Nhà sản xuất vẫn "bình chân như vại"!

Chủ trương không dùng "hàng ngoại"!

Ông Lương Minh (Ban biên tập VTV3, Đài Truyền hình Việt Nam) cho biết VTV3 đã ký hợp đồng tác quyền với Trung tâm bản quyền tác giả âm nhạc Việt Nam cho các chương trình ca nhạc trong nước. Hiện, chỉ có MTV là chương trình ca nhạc đương đại nước ngoài duy nhất được phát sóng và được mua bản quyền với nhà sản xuất thông qua Trung tâm dịch vụ quảng cáo Đài Truyền hình Việt Nam. Chủ trương của nhà đài là không dùng chương trình nước ngoài hoặc hạn chế tới mức tối đa. Bởi vậy, nhìn chung việc phát sóng các chương trình ca nhạc, băng đĩa sẽ không bị ảnh hưởng bởi công ước Genève!

Lý do được đưa ra là việc mua - bán bản quyền chương trình băng, đĩa ca nhạc từ trước đến nay đều do Trung tâm dịch vụ quảng cáo Đài Truyền hình Việt Nam tiến hành. Vả lại, mua - bán bản quyền thường kèm theo luôn việc phát, đăng quảng cáo của nhà tài trợ. Lẽ dĩ nhiên, nhà đài chỉ mua chương trình nào "có hời" cho cả đôi bên (kiểu như MTV) mà thôi. Mặt khác, cách đây mấy tháng, Cục Nghệ thuật biểu diễn (Bộ Văn hóa - Thông tin) cũng ra thông báo không được sử dụng các chương trình ca nhạc, băng đĩa quốc tế mà không rõ nguồn gốc hoặc không xin phép nhà sản xuất. Tuy nhiên, việc liên hệ với tác giả và trả phí bản quyền lại là cả một vấn đề nan giải do đối tác thường đòi hỏi mức phí cao và không phù hợp với tình hình thực tế của Việt Nam.

Tương tự, ông Mai Tiến Dũng (Giám đốc Công ty điện ảnh và băng hình Hà Nội) cũng tỏ ra không mấy sốt sắng trước thông tin công ước Genève được triển khai tại Việt Nam. Hiện tại công ty đã khá quen với việc xoay xở các thủ tục mua bán bản quyền từ các nhà sản xuất nước ngoài chứ không phải đợi công ước hướng dẫn.

Chất lượng chương trình phát sóng và băng, đĩa có bị nhạt?

Bà Huyền Thanh, phó trưởng ban Văn nghệ, Đài Truyền hình Việt Nam, khẳng định: "Tôi chưa tìm hiểu kỹ về công ước Genève nhưng cũng không hề bất ngờ trước thông tin Việt Nam sẽ triển khai công ước này. Tuy nhiên, theo tôi, các chương trình ca nhạc được phát sóng dù không phong phú - do chỗ chúng tôi không sử dụng tác phẩm nước ngoài, nhưng sẽ không bị ảnh hưởng nhiều về chất lượng". Xu hướng của đài vẫn là tự thu lấy các chương trình ca nhạc trong nước. Và với quốc tế thì chỉ phát sóng tác phẩm của những nhạc sĩ có tác phẩm đã hết thời hạn bảo hộ trên 50 năm và tập trung chủ yếu vào các chương trình nhạc thính phòng, giao hưởng!

Sẽ thành lập Trung tâm bản quyền quốc tế!

Tuy nhiên, nói gì thì nói, việc ngừng khai thác các chương trình ca nhạc quốc tế hoặc mua - bán bản quyền dựa vào quan hệ cá nhân một cách lẻ tẻ, rời rạc vẫn chỉ là những giải pháp tình thế! Bởi trong thời đại hiện nay, hội nhập âm nhạc là một xu thế tất yếu. Ông Vũ Mạnh Chu, Cục trưởng Cục Bản quyền tác giả văn học nghệ thuật (Bộ Văn hóa - Thông tin), cho biết: "Việc thu phí bản quyền sẽ do Trung tâm quyền tác giả âm nhạc Việt Nam thực hiện".

Để hạn chế phần nào những khó khăn trong việc thực thi công ước Genève giữa Việt Nam với các đối tác quốc tế, nhất là việc đi tìm tác giả, thương lượng tác quyền rồi trả tiền, nhạc sĩ Phó Đức Phương thông báo rằng ông sẽ thành lập Trung tâm đối ngoại trực thuộc Trung tâm quyền tác giả âm nhạc Việt Nam. Trung tâm này sẽ nối mạng với cả thế giới, sẽ tập hợp các chuyên gia môi giới ưu tú và sẽ đại diện cho không chỉ giới nhạc Việt Nam mà cả các nhạc sĩ quốc tế đi... đòi bản quyền. Theo đó, các hãng băng đĩa, đài phát thanh, truyền hình nào sử dụng nhạc quốc tế thì phải đến Trung tâm xin phép.

Thôi thì, được đến đâu hay đến đấy. Bởi lẽ, nói là một chuyện, làm tốt lại là một chuyện và xử phạt được cũng lại là một chuyện. Ông Lê Nam (trưởng phòng Quản lý biểu diễn và cấp phép, Cục Nghệ thuật biểu diễn) cho rằng băng đĩa lậu không chỉ là vấn nạn của riêng Việt Nam mà các quốc gia khác trên thế giới cũng đang phải chịu chung cảnh này... Vì vậy, trong khi chưa thể dẹp bỏ tình trạng băng đĩa lậu vi phạm tác quyền thì trước mắt, cách tốt nhất là tạm sống chung với nó rồi từ từ mà tìm giải pháp...