Những sai phạm trong đền bù, giải phóng mặt bằng ở dự án VISP - Bắc Ninh

Sai phạm đã rõ

Dự án Khu công nghiệp, đô thị và dịch vụ Việt Nam-Singapore tại Bắc Ninh  (gọi tắt là VISP-Bắc Ninh)  nằm trong chương trình hợp tác giữa hai Chính phủ Việt Nam-Singapore, có tổng diện tích 700 ha nằm trên địa bàn ba xã: Phù Chẩn, Ðình Bảng (huyện Từ Sơn) và Ðại Ðồng (huyện Tiên Du).

Riêng xã Phù Chẩn có gần 400 ha đất nông nghiệp thuộc diện thu hồi để phục vụ dự án.

Theo dự kiến, tháng 12-2007 huyện Từ Sơn phải hoàn thành việc giải phóng mặt bằng bàn giao cho dự án, nhưng vì có sự  phản ứng dữ dội của nhân dân xã Phù Chẩn về những biểu hiện tiêu cực trong công tác đền bù, giải phóng mặt bằng nên tạm thời đình lại.

Từ đơn thư tố cáo và những ý kiến của nhân dân về việc một số cán bộ thôn khai khống diện tích, chuyển đất tạm giao thành đất giao lâu dài để nhận tiền đền bù cao hơn thực tế, đoàn Thanh tra liên ngành tỉnh Bắc Ninh đã tiến hành rà soát diện tích trên phương án đền bù dự án VISP-Bắc Ninh ở xã Phù Chẩn.

Kết quả kiểm tra ở cả ba thôn Phù Lộc, Roi Sóc, Rích Gạo cho thấy diện tích đất sai lệch do khai khống, khai tăng diện tích, chuyển trái phép đất tạm giao thành đất giao lâu dài... để nhận tiền bồi thường, hỗ trợ trái pháp luật là gần 60.000 m2 (tương đương khoảng hai tỷ đồng).

Bên cạnh đó, tổ tác nghiệp của Hội đồng giải phóng mặt bằng (HÐGPMB) đã phát hiện, điều chỉnh so với danh sách gốc đã được phê duyệt nhưng chưa trình hàng chục nghìn m2 đất tương đương hàng  tỷ đồng tiền đền bù.

Như vậy, so với những con số sai phạm về diện tích đất trong đền bù, giải phóng mặt bằng  do nhân dân phát hiện, tố cáo thì kết quả thanh tra thực tế cho thấy diện tích đất sai phạm cao gấp nhiều lần và không chỉ  cán  bộ  thôn,  đội  sản xuất dính dấp ai phạm mà cả cán bộ xã cũng vướng vào.

Những đồng tiền sai phạm đó có người đã nhận, có người chưa nhận và sẽ nhận nếu không được phát hiện, ngăn chặn kịp thời, đã cho thấy một thực tế hết sức phũ phàng trong công tác đền bù, giải phóng mặt bằng ở xã Phù Chẩn.

Những sai phạm trong công tác đền bù, giải phóng mặt bằng phục vụ dự án VISP-Bắc Ninh không chỉ nằm ở cấp xã, thôn mà cấp huyện cũng có không ít sai sót. UBND huyện Từ Sơn thực hiện không đúng trình tự thu hồi đất, lập phương án bồi thường, hỗ trợ; chưa ra các quyết định thu hồi đất đến từng hộ mà đã tiến hành chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ.

Lập phương án bồi thường, hỗ trợ không chính xác, tạo điều kiện cho tiêu cực nảy sinh.

Hội đồng giải phóng mặt bằng cũng thực hiện chưa đúng một số việc trong trình tự lập tờ trình, xin phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và thực hiện phương án đã được phê duyệt, để xảy ra sai sót trong danh sách chi trả tiền bồi thường.

Tổ tác nghiệp, Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện cũng đã thiếu trách nhiệm nên đã để xảy ra sai sót trong phần việc thuộc lĩnh vực được giao phụ trách.

Những mất mát đau lòng

Trong bất cứ một vụ việc tiêu cực nào cũng đều có người phải gánh chịu những hậu quả do chính họ gây ra, nhưng những mất mát về cán bộ ở Phù Chẩn thật sự làm cho nhiều người cảm thấy đau lòng.

