Những ngày đầy ấn tượng ở nước Anh

Ghi chép của phóng viên báo Nhân Dân

Nhận lời mời của Nữ hoàng Anh Elizabeth II, Chủ tịch nước Trần Ðức Lương và Phu nhân cùng Ðoàn đại biểu cấp cao Nhà nước ta thăm chính thức Liên hiệp Vương quốc Anh và Bắc Ai-len vào những ngày tháng 5 tươi đẹp.

Ngay từ trên máy bay, nước Anh hiện ra trước mắt chúng tôi với những vạt rừng, đồng cỏ như những mảng mầu xanh thẫm trên biển biếc Ðại Tây Dương và vào mùa này, những cánh đồng trồng cải để làm món mù tạt ưa thích, đang trổ hoa trông như những thảm vàng rực rỡ dưới cánh máy bay.

Luân Ðôn mùa hè trời trong vắt. Thành phố với những lâu đài, biệt thự rêu phong cổ kính rất sôi động với những dòng xe hơi đời mới choáng lộn, những  tắc-xi,  xe buýt  hai  tầng có kiểu dáng đặc trưng chạy như mắc cửi, dễ đem lại cho ta ấn tượng mạnh về một thế giới, của quá khứ và hiện tại đang chung sống hài hòa trong từng căn nhà, con phố nhỏ...

Ðỉnh cao nghi thức của chuyến thăm này là buổi Nữ hoàng Elizabeth II tiếp đón, hội kiến với Chủ tịch nước Trần Ðức Lương và Phu nhân trong nghi lễ trọng thể của Ðiện Buckingham, có những đội ngự lâm mặc trang phục của Hoàng gia từ thế kỷ 18.

Có một điều thành lệ ở đây, các phóng viên ảnh, truyền hình đều không được quay phim, chụp ảnh trong Ðiện Buckingham. Tất cả đều do người của Hoàng gia độc quyền thực hiện, sau đó sẽ chuyển phát cho những nơi cần. Chúng tôi được gặp một số bà con người Việt ở đây, vượt quãng đường hơn trăm cây số để chào đón Chủ tịch nước ta, nghe quốc ca mà rưng rưng xúc động, tự hào về vị thế của đất nước ngày nay.

Ở tuổi 78, Nữ hoàng Anh đã có hơn 50 năm trị vì đất nước và đối với nhiều người, hình ảnh Anh quốc gắn liền hình ảnh Nữ hoàng. Theo cuộc thăm dò ý kiến do hãng Sky News (Anh) tiến hành mới đây, phần lớn người dân xứ sương mù vẫn đánh giá cao Nữ hoàng Elizabeth II và dành cho bà tình cảm đặc biệt. Trong buổi gặp với Nữ hoàng Anh, Chủ tịch nước Trần Ðức Lương nêu rõ, cho dù hai nước cách xa nhau về địa lý, những cuộc tiếp xúc giữa các nhà lãnh đạo chính trị, giới kinh doanh và đầu tư, đặc biệt là sự giao lưu văn hóa, nghệ thuật ngày càng tăng giữa nhân dân hai nước đã góp phần làm chúng ta hiểu biết, tin cậy lẫn nhau và cùng hướng tới một khuôn khổ quan hệ mới đa dạng và sâu sắc trong tương lai.

Trong sự ân cần và niềm nở hiếm có khi tiếp Chủ tịch nước ta và Phu nhân, Nữ hoàng Anh Elizabeth II đánh giá cao những thành tựu trong công cuộc đổi mới, phát triển kinh tế - xã hội ở Việt Nam. Nữ hoàng cho biết, sau các chuyến thăm Việt Nam của Công chúa Anna và Hoàng tử Andrew, những thành viên của Hoàng gia trở về, bà được nghe những lời ca ngợi và khâm phục Việt Nam. Vị Nữ hoàng có gương mặt phúc hậu này bày tỏ mong muốn quan hệ giữa hai nước ngày càng phát triển tốt đẹp.

