Nghị định 179 quy định rõ đối tượng quản lý nhà nước về sản phẩm hàng hóa

Nghị định 179 có chín chương, 39 điều, quy định chi tiết việc thi hành Pháp lệnh chất lượng hàng hóa sửa đổi năm 1999 và các quy định khác của pháp luật liên quan quản lý nhà nước về chất lượng sản phẩm hàng hóa (SPHH) đối với các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức, cá nhân sản xuất kinh doanh các tổ chức họat động trong lĩnh vực tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng SPHH.

Tư tưởng chỉ đạo của Nghị định 179 là làm rõ đối tượng quản lý nhà nước về chất lượng SPHH trong quá trình sản xuất, lưu thông trên thị trường trong nước và xuất khẩu. Theo đó, Nhà nước tập trung quản lý chất lượng đối với SPHH thuộc danh mục SPHH phải áp dụng tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN), danh mục SPHH phải chứng nhận phù hợp TCVN, danh mục hàng hóa phải kiểm tra chất lượng là SPHH liên quan thực phẩm, an toàn, vệ sinh, sức khỏe con người, môi trường và các đối tượng khác theo quy định của pháp luật. Nghị định 179 có  bốn nội dung chủ yếu.

Thứ nhất, việc ban hành và áp dụng tiêu chuẩn chất lượng SPHH. Nghị định 179 khẳng định tiêu chuẩn  chất lượng SPHH là văn bản kỹ thuật tự nguyện áp dụng và chỉ bắt buộc áp dụng đối với SPHH thuộc danh mục phải áp dụng tiêu chuẩn và quy định rõ trách nhiệm ban hành danh mục này. Hệ thống tiêu chuẩn chất lượng gồm TCVN, tiêu chuẩn ngành (TCN), và tiêu chuẩn cơ sở.  TCVN và TCN có cùng một đối tượng và được áp dụng thống nhất trong cả nước, chỉ khác nhau là TCVN do Bộ trưởng KH và CN ban hành, TCN do  bộ trưởng, thứ trưởng  cơ quan ngang bộ ban hành cho các đối tượng chưa xây dựng TCVN. Mọi tổ chức, cá nhân có quyền đề nghị tham gia và xây dựng TCVN, TCN.

Thứ hai, hoạt động công nhận và chứng nhận chất lượng SPHH. Nghị định 179 quy định rõ việc chứng nhận chất lượng và công nhận hệ thống quản lý chất lượng, đối tượng của hoạt động công nhận, các phương thức chứng nhận chất lượng SPHH làm cơ sở để các bộ quản lý chuyên ngành lựa chọn phù hợp mục tiêu, yêu cầu quản lý của mình.  Nghị định 179 nêu rõ chứng nhận chất lượng và công nhận hệ thống quản lý chất lượng là hoạt động dịch vụ kỹ thuật và quy định tiêu chí, điều kiện hoạt động của các tổ chức này phù hợp chuẩn mực quốc tế, bảo đảm sự quản lý nhà nước và nâng  cao chất lượng hoạt động của các tổ chức này.

Thứ ba, phân công trách nhiệm quản lý nhà nước về SPHH. Theo Nghị định 179, Bộ KH và CN thực hiện thống nhất quản lý về chất lượng SPHH lưu thông trong nước và hàng hóa xuất nhập khẩu; Tổng cục  Tiêu chuẩn, Ðo lường, Chất lượng (Bộ KH và CN) là cơ quan giúp Bộ trưởng KH và CN thực hiện quản lý nhà nước về chất lượng SPHH.

Nghị định 179 cũng quy định rõ trách nhiệm quản lý nhà nước về chất lượng SPHH của các bộ quản lý chuyên ngành trong việc chủ động phối hợp Bộ KH và CN thực hiện các nhiệm vụ cụ thể; quy định trách nhiệm quản lý nhà nước về chất lượng SPHH của UBND tỉnh, thành phố trực thuộc T.Ư, trách nhiệm của sở KH và CN (chi cục tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng (TCÐLCL) chủ trì phối hợp các sở, ban ngành có liên quan giúp UBND tỉnh, thành phố thực hiện chức năng quản lý nhà nước về SPHH. Chính phủ sẽ phân công trách nhiệm quản lý Nhà nước về chất lượng đối với SPHH đặc thù cho các bộ quản lý chuyên ngành như: y tế, bưu chính - viễn thông, tài nguyên - môi trường, văn hóa - thông tin...

Thứ tư, kiểm tra chất lượng SPHH. Căn cứ yêu cầu quản lý chất lượng trong từng thời kỳ, Thủ tướng Chính phủ sẽ ban hành danh mục SPHH phải kiểm tra về chất lượng kèm theo các căn cứ kiểm tra và danh sách, các tổ chức được chỉ định việc thực hiện kiểm tra do Bộ KH và CN và các bộ quản lý chuyên ngành đề nghị. Danh mục này sẽ được soát xét bổ sung hằng năm.

Ðể nhanh chóng đưa Nghị định số 179/2004/NÐ-CP quy định  quản lý nhà nước về chất lượng sản phẩm hàng hóa nhanh chóng đi vào cuộc sống, chúng tôi kiến nghị trong thời gian tới bộ KH và CN cần tổ chức nhiều đợt tuyên truyền, phổ biến, mở lớp hướng dẫn cho hệ thống sở KH và CN (chi cục TCÐLCL); phối hợp các bộ, ngành xây dựng, ban hành các thông tư liên tịch nhằm hướng dẫn việc thực hiện Nghị định 179, chuẩn bị các văn bản trình Thủ tướng Chính phủ ban hành các thông tư hướng dẫn theo quy định của Nghị định 179.

HÀ VY