liên tục gửi đơn khiếu nại, tố cáo tới nhiều cấp, ngành. Ngày 12-3-2009, UBND quận Hai Bà Trưng đã có quyết định yêu cầu UBND phường Phố Huế phải tổ chức cưỡng chế tất cả các hạng mục, diện tích xây dựng sai phạm của hộ dân phía ngoài số nhà 207 Phố Huế, nhưng đến nay, UBND phường Phố Huế vẫn "án binh bất động". Thực tế này khiến dư luận đặt câu hỏi: Phải chăng do năng lực của cán bộ phường thấp hay do sự thiếu trách nhiệm khi giải quyết vụ việc? Tương tự là vụ việc tại tổ 51C, phường Cát Linh, quận Ðống Ða, xảy ra từ tháng 10-2008, đến nay đã bảy tháng nhưng phần xây dựng sai phép vẫn không bị phá dỡ. Sau nhiều lần hòa giải để phần sai phép... được tồn tại không thành, UBND phường Cát Linh lại "kính chuyển" vụ việc lên Thanh tra xây dựng quận. Chỉ có điều, khi phường ra quyết định đình chỉ, công trình xây dựng chưa đổ trần tầng hai thì đến nay đã gần hoàn thiện tầng bốn. Vậy, việc nảy sinh hai tầng xây mới khi công trình bị đình chỉ xây dựng trách nhiệm thuộc về ai? Vụ việc tại ngõ 29 phố Khương Hạ, phường Khương Ðình, quận Thanh Xuân cho thấy chính quyền phường thiếu kiểm tra, giám sát khiến công trình xây dựng được cấp phép bốn tầng đã ngang nhiên xây lên tám tầng, gây lún nứt, nguy hiểm tới các hộ dân chung quanh. Khi người dân bức xúc khiếu nại tố cáo, chính quyền phường không xử lý, phá dỡ phần xây dựng sai phép mà nhiều lần tổ chức hòa giải.
Theo Quyết định 89/2007/QÐ-TTg ngày 18-6-2007 của Thủ tướng Chính phủ, việc xử lý các vụ việc vi phạm trật tự xây dựng nêu trên (kể cả biện pháp tổ chức cưỡng chế) đều thuộc thẩm quyền, trách nhiệm của UBND phường. Tuy nhiên, các phường lại xử lý theo hướng: Hòa giải cho phần sai phạm tồn tại, không xử lý sai phạm theo đúng quy định tại Quyết định 89/2007/QÐ-TTg và Nghị định 180/2007/NÐ-CP ngày 7-12-2007. Ðây là thực tế đang diễn ra khá phổ biến ở Hà Nội. Vấn đề cần đặt ra là nếu làm sai quy định, buông lỏng quản lý làm trật tự xây dựng ở địa bàn, chính quyền phường, cán bộ phụ trách bị xử lý ra sao? Ðã bao nhiêu trường hợp bị xử lý? Ðể giám sát việc quản lý trật tự xây dựng ở cơ sở, thành phố đã có giải pháp gì? Lực lượng Thanh tra công vụ cần vào cuộc để kiểm tra, giám sát hoạt động quản lý này. Bên cạnh đó, thành phố cần chỉ đạo các quận, huyện xử lý nghiêm những phường, xã buông lỏng quản lý trật tự xây dựng, xem xét về mặt trách nhiệm, nếu phường, xã để xảy ra những vụ việc vi phạm trật tự xây dựng kéo dài.
Vĩnh Hoàng
