Nguyên nhân bùng phát dịch cúm gia cầm tại Hải Dương

Những ngày này, người dân thôn Quang Bị, xã Phạm Trấn (Gia Lộc) rất lo lắng, khi ông Ðỗ Văn San bị nhiễm cúm A/H5N1 và đã tử vong do ăn thịt gà ốm. Thôn Quang Bị có 206 hộ, với 650 khẩu, trong đó có 141 hộ chăn nuôi 1.645 con gia cầm.

Theo phản ánh của người dân trong thôn, tình trạng gà ốm chết rải rác từ tháng 1-2008, nhưng không khai báo với cơ quan Thú y.

Gia đình ông Ðỗ Văn San nuôi 12 con gà, bảy con vịt. Trong các ngày 29 và 30-1, gia đình ông San có ba con gà ốm chết. Số gia cầm còn lại, gia đình ông đã giết thịt. Sau bốn ngày ăn thịt gà ốm, ông San bị sốt và phải nhập viện, sau ít ngày thì tử vong.

Trường hợp cháu Ðỗ Ðình Thuận, thôn Ðông Quan, xã Tân Hưng (Gia Lộc) cũng bị nhiễm cúm A/H5N1 đang được điều trị tại Bệnh viện Nhi trung ương, cũng đều có liên quan đến gia cầm.

Dịch cúm gia cầm xuất hiện trên địa bàn huyện Thanh Miện từ ngày 14 - 2, tại trang trại chăn nuôi của gia đình anh Phạm Văn Thơm, thôn Cụ Trì (xã Ngũ Hùng), với hơn 200 con gia cầm ốm chết. Ðến ngày 20-2, dịch cúm đã lan đến tám gia đình khác trong thôn. Trong thời gian này, dịch cúm gia cầm cũng bùng phát tại xã Tứ Cường.

Ngay sau khi dịch cúm gia cầm bùng phát, các cơ quan chức năng của tỉnh Hải Dương đã tiến hành các biện pháp dập dịch như tiêu hủy đàn gia cầm; phun thuốc khử trùng, tiêu độc; tiêm vaccine phòng cúm cho đàn gia cầm...

Ðến nay, Chi cục Thú y tỉnh tiêu hủy 1.645 con gia cầm tại thôn Quang Bị, xã Phạm Trấn (Gia Lộc); hơn 10 nghìn con gia cầm tại xã Ngũ Hùng (Thanh Miện).

Ðến ngày 26-2, trên địa bàn tỉnh Hải Dương chưa xuất hiện thêm ổ dịch mới. Tuy nhiên, tại huyện Thanh Miện vẫn xảy ra tình trạng gia cầm chết. Phó Chi cục trưởng Chi cục Thú y tỉnh Hải Dương Nguyễn Văn Quynh cho biết: "Thời tiết diễn biến phức tạp, giá rét kéo dài, lại có mưa phùn, là điều kiện thuận lợi để dịch cúm gia cầm dễ phát sinh và lây lan diện rộng. Trước và sau Tết Mậu Tý, ở một số địa phương đã có gia cầm ốm chết lẻ tẻ, nhưng người chăn nuôi không khai báo, vứt xác gia cầm ra ao, hồ, đống rác".

Tại huyện Chí Linh, một số hộ dân dồn gia cầm chết vào bao tải ném ra sông. Theo Chủ tịch UBND xã Phạm Trấn, một số hộ dân cho rằng gà chết do ảnh hưởng của thời tiết rét đậm nên không khai báo với chính quyền. Trường hợp ông Ðỗ Văn San, sau khi phát bệnh đã không đến ngay cơ sở y tế, mà đến điều trị tại cơ sở y tế tư nhân.

Lý giải về nguyên nhân dẫn đến dịch cúm gia cầm tái phát, Phó Chủ tịch UBND huyện Thanh Miện Nguyễn Ngọc Nhuần cho rằng: Do chất lượng con giống chưa được bảo đảm. Vì theo nguyên tắc, con giống trước khi bán phải được tiêm vaccine phòng cúm A/H5N1. Nhưng thực tế hầu hết con giống đưa về địa phương đều chưa được tiêm phòng; việc tiêm phòng cho đàn gia cầm có vấn đề, chưa triệt để; vấn đề vệ sinh chuồng trại chưa bảo đảm...