Kết thúc buổi tiếp nồng ấm và kéo dài hơn nhiều so với dự kiến, Chủ tịch nước Trần Ðức Lương chúc Nữ hoàng và Hoàng gia luôn mạnh khỏe, đất nước và nhân dân Anh ngày càng thịnh vượng, phồn vinh. Chủ tịch trân trọng mời Nữ hoàng sang thăm Việt Nam. Nữ hoàng vui vẻ nhận lời và cho biết sẽ thu xếp vào một dịp thích hợp.

Chiều cùng ngày, tại Phủ Thủ tướng Anh, Chủ tịch nước Trần Ðức Lương hội đàm với Thủ tướng Anh Tony Blair. Hai nhà lãnh đạo tập trung trao đổi ý kiến về phương hướng, triển vọng quan hệ Việt - Anh, đặc biệt là về kinh tế. Tại cuộc hội đàm, Chủ tịch Trần Ðức Lương khẳng định Việt Nam coi trọng quan hệ hợp tác nhiều mặt với Vương quốc Anh, một đối tác châu Âu quan trọng của Việt Nam về phát triển, đầu tư, thương mại, khoa học, công nghệ; muốn Anh có một vị trí xứng đáng, lâu dài tại Việt Nam và khu vực.

Nhân dịp này, thay mặt Nhà nước và nhân dân Việt Nam, Chủ tịch nước chân thành cảm ơn sự giúp đỡ quý báu mà nhân dân và Chính phủ Anh dành cho Việt Nam trong công cuộc phát triển kinh tế - xã hội, xóa đói, giảm nghèo, cải thiện đời sống nhân dân. Thủ tướng Anh Tony Blair nhiệt liệt chào mừng và bày tỏ vinh dự đón Chủ tịch nước Trần Ðức Lương và Phu nhân cùng phái đoàn cấp cao tới thăm Vương quốc Anh.

Ca ngợi những thành tựu đổi mới của Việt Nam, đánh giá cao vai trò của Việt Nam trong khu vực cũng như chính sách đối ngoại rộng mở, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ quốc tế và chủ động hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam, Thủ tướng Anh khẳng định sẽ tiếp tục ủng hộ công cuộc đổi mới của Việt Nam và thông báo từ năm 2005 sẽ tăng viện trợ phát triển cho Việt Nam lên khoảng 100 triệu USD mỗi năm, trong đó hầu hết là viện trợ không hoàn lại để thực hiện các dự án xóa đói, giảm nghèo. Thủ tướng Tony Blair khẳng định Chính phủ Anh sẽ tiếp tục khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư, buôn bán với Việt Nam và sẽ xem xét tăng thêm học bổng, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho sinh viên Việt Nam sang học tập tại Anh.

Thủ tướng cũng nhấn mạnh, Anh sẽ tiếp tục ủng hộ và hỗ trợ Việt Nam tăng cường quan hệ với EU, gia nhập WTO, ứng cử ghế ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an LHQ khóa 2008 - 2009 và bày tỏ mong muốn nâng quan hệ giữa hai nước lên một tầm cao mới, ở mức đối tác chiến lược.

Tại cuộc hội đàm, hai bên khẳng định ủng hộ mạnh mẽ tiến trình hợp tác Á - Âu và bày tỏ quyết tâm hợp tác để Hội nghị cấp cao ASEM-5 tổ chức tại Hà Nội vào tháng 10 tới thành công tốt đẹp. Vị thế của Việt Nam và không khí cởi mở, tôn trọng lẫn nhau trong buổi hội đàm khi đề cập các vấn đề hai bên cùng quan tâm đã khiến buổi hội đàm kéo dài hơn dự kiến, là điều ít thấy ở đất nước công nghiệp, ưa sự chính xác như chiếc đồng hồ Big Ben nổi tiếng.

