Người nuôi nghêu ở Gò Công kêu cứu

Phó Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN và PTNT) huyện Gò Công Ðông Nguyễn Văn Quý cho biết: Diện tích nuôi nghêu của huyện khoảng 2 nghìn ha, tập trung ở xã Tân Thành. Liên tiếp hai vụ nghêu năm 2010 và năm 2011, nghêu ở Gò Công đều chết hàng loạt, người nuôi trắng tay. Ðến vụ nghêu năm 2012, nghêu trở lại phát triển bình thường, người dân phấn khởi, tập trung vốn đầu tư cho vụ nghêu năm 2013 hy vọng sẽ trả hết nợ ngân hàng. Thế nhưng, niềm vui không trọn vẹn. Khi vụ nghêu bắt đầu thu hoạch thì vào đầu tháng 2-2013 xảy ra hiện tượng nghêu chết rải rác. Diện tích các sân nghêu chết từ xa ngoài biển khơi trở vào bãi. Và từ đầu tháng 3 đến nay nghêu lại chết hàng loạt trên diện rộng. Qua khảo sát của huyện, hiện tượng nghêu chết vẫn đang diễn ra với mức độ cao hơn.

Chủ tịch UBND xã Tân Thành Ngô Phi Trường cho biết: Do các vụ trước, người nuôi nghêu bị thiệt hại nặng, nên vụ nghêu năm 2013, tổng diện tích thả nuôi của xã chỉ là gần 1.600 ha, với 189 hộ nuôi. Tính đến ngày 18-3, thì diện tích nghêu chết đã lên đến hơn 1.300 ha, của 183 hộ, tỷ lệ nghêu chết từ 50% đến 100%. Tổng thiệt hại đến thời điểm này là 296 tỷ đồng.

Ông Võ Minh Ðộng, ấp Cây Bàng cho biết, vụ này tôi thả nuôi theo khuyến cáo của ngành nông nghiệp vào thời điểm đầu tháng 5-2012, kích cỡ con giống 200 con/kg, trên diện tích 8,5 ha. Ðến đầu tháng 3 thì xảy ra hiện tượng nghêu chết với số lượng nhiều và thời gian chết kéo dài hơn các vụ năm 2010, năm 2011, với tỷ lệ chết 70%.

Còn ngư dân Nguyễn Văn Nhịn, ấp Chợ có diện tích thả nuôi 25,5 ha, thời điểm xuống giống tháng 2-2012, với số lượng giống 35 tấn, kích cỡ 1.300 con/kg. Ðây là số lượng giống và kích cỡ con giống đã rút kinh nghiệm từ các vụ nuôi nghêu trước bị thiệt hại theo khuyến cáo của cơ quan chức năng. Tuy nhiên, từ cuối tháng 2 đến nay, diện tích nuôi nghêu của ông chết với tỷ lệ 95%. Thiệt hại nặng nề hơn là trường hợp của ông Phạm Văn Lước, ấp Bà Canh với tổng diện tích thả nuôi ở bốn sân nghêu là 51,4 ha. Tỷ lệ thiệt hại 100%, với sản lượng mất trắng hơn 400 tấn nghêu thương phẩm, tính bình quân 15 nghìn/kg nghêu thì ông mất trắng hơn 6 tỷ đồng. Ông Lước cho biết, nguyên nhân gây thiệt hại là do nguồn nước xấu kéo dài.

Chủ tịch UBND xã Tân Thành Ngô Phi Trường cho biết: Tình trạng nghêu chết hàng loạt trên diện rộng gần như xảy ra liên tục trong ba năm nay với cấp độ ngày càng nghiêm trọng hơn. Theo kinh nghiệm của người nuôi nghêu, hằng năm từ tháng 12 đến tháng 3 (âm lịch) gió chướng thổi mạnh, nắng nóng kéo dài, nồng độ mặn tăng cao thì xảy ra hiện tượng nghêu chết nhiều. Tuy nhiên, theo quan trắc của cơ quan chức năng, độ mặn vào thời điểm này không ảnh hưởng đến sự phát triển của con nghêu. Cứ mỗi năm xảy ra hiện tượng nghêu chết thì các viện nghiên cứu, các trường, các ngành có liên quan đến lấy mẫu cát, nước, nghêu về xét nghiệm, phân tích tìm nguyên nhân, nhưng đến nay vẫn chưa có câu trả lời chính xác về nguyên nhân nghêu chết ở bãi biển Tân Thành. Liệu vùng nuôi nghêu tồn tại hàng chục năm qua buộc phải bỏ hoang sao? Vụ nghêu năm 2013 người nuôi nghêu sẽ trắng tay, vì khi nghêu bắt đầu chết rải rác thì các thương lái, doanh nghiệp thu mua nghêu buộc người nuôi trừ tỷ lệ hao hụt 10% tổng sản lượng. Còn đến thời điểm hiện nay, các thương lái đều từ chối mua nghêu với lý do không bảo đảm chất lượng. Hơn nữa, vùng nghêu hằng năm giải quyết việc làm cho gần 300 nghìn ngày công lao động cho người dân Tân Thành và các xã lân cận, phụ nữ 60.000 đồng/ngày, nam giới thu nhập 100.000 đồng/ngày. Ðây là vấn đề mà xã và huyện rất quan tâm, lo lắng.

Theo Sở NN và PTNT Tiền Giang, trước tình trạng nghêu chết hàng loạt ở Tiền Giang và một số tỉnh đồng bằng sông Cửu Long, năm 2011, Bộ NN và PTNT đã chỉ đạo Tổng cục Thủy sản, Cục Thú y, các Viện nghiên cứu nuôi trồng thủy sản phối hợp với Trường đại học Cần Thơ lấy mẫu xét nghiệm, song chưa xác định rõ tác nhân chính. Cục Thú y cũng đã gửi Trường đại học Arizona (Hoa Kỳ) phân tích mẫu nghêu chết để xác định tác nhân. Thế nhưng, kết quả xét nghiệm vẫn chưa tìm ra nguyên nhân chính làm chết nghêu hàng loạt. Việc chưa xác định được nguyên nhân gây nghêu chết hàng loạt do môi trường nước, hoặc dịch bệnh đã khiến người nuôi nghêu Gò Công lo lắng và đồng nghĩa với việc chưa đủ cơ sở để bù đắp những thiệt hại, giúp người nuôi nghêu tái sản xuất theo quy định.

Với vụ nghêu chết năm 2013 ở mức độ nghiêm trọng hơn mấy năm qua, mong rằng các nhà khoa học, các viện nghiên cứu, các trường sớm tìm ra nguyên nhân để có biện pháp cứu vãn vùng nuôi nghêu Gò Công.