Toàn bộ đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt của xã từ Bí thư, Phó Bí thư  Ðảng ủy đến Chủ tịch, Phó Chủ tịch UBND, HÐND đều mắc sai phạm và phải chịu kỷ luật. Trong đó đáng trách nhất là Bí thư Ðảng ủy xã Lê Nguyên Doanh.

Là người lãnh đạo cao nhất trong xã, trực tiếp phụ trách chi bộ thôn Phù Lộc theo sự phân công của Thường vụ Ðảng ủy, nhưng  đồng chí đã buông lỏng vai trò lãnh đạo của Ðảng, thiếu tinh thần trách nhiệm trong việc đôn đốc, kiểm tra để xảy ra những sai phạm nghiêm trọng trong công tác đền bù, giải phóng mặt bằng, dẫn đến gây mất ổn định kéo dài, chưa giải quyết được, ảnh hưởng xấu đến tình hình chính trị địa phương.

Không chỉ vậy, gia đình ông Lê Nguyên Doanh còn nhận tiền bồi thường thừa 223 m2 đất nông nghiệp so với diện tích có trong sổ bộ thuế.

Gia đình ông Lê Nguyên Hồng, Phó Chủ tịch HÐND xã Phù Chẩn cũng kê khai sai diện tích vượt 686 m2 đất nông nghiệp so với sổ bộ thuế  để nhận tiền bồi thường sai quy định.

Ở cấp thôn, hầu hết cán bộ thôn  đến cán bộ đoàn thể, cán bộ đội sản xuất... vào sai phạm.

Trao đổi ý kiến với chúng tôi về vụ việc trên, ông Nguyễn Ðức Tuất, Bí thư Huyện ủy, Chủ tịch HÐND huyện Từ Sơn cho biết: Ban đầu chúng tôi cứ ngỡ là chi bộ, chính quyền các cán bộ thôn, xóm vì thiếu hiểu biết, tham chút lợi ích cục bộ mà tự ý làm liều.

Không ngờ khi họp lại kiểm điểm thì mới hay là Ðảng ủy, chính quyền xã đều biết nhưng đã làm ngơ, thậm chí có người còn đồng tình.

Biết là làm đến nơi, đến chốn sẽ mất hết cả đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt của xã Phù Chẩn, ảnh hưởng tinh thần của đội ngũ cán bộ, đảng viên cũng như quần chúng nhân dân trong xã, nhưng chúng tôi kiên quyết xử lý nghiêm.

Huyện ủy đã chỉ đạo xem xét kỷ luật đối với tập thể Ðảng ủy và UBND xã, cấp ủy chi bộ và cá nhân Bí thư chi bộ, trưởng thôn, đảng viên có sai phạm ở các thôn Phù Lộc, Roi Sóc để có hình thức kỷ luật thích đáng.

Ðối với các đảng viên là cán bộ lãnh đạo xã Phù Chẩn, Huyện ủy chỉ đạo kiểm điểm nghiêm khắc và đã có hình thức xử lý kỷ luật như sau:

Cách chức Ủy viên Ban Thường vụ Ðảng ủy xã đối với đồng chí Lê Nguyên Doanh, Bí thư Ðảng ủy xã;

Cách chức Ủy viên Ban Thường vụ Ðảng ủy xã đối với đồng chí Nguyễn Ðức Thành, Chủ tịch UBND xã và yêu cầu UBND huyện cách chức Chủ tịch UBND xã Phù Chẩn;

Cách chức Ủy viên Ban Thường vụ Ðảng ủy xã đối với đồng chí Nguyễn Văn Hà, Chủ tịch HÐND xã;

Cách chức Ðảng ủy viên, đề nghị UBND huyện cách chức Phó Chủ tịch UBND xã đối với đồng chí Nguyễn Văn Hưng, Phó Chủ tịch UBND xã; đề nghị HÐND huyện Từ Sơn xem xét, bãi miễn chức Phó Chủ tịch HÐND xã Phù Chẩn đối với đồng chí Lê Nguyên Hồng, Phó Chủ tịch HÐND xã;

Cách chức Ðảng ủy viên và đề nghị cho thôi nhiệm vụ đối với đồng chí Nguyễn Văn Trường, cán bộ địa chính xã.

Ðấy mới chỉ là xử lý về mặt kỷ luật Ðảng, tới đây những cá nhân trên còn phải chịu hình thức xử lý về mặt pháp luật đối với những sai phạm mà họ đã gây ra.

