“Món mới”
Chương trình ra mắt sáng 26-2 mang tên “Đêm Hoàng cung”, bao gồm một vài trích đoạn tuồng cổ như “Ông già cõng vợ đi hội xuân”, “Liêm Cương thuần phục ngựa”, trình diễn kèn “Khúc khải hoàn” và “Múa hát hầu Thánh” (hầu đồng). Chương trình được thực hiện với khung cảnh một buổi chầu xem hát của nhà vua, có các thái giám giải thích cặn kẽ từng bộ trang phục và nhân vật, với các nội dung được giải thích bằng phụ đề tiếng Anh chạy trên màn hình phía trên sân khấu. Hiện nay, chương trình diễn ra ba buổi trong tuần, vào các ngày thứ 2, thứ 5 và chủ nhật.
Vẽ mặt nạ tuồng cho du khách.
Được biết, Nhà hát Tuồng Việt Nam đã đầu tư khá công phu cho chương trình này, từ bài trí sân khấu, phục trang, âm thanh, ánh sáng… cho đến những dịch vụ dành cho khách du lịch khi đến xem các trích đoạn tuồng. Đó là khu vực sảnh, nơi khách tìm hiểu nghệ thuật vẽ mặt nạ tuồng, mặc thử trang phục tuồng để chụp ảnh, hay khu vực trưng bày ở tầng hai, nơi lưu giữ và giới thiệu những tư liệu liên quan đến nghệ thuật tuồng để du khách tìm hiểu.
Bước đầu, đã có một số doanh nghiệp lữ hành khẳng định sẽ ký kết để đưa khách đến thưởng thức những buổi biểu diễn này, nếu như Nhà hát duy trì được liên tục. Các đơn vị như Công ty Du lịch quốc tế Mekong, Vidotour, Sen Rừng… đều đánh giá cao chương trình và dự kiến sẽ đưa vào tour khai thác lâu dài.
Mặc thử trang phục tuồng.
Ông Phạm Ngọc Tuấn, Giám đốc Nhà hát Tuồng Việt Nam cho biết, Nhà hát có ba chương trình như vậy để phục vụ các đối tượng khách khác nhau. Ông Tuấn khẳng định, đây là quyết tâm của Nhà hát, vừa để đưa nghệ thuật truyền thống vào cuộc sống, gần gũi với công chúng hơn, giảm bớt tính “kén” khán giả của tuồng, vừa để tạo nguồn thu nhập mới cho Nhà hát, góp phần làm sống lại không gian nghệ thuật truyền thống vốn bị chìm lấp giữa những phương thức giải trí hiện đại và hấp dẫn muôn vẻ hiện nay.
“Chuyển động” để gần khán giả hơn
Ông Nguyễn Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Lữ hành (Tổng cục Du lịch) nhận xét, đáp ứng nhu cầu của các đối tượng du khách khác nhau luôn là một bài toán hóc búa đối với những người làm du lịch. Năm 2008, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã có đề án các nhà hát, bảo tàng gắn kết với du lịch, và nhiều đơn vị đã áp dụng khá thành công, như Nhà hát Chèo, Nhà hát Múa rối… Trước đây, Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam và Bảo tàng Hồ Chí Minh cũng đã tổ chức những buổi tọa đàm với các doanh nghiệp lữ hành, kết quả là số lượng du khách tham quan tăng rõ rệt, đem lại nguồn thu cao và ổn định cho các bảo tàng. Bà Nguyễn Thị Bích Vân, Giám đốc Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam cho biết, sau “cú hích” của Tổng cục Du lịch, doanh thu bán vé của Bảo tàng trong năm 2013 đã tăng vọt lên tới 250% so với năm 2012. Đây là một thí dụ để Nhà hát Tuồng có thể học tập và rút kinh nghiệm.
Khách du lịch tìm hiểu nhạc cụ sử dụng trong diễn tuồng.
Nhận xét về chương trình, ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch cho rằng, “Đêm hoàng cung” được xây dựng công phu, mang đậm tính nghệ thuật truyền thống đặc sắc, thời lượng cũng vừa phải để du khách có thêm thời gian đi tham quan… Ông Nguyễn Mạnh Cường góp ý, về lịch diễn, Nhà hát nên linh hoạt hơn, tiến tới nâng số buổi diễn lên nhiều hơn. Về phía Tổng cục, ông Cường cho biết Tổng cục cam kết sẽ hỗ trợ xúc tiến quảng bá trong khả năng.
Ông Phạm Ngọc Tuấn, Giám đốc Nhà hát Tuồng Việt Nam cho biết, trước đây Nhà hát cũng đã từng xây dựng những chương trình tuồng ngắn gọn, có diễn giải bằng phụ đề tiếng Anh phục vụ khách nước ngoài. Tuy nhiên số lượng khách không ổn định, chủ yếu là city tour, khách lẻ tham quan trong khu phố cổ, và một số doanh nghiệp với số lượng khách chưa nhiều. Ông bày tỏ hy vọng rằng, nhân dịp giới thiệu chương trình “Đêm Hoàng cung”, qua các phương tiện truyền thông, các doanh nghiệp lữ hành sẽ quan tâm đến hơn, cùng chung sức khai thác hiệu quả loại hình nghệ thuật truyền thống này với Nhà hát, biến địa chỉ 51 Đường Thành trở thành một điểm đến hấp dẫn.
Đông đảo du khách nước ngoài theo dõi chương trình đầy hứng thú.
Trước mắt, vẫn còn nhiều việc mà Nhà hát phải làm để hoàn thiện chương trình, như bổ sung các dịch vụ tương tác với du khách, xây dựng website giới thiệu với nhiều ngoại ngữ, lựa chọn nhiều tiết mục phù hợp sở thích du khách tùy theo từng khu vực, lên kế hoạch quảng bá dài hơi, duy trì chương trình biểu diễn liên tục… Với bước “khởi động” của Nhà hát Tuồng trong những ngày đầu năm mới, hy vọng sẽ đem lại động lực để dần dần đưa các bộ môn nghệ thuật truyền thống khác của Việt Nam vào khai thác du lịch hiệu quả.