Với dân số hơn 59 triệu người nhưng GDP của Anh là 1.044 tỷ bảng Anh, lớn thứ tư thế giới sau Mỹ, Nhật Bản, Ðức và tăng trưởng một cách vững chắc, trong năm năm qua tăng trung bình 2,5%. Trong EU, Anh là nước có tỷ lệ thất nghiệp thấp nhất, khoảng 5%; lạm phát thấp và ổn định nhất kể từ năm 1959, khoảng 1,1%...

Hiện nay, quan hệ kinh tế giữa Vương quốc Anh và Việt Nam đang tiến triển tích cực. Hai nước đã ký kết hầu hết các hiệp định khung về hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, v.v. Trong những năm gần đây, kim ngạch thương mại hai chiều không ngừng gia tăng. Vương quốc Anh có gần 140 văn phòng đại diện thương mại thường trú và chi nhánh thương nhân tại Việt Nam. Kim ngạch buôn bán hai chiều năm ngoái đạt 860 triệu USD, tăng gần gấp ba lần năm 1997.

Về đầu tư, tính tới cuối tháng 4 năm nay, các nhà đầu tư thuộc Vương quốc Anh có 53 dự án tại Việt Nam với tổng vốn đăng ký hơn 1,18 tỷ USD, đứng thứ ba trong số các nước EU đầu tư vào Việt Nam. Rất nhiều đại diện của cộng đồng doanh nghiệp và các tổ chức văn hóa - giáo dục của quốc đảo này, ở những quy mô khác nhau, có mặt tại Việt Nam từ rất sớm, trong đó phải kể đến Prudential, BP-Amoco, Castrol, Standard Chartered Bank, Glaxo Smith Kline, British Council, v.v.

Những thành công dù chỉ là bước đầu, như ở dự án thăm dò và khai thác mỏ khí Nam Côn Sơn, Nhà máy điện Phú Mỹ III, dự án liên doanh bảo hiểm nhân thọ, đào tạo kỹ năng tiếng Anh..., là những minh chứng và biểu hiện cho những tiềm năng to lớn trong hợp tác kinh tế - thương mại, cần được tập trung khai thác.

Tại cuộc tọa đàm giữa các đại diện doanh nghiệp Việt Nam và Vương quốc Anh được tổ chức tại trường Ðại học Kinh tế và Khoa học chính trị Luân Ðôn (LSE), với một sự quan tâm sâu sắc thúc đẩy quan hệ kinh tế - thương mại giữa hai nước, Chủ tịch nước Trần Ðức Lương đã tới dự và phát biểu tại diễn đàn này. Chủ tịch nhấn mạnh đến các vấn đề Việt Nam hội nhập kinh tế quốc tế; phát triển nhanh, ổn định và vững chắc nền kinh tế nhiều thành phần với sự đa dạng về hình thức sở hữu; tạo lập đồng bộ các yếu tố của thể chế kinh tế thị trường, xây dựng khuôn khổ pháp lý và thể chế để thị trường hoạt động có hiệu quả và có trật tự trong môi trường cạnh tranh lành mạnh...

Chủ tịch cũng nêu lên những thành công bước đầu và ghi nhận chất lượng, hiệu quả đầu tư của Anh vào Việt Nam, một thị trường đang nổi lên với 80 triệu dân, cửa ngõ đi vào thị trường năng động Ðông-Nam Á và Trung Quốc. Chủ tịch nói: "Ðến với Việt Nam, các bạn sẽ phát huy lợi thế và thế mạnh của mình trong các lĩnh vực: Thăm dò và khai thác dầu khí, năng lượng, khai khoáng, đóng tàu, các lĩnh vực công nghệ cao, ngân hàng, bảo hiểm, dịch vụ tài chính, viễn thông, v.v. Và, đó cũng là những lĩnh vực mà chúng tôi đang có nhu cầu, ưu tiên hợp tác với các bạn...".

Trong thời gian ở nước Anh, Chủ tịch Trần Ðức Lương đã tới thăm một số doanh nghiệp lớn, đang có quan hệ làm ăn với Việt Nam như Ngân hàng HSBC, Tập đoàn dầu khí BP, Tập đoàn Bảo hiểm Prudential và tiếp đón các vị chính khách như Quốc vụ khanh Bộ Ngoại giao và Thương mại, Quốc vụ khanh Bộ Phát triển quốc tế, nhóm các Nghị sĩ Anh - Việt Nam tại Quốc hội Anh đến chào Chủ tịch. Lịch trình sít sao và công việc dồn dập.