Huyện ủy Từ Sơn đang chỉ đạo Ðảng ủy xã Phù Chẩn tiếp tục tiến hành kiểm điểm để có các hình thức xử lý kỷ luật các cán bộ, đảng viên ở những chi bộ có sai phạm.

Một mất mát quá lớn cho đội ngũ cán bộ của Phù Chẩn. Huyện ủy Từ Sơn cũng đang chỉ đạo tiến  hành kiểm điểm, xử lý kỷ luật những cán bộ cấp huyện liên quan những sai phạm ở Phù Chẩn.

Những việc cần tiếp tục xử lý

Chỉ vào cánh đồng bỏ hoang rộng hàng trăm ha, ông Ly người ở thôn Rích Gạo xót xa nói với chúng tôi: Cánh đồng này màu mỡ nhất vùng đấy. Vậy mà đã bỏ hoang mất một vụ rồi, vụ này lại tiếp tục để hoang nữa. Dân thì không có ruộng để cày cấy, việc làm thì chưa thấy đâu, thóc dự trữ đã hết cả rồi, tiếng là nông dân mà phải chạy mua gạo ăn hằng ngày, xót ruột lắm. Dân chúng tôi thì luôn ủng hộ dự án, nhưng cũng đề nghị phải làm sao cho minh bạch, công bằng, hợp lý  và có thêm chính sách giúp đỡ nông dân chứ kéo dài mãi thế này khó sống lắm.

Tâm sự của ông cũng chính là nguyện vọng chung của bà con nông dân xã Phù Chẩn.

Ðề cập vấn đề này, đồng chí Bí thư Huyện ủy thông báo là trong kết luận của Ban Thường vụ Huyện ủy  tại phiên họp ngày 23-5 vừa qua, Huyện ủy cũng đã kiến nghị cấp trên xem xét để có chính sách hỗ trợ thêm.

Ðến nay, UBND tỉnh, nhà đầu tư đã nhất trí hỗ trợ mỗi sào ruộng bị thu hồi thêm gần tám triệu đồng  do dừng cấy hai vụ vừa qua.

Như vậy, tính tất cả các khoản  mỗi sào ruộng được đền bù, hỗ trợ tổng cộng khoảng 36 triệu đồng thay vì 28 triệu đồng như trước đây.

Tỉnh cũng như nhà đầu tư đã thống nhất dành 30% trong tổng diện tích dự án để nhân dân có đất canh tác, bảo đảm lương thực cho gia đình.

Phải nói là việc xử lý những sai phạm trong công tác đền bù, giải phóng mặt bằng của các cơ quan chức năng tỉnh Bắc Ninh, huyện Từ Sơn đã bước đầu giải tỏa được những bức xúc của nhân dân Phù Chẩn, tình hình an ninh, trật tự thôn xóm đã dần ổn định.

Tuy nhiên, vẫn còn nổi lên một số vấn đề cần làm rõ để nhân dân Phù Chẩn yên lòng giao đất thực hiện dự án.

Ðó là, việc để lại 30% trong tổng diện tích dự án cho dân canh tác thì sẽ để lại trong thời gian bao lâu, liệu sau này có thu hồi không?

Việc đền bù, giải phóng mặt bằng bao giờ được xử lý dứt điểm, nếu tiếp tục đình trệ thì có cho dân tiếp tục trồng cấy để giảm bớt khó khăn về lương thực không, hay lại bỏ phí như vừa qua?

Chế độ hỗ trợ cho những người bị thu hồi đất nhưng không còn trong độ tuổi lao động như thế nào? Lấy gì bảo đảm cuộc sống cho họ về lâu dài.

Mặt khác, các cán bộ sai phạm trong các vụ việc vừa qua đã và đang bị xử lý về hành chính và cả về pháp luật, còn những kẻ đứng sau lưng kích động người khác hành động quá khích, xâm hại tài sản, tính mạng cán bộ, công dân gây mất trật tự an ninh thôn xóm trong thời gian vừa qua thì sao?

Nếu không xử lý kịp thời và triệt để sẽ ảnh hưởng xấu đến tư tưởng đội ngũ cán bộ không mắc sai phạm đang công tác ở xã, thôn, xóm, gây tâm lý bất bình trong nhân dân và điều quan trọng hơn cả là vấn đề an ninh nông thôn ở Phù Chẩn sẽ không thể giải quyết được triệt để.