Ði trên quốc lộ 14B về huyện Ðại Lộc, chúng tôi không khỏi bất ngờ khi thấy nhiều nông dân trồng khoai dùng một dụng cụ "rất lạ" để cày đất. Tò mò hỏi thì được ông Bùi, một nông dân xã Ðại Hiệp cho biết: "Ðấy là chiếc máy cày bằng tay do ông Ðồng chế tạo! Có thể cày, vun đất, làm cỏ rất dễ dàng, giảm rất nhiều công sức, không còn phụ thuộc vào sức kéo trâu bò... Nhà nào ở đây cũng có một chiếc để dùng như thế!".
Chúng tôi lên xã Ðại Hồng, đến tiệm rèn nhỏ, phía trước trưng bày những chiếc máy cày đã hoàn thiện. Thấy có khách, một người đàn ông khuôn mặt còn nhễ nhại mồ hôi, bỏ dở công việc ra tiếp chúng tôi. Ông chính là Lương Minh Ðồng, được mọi người trìu mến gọi với cái tên "Ðồng máy cày xe đạp". Nói về ý tưởng chế tạo chiếc máy cày đa năng, ông Ðồng kể: "Trong một lần nhìn lũ trẻ con trong xóm chơi đùa, đẩy chiếc khung xe đạp hư tạo thành vệt dài xuống đất cười thích thú. Lúc đó tôi nghĩ rồi đặt ra câu hỏi trong đầu, nếu tận dụng cổ lái, phuộc xe đạp và chiếc rân xe để đẩy làm chiếc cày bằng tay thì sao?".
Nghĩ là làm, ông Ðồng về lấy vội chiếc mũ đội đi hỏi mua xe đạp cũ. Sau đó, ông đem về tháo và cắt bỏ các bộ phận trên chiếc xe, chỉ giữ lại phuộc trước, sườn xe, cổ lái và rân xe. Ông Ðồng lấy bút vẽ phác họa ra giấy rồi đem hàn nối các bộ phận. "Có thể nói đơn giản là tôi lấy một khúc sắt hàn phía trên cổ xe để dài ra cho hợp với chiều cao người dùng. Sau đó, hàn một cây sắt phía dưới, có gắn lưỡi cày vào để làm chức năng xới đất. Chiếc rân xe quay tròn giúp lực đẩy nhẹ nhàng, không tốn công sức" - ông Ðồng giải thích.
Chỉ mất hơn một ngày để làm xong chiếc cày bằng xe đạp hư, ông Ðồng bảo vợ và mình ra thử làm trên ruộng nhà. Ông Ðồng tươi cười khoe: "Thấy hiệu quả, được vợ khen nên tôi phấn khởi lắm. Nhưng nhìn lại chiếc cày vẫn chỉ cày đất, tôi quyết định về cải tiến tạo thêm chiếc cào ba đinh để xới đất làm cỏ, sau đó là chiếc lưỡi để vun đất".
Anh Phan Văn Tư, một người dân trong thôn cho biết: "Lúc trước nhà tôi phải dùng trâu để kéo cày, nếu đi thuê phải bỏ ra hơn 500 nghìn đồng cho ba đám ruộng. Không chỉ đắt đỏ mà còn phải đợi lượt mình, dễ trễ vụ. Thế nhưng từ ngày mua chiếc cày này về, gia đình đã chủ động hơn trong công việc làm đồng, công sức bỏ ra không nhiều...". Còn chị Ngô Thị Lễ, xã Ðại Minh đánh giá: "Từ ngày dùng chiếc cày đa năng này, chồng tôi không cần phải giúp nữa. Anh đi làm việc khác kiếm tiền, còn tôi có thể tự cày xới đất ruộng, làm vụ mùa một mình. Chiếc cày dễ sử dụng nên phụ nữ như chúng tôi làm việc cũng thấy nhẹ nhàng".
Với giá bán mỗi chiếc 300 nghìn đồng, ông Ðồng tập trung vào sản xuất nhưng vẫn không đáp ứng đủ nhu cầu của người dân. Ðặc biệt, ông Ðồng đem ra cho chúng tôi xem một cuốn sổ, trong đó có nhiều số điện thoại, đơn đặt hàng của người dân các tỉnh như: Thanh Hóa, Lạng Sơn, Ninh Thuận, Ðác Lắc... Ðể vận chuyển đi xa, máy được tách rời từng bộ phận, đóng hộp gửi xe đò cho người nhận. Thế mới biết sản phẩm "chiếc cày đa năng" của ông được tin tưởng chất lượng và hiệu quả thế nào! "Mỗi chiếc cày của tôi, nếu sau khi làm, bảo quản tốt thì thời gian sử dụng khoảng năm đến sáu năm. Trong thời gian tới, tôi sẽ cố gắng cải tiến, sáng tạo những công cụ lao động có ích hơn nữa để người nông dân mình làm công việc hiệu quả!" - ông Ðồng tâm sự.
Nhờ "sáng chế" của mình, mới đây, ông Ðồng đã được Trung ương Hội Nông dân Việt Nam bình chọn là một trong 62 gương mặt nông dân xuất sắc và được vinh danh đúng vào dịp kỷ niệm 83 năm Ngày thành lập Hội Nông dân Việt Nam vừa qua.