Thật ấn tượng khi đến thăm trụ sở Ngân hàng HSBC, một tòa nhà kính cao vút 42 tầng trong khu Quảng trường Canada. Ðây là một khu vực đầu não tài chính của nước Anh, tập trung khoảng 500 các tập đoàn tài chính, ngân hàng, bảo hiểm lớn của nước Anh, như thể phố Walls ở New York vậy.

Ngay ở cổng vào trụ sở HSBC là hai con sư tử đá mầu nâu sẫm nằm chầu. Hai con sư tử này có tên Xti-ven và Xtíp, tên của hai người quản lý tài giỏi của HSBC vào những thập kỷ đầu của thế kỷ trước và là biểu tượng của HSBC. Là một tập đoàn tài chính, ngân hàng lớn hàng đầu thế giới, với 230 nghìn nhân viên rải khắp 79 quốc gia với 9.500 văn phòng, HSBC đã mở văn phòng tại Hà Nội từ năm 1992 và đang xúc tiến mở chi nhánh tại Việt Nam.

Trong buổi gặp gỡ ban lãnh đạo Prudential, Phó Thủ tướng Vũ Khoan cũng khuyến khích và đồng ý trên nguyên tắc Tập đoàn bảo hiểm hàng đầu nước Anh này thành lập công ty quản lý quỹ đầu tư tại Việt Nam. Bước đi của các tập đoàn tài chính lớn tại Việt Nam cho thấy, đây là một thị trường đang hấp dẫn các nhà đầu tư, kinh doanh, và việc này trở thành một hiện thực. Nó hợp với câu nói của người xưa "trông giỏ bỏ thóc" là vậy.

Ðến Luân Ðôn không thể không nói đến dòng sông Thêm hiền hòa như ôm trọn thủ đô rộng lớn này với bao công trình kỳ vĩ hai bên bờ. Nó gắn bó với người dân nơi đây như Hà Nội với sông Hồng vậy. Câu chuyện của con sông này cũng đáng để ta suy ngẫm khi bước vào thời kỳ CNH, HÐH. Vào giữa thế kỷ 19, khi cuộc cách mạng công nghiệp của nước Anh đang hồi cao trào, cả nước cống, nước thải công nghiệp đều được xả thẳng xuống sông Thêm. Do đó, cá hồi, loại cá một thời rất nhiều, đã biến khỏi dòng sông này vào năm 1849. Nước sông bị ô nhiễm nặng vẫn được dùng cho sinh hoạt, khiến khoảng 35 nghìn dân Luân Ðôn thời đó bị chết vì bệnh tiêu chảy.

Phải mất hơn trăm năm với bao dự án và tiền của để khắc phục ô nhiễm, đến năm 1974, đàn cá hồi đầu tiên mới trở lại sông Thêm với bao vui mừng của người dân thành phố. Nay thì, mỗi khi hè về, từng đàn hải âu đạp nước, tung cánh trắng xóa trên sông và những khách du lịch xuôi dòng sông trong xanh này lại có thú vui câu cá, ngắm cảnh hoặc lướt ván. Nói đến du lịch, không chỉ khâm phục người dân đất nước này biết tu bổ, tôn tạo các di tích cổ ở đây và cũng "hái ra tiền", mà cái chính là ý thức của mọi người, biết chăm chút, giữ gìn và làm đẹp ở mọi nơi. Ở nhiều nơi Ðoàn ta đi thăm, từ vùng núi với những lâu đài, thành quách ở Ê-đin-bớc, thuộc Xcốt-len, đến kinh thành Luân Ðôn, trên đường phố hay trong các công viên, đâu cũng thấy dấu ấn bàn tay con người với ý thức làm sạch, đẹp cảnh quan thêm lên.