Trung bình mỗi tháng tại khoa Chăm sóc bàn chân – Bệnh viện Nội tiết T.Ư thường phải tiếp nhận và xử lý 2-3 ca mắc tiểu đường bị bỏng với những mức độ nặng nhẹ khác nhau. Đặc biệt, nhiều trường hợp do tự ý ngâm chân bằng nước nóng hoặc các loại cỏ cây không rõ nguồn gốc dẫn đến bỏng nặng nhưng không chịu tới bệnh viện mà cố ý tự điều trị tại nhà đã dẫn đến tình trạng hoại tử lan rộng, khó chữa trị, thậm chí phải cắt cụt chi, đe dọa đến tính mạng rất đáng tiếc.
Bệnh nhân Trần Ngọc H (42 tuổi, Hàng Bè, Hà Nội) vào viện cấp cứu trong tình trạng sốt cao, sưng nề tấy đỏ lan tỏa toàn cổ chân, đường huyết tăng cao nhiễm Ceton niệu. Theo khai thác, bệnh nhân Hiền được chẩn đoán tiểu đường tuýt 2 cách đây một năm. Tuy nhiên, do chủ quan nên bệnh nhân dùng thuốc không thường xuyên.
Hai tuần trước khi vào viện, bệnh nhân xuất hiện sưng nề mắt cá trong bàn chân trái, sau đó bệnh nhân không tới viện thăm khám mà tự ý ngâm chân bằng nước đun nóng cùng hỗn hợp lá lốt, gừng, muối không rõ nhiệt độ ngày hai lần. Sau khoảng hai ngày, bệnh nhân bắt đầu xuất hiện tình trạng bong da, loét bỏng rộp và chảy mủ nhiều tại vị trí bị tổn thương, sốt cao sưng tấy đỏ bàn chân, chảy dịch hôi vàng trong và có dấu hiệu lan rộng nhanh. Khi được gia đình đưa vào viện, bệnh nhân có dấu hiệu mệt mỏi, sốt cao kèm sưng nề tấy đỏ cẳng cổ bàn chân lan lên 1/2 bàn chân, đường huyết cao 27,7 mmol/l kèm theo nhiễm ceton niệu (nhiễm ceton trong đường nước tiểu).
Trường hợp khác là bệnh nhân Nguyễn Văn D (61 tuổi, Mỹ Đức, Hà Nội). Bệnh nhân mắc tiểu đường hơn 13 năm, điều trị Isullin ba năm. Một tháng trước biến chứng thần kinh gây tê bì bàn chân. Để giảm triệu chứng tê bì, bệnh nhân đã tự ý ngâm chân bằng nước nóng với nhiệt độ cao gây bỏng loét. Tuy nhiên, bệnh nhân không tới viện điều trị mà tự ý dùng thuốc nam không rõ nguồn gốc đắp lên bàn chân khiến vết thương tiếp tục bỏng sâu, chảy dịch. Đến khi vết thương lan rộng và ngày càng sâu, bệnh nhân mới chịu để người nhà đưa vào viện. Tại viện, các bác sĩ cho biết bàn chân đã bị nhiễm trùng, hoại tử sâu rộng.
Một trường hợp khác là bệnh nhân Vàng A L (59 tuổi – Sơn La) cũng vừa được chỉ định cắt bỏ toàn bộ bàn chân tới giữa cẳng bàn chân do nhập viện trong tình trạng biến chứng bỏng quá nặng, hoại tử sâu và không còn dấu hiệu phục hồi.
Theo ThS.BS Nguyễn Ngọc Thiện (Phó trưởng khoa Chăm sóc bàn chân – Bệnh viện Nội tiết T.Ư) thì ba trường hợp trên không phải là hiếm gặp. Tình trạng bệnh nhân dù đang điều trị tiểu đường nhưng vẫn tự ý dùng các bài thuốc dân gian không rõ nguồn gốc để tự chữa trị vẫn diễn ra khá thường xuyên, mà không lường trước được những hậu quả nghiêm trọng có thể xảy ra.
Cũng theo BS Thiện, bệnh nhân tiểu đường thường chỉ đi khám khi đã có biến chứng nặng, do đó quá trình điều trị khó khăn hơn nhiều so với các vết bỏng thông thường. Không chỉ phải tích cực cắt lọc, chăm sóc vết thương hoại tử, các bác sĩ còn phải kiểm soát đường huyết, cũng như dùng thuốc hỗ trợ nuôi dưỡng vùng tổn thương kích thích da tự mọc, hạn chế tối đa xuất hiện thêm vết thương.
BS Thiện khuyến cáo, người mắc tiểu đường thường kiểm soát đường máu không tốt, không cảm nhận được nhiệt độ cao thấp nên dễ bị bỏng, do vậy bệnh nhân tuyệt đối không nên tự ý ngâm chân bằng nước nóng hay đắp các loại thuốc không rõ nguồn gốc để giảm cảm giác đau, rát, tê bì.