Phó Chủ tịch UBND huyện Bình Giang Vũ Quang Sang lo lắng: Mặc dù đến nay dịch cúm gia cầm chưa xuất hiện trên địa bàn huyện, nhưng huyện lại tiếp giáp với các huyện có dịch (Thanh Miện, Gia Lộc). Cho nên, công tác phòng, chống dịch cúm gia cầm đã được huyện quyết liệt thực hiện. Tuy nhiên, cơ chế, chính sách đối với những người trực tiếp tham gia công tác này chưa phù hợp.

Vừa qua, liên ngành tài chính-nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Hải Dương có văn bản hướng dẫn về việc sử dụng kinh phí, vật tư phục vụ phòng, chống dịch bệnh cho đàn gia súc, gia cầm năm 2008. Theo đó, kinh phí hoạt động của Ban chỉ đạo huyện, thành phố, xã, phường, kinh phí tiêu hủy đàn gia súc, gia cầm nhiễm bệnh phải tiêu hủy do dịch bệnh được sử dụng từ nguồn dự phòng ngân sách của các huyện, thành phố. Trong khi nguồn ngân sách dự phòng của địa phương đã phải phục vụ hàng chục khoản chi khác.

Theo chị Vũ Thị Xa, Trưởng ban Thú y xã Tân Hồng (Bình Giang), mức hỗ trợ tiêm phòng 100 đồng/con cho cán bộ thú y đi tiêm gia cầm là quá thấp. Cán bộ Thú y chui vào chuồng gà để tiêm phòng cùng lắm cũng chỉ được 30 nghìn đồng/ngày, trong khi đó họ đi cấy thuê được 80 nghìn đồng/ngày công mà lại được lấy tiền ngay. Mức phụ cấp của Trưởng ban Thú y xã tại thời điểm trước năm 2008 cũng chỉ được 150 nghìn đồng/tháng, không đủ tiền xăng đi kiểm tra tình hình dịch bệnh.

Trưởng trạm Thú y huyện Bình Giang Phan Thị Côi bức xúc: Trạm được tỉnh trang bị sáu máy phun thuốc khử trùng, tiêu độc, nhưng hiện chỉ có hai máy hoạt động, số máy còn lại do chất lượng kém đã hỏng. Mỗi xã được trang bị hai bộ tiêm vaccine là quá ít, chưa kể chất lượng lại quá kém, cho nên có xã xảy ra tình trạng cán bộ thú y phải dùng xi-lanh, kim tiêm người để tiêm vaccine cho gia cầm.

Trước thực trạng dịch cúm gia cầm có nguy cơ lây lan diện rộng, UBND tỉnh Hải Dương thành lập đoàn kiểm tra liên ngành nhằm chấn chỉnh công tác phòng, chống dịch cúm gia cầm. Sau khi đi kiểm tra thực tế tại các huyện, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Hải Dương Nguyễn Hữu Dương, trưởng đoàn kiểm tra, khẳng định: Công tác phòng, chống dịch cúm gia cầm tại các địa phương trong tỉnh còn một số khó khăn, hạn chế như: Dụng cụ tiêm phòng ít, chất lượng chưa bảo đảm; thuốc khử trùng, tiêu độc còn thiếu; tỷ lệ tiêm vaccine phòng bệnh cho gia cầm chưa cao; nguy cơ lây lan dịch bệnh gia cầm rất cao.

Vì vậy, các địa phương cần chủ động thực hiện tốt các biện pháp như: Ðẩy mạnh công tác tuyên truyền, với phương pháp tuyên truyền đơn giản, dễ hiểu để người dân nhận thức đầy đủ, không chủ quan với dịch bệnh, không giấu bệnh, không giấu gia cầm chết; kiên quyết không để xảy ra tình trạng dân vứt xác gia cầm bị chết ra ao, hồ, sông, khu vực gần dân cư; làm tốt công tác tiêm phòng cho đàn gia cầm, nên tổ chức tiêm phòng vào buổi tối để người dân chủ động thời gian; có phương án phòng, chống dịch cúm gia cầm cụ thể, hiệu quả.