Nghe em hát ở Trường Sa

Những giai điệu hào hùng ấy đã thúc giục tôi tìm gặp nhạc sĩ Quỳnh Hợp, người đã sáng tác gần 40 nhạc phẩm âm nhạc viết về bộ đội hải quân, về Trường Sa và biển đảo thân yêu.

Nhạc sĩ Quỳnh Hợp là người Hà Nội, nguyên là ca sĩ Ðoàn nghệ thuật Quân chủng Không quân. Chị bắt đầu sáng tác từ đầu thập niên 80 của thế kỷ 20 với hàng trăm ca khúc về nhiều địa danh trên cả nước, về tuổi mới lớn, thiếu nhi và nhất là về người lính (với tám an-bum về lực lượng vũ trang).

Nhạc sĩ Quỳnh Hợp cho biết: Ca khúc Nghe em hát ở Trường Sa chị viết vài ngày sau sự kiện 14-3-1988 bi thương và oanh liệt. Sự kiện ấy được nhân dân cả nước dõi theo với bao niềm xúc động, tiếc thương và tự hào. Khi ấy chị là ca sĩ của Ðoàn nghệ thuật Quân chủng Không quân đang học sáng tác âm nhạc tại Nhạc viện Hà Nội (nay là Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam). Cảm xúc nghẹn ngào đã giúp chị sáng tác ca khúc đầu tiên về Trường Sa: Ở hội Lim anh nghe em hát/câu hát trao duyên người ơi người ở... Những câu hát ngọt ngào mang âm hưởng quan họ, nhắn gửi tin yêu tới những người lính đảo xa. Bài hát  do chính chị thể hiện nhanh chóng có sức lan tỏa rộng, nhiều đài truyền hình, phát thanh thu âm phát sóng.

 Cũng từ đó, Quỳnh Hợp "bắt nhịp" với sóng biển Trường Sa. Hơn 30 năm sáng tác với hơn 450 tác phẩm ra mắt trong hơn 40 an-bum, nhưng điều khiến chị tâm đắc vẫn là các an-bum về biển đảo. Ðó là Thì thầm với biển khơi; hai an-bum Tổ quốc nhìn từ biển, Trường Sa giữa trùng khơi sóng (viết chung với nhạc sĩ - đại tá Nguyễn Hồng Sơn) và bây giờ là  Nghe em hát ở Trường Sa qua giọng ca của "Sao Mai" Dương Quốc Hưng. An-bum vừa ra mắt để tri ân những người lính biển quả cảm đã hy sinh anh dũng bảo vệ biển, đảo Tổ quốc.

Có dịp đi đây đó đã nhiều, nhưng lần ra thăm Trường Sa vào giữa năm 2011 là chuyến công tác để lại cho chị nhiều ấn tượng cùng những xúc cảm đặc biệt. Ðặt chân lên đảo Sinh Tồn, nơi đã cho chị thăng hoa từ thơ Trần Ðăng Khoa thành ca khúc Lính đảo đợi mưa được Quân chủng Hải Quân trao giải A - Giải thưởng năm năm (2006 - 2011) về VHNT viết về bộ đội Hải quân, chị rơm rớm nước mắt vì hạnh phúc và đã điện thoại trò chuyện với nhà thơ Trần Ðăng Khoa báo tin Trường Sa hôm nay đã khác, có điện thoại, có nước, có rau xanh... không còn phải đợi tắm mưa như cái thời "lính trọc đầu hát tình ca trên đảo" nữa. Hải trình thăm Trường Sa đã chắp cánh cho hàng chục ca khúc về Trường Sa của chị ra đời và đã nhận được sự yêu mến của đông đảo khán giả cả nước. Ðó là những ghi nhận rất chân thực, giản dị và xúc động với các ca khúc: Ðảo chìm, Ðảo bão, Tạm biệt Trường Sa, Kỷ niệm Trường Sa, Sinh ra ở Trường Sa, Tôi nghe Tổ quốc gọi tên mình...

Quỳnh Hợp viết về Trường Sa, biển đảo từ niềm tin yêu những người lính biển. Nơi đảo xa kia có những con người rất thật, bình dị mà cao quý; những đảo chìm, đảo nổi lay động lòng người cùng những nhà giàn và hình ảnh những người lính đảo yêu đời đầy lạc quan giữa chênh vênh sóng nước Nếu em không yêu lính hải quân/Ai nhớ em đêm biển trăng ngần (Nếu em không yêu lính Hải Quân, thơ Ðoàn Hoài Trung). Những người lính biển kiên cường bám đảo dù khó khăn, vất vả, thiếu thốn, hiểm nguy.      

Với Quỳnh Hợp, Trường Sa thật gần và cũng thật thiêng liêng: "Thủy triều lên, đảo ngập nước. Lính dùng xẻng mở mang cõi bờ. Và từng người, từng người giữ đất. Giữ lá cờ Tổ quốc tung bay" (Ðảo chìm nhưng cũng lãng mạn và đắm say Mặn lên da là biển/mặn xuống tóc là trời/lính đảo không trắng nổi/Yêu hay đừng em ơi hay Lính đảo tặng em hoa Trường Sa/Ðảo chìm san hô trắng đỏ/Nhụy hoa anh với sắc cờ/Bồng bềnh trở nhớ thương về (Hoa của đảo)... Ðể khi chia tay Trường Sa, nỗi nhớ về một phần không thể tách rời của Tổ quốc Việt Nam trong chị cứ dạt dào tựa sóng biển: Trường Sa một lần tôi đến. Mênh mông biển mặn thầm thì. Người lính ngày đêm giữ đảo. Khoảng trời riêng là một bản tình ca... (Nhớ đêm Trường Sa/ thơ Thanh Yến).

Nếu bạn chưa từng ra Trường Sa thì cũng sẽ cảm nhận khá cụ thể về Trường Sa, về những người lính đảo qua những ca khúc của Quỳnh Hợp; hiểu thế nào là niềm tự hào dân tộc, tình yêu biển đảo, Tổ quốc. Những ca khúc ấy dâng trào cảm xúc, được chị gói ghém cẩn trọng trong một bố cục âm nhạc mạch lạc và chặt chẽ. Người nghe sẽ nhận diện tấm lòng của những người lính biển với Tổ quốc, với quê hương: Trường sa! Anh đứng gác canh giữ trời đảo nhỏ/ thấy quê mình trong tiếng hát em...