Ngăn chặn tình trạng thả nổi giá vật liệu xây dựng ở Hà Tĩnh

Giá tăng chóng mặt

Một viên gạch đặc từ chỗ giá chỉ 500 đồng tăng lên 1.600 đồng, cao điểm lên đến 1.800 đồng. Một mét khối đá xây dựng loại 1 x 2 tăng từ 180 nghìn đồng lên 320 nghìn đồng, một khối cát từ 60 nghìn đồng tăng lên 120 nghìn đồng...

Những con số này đã cho thấy thực trạng tăng giá đến chóng mặt của các loại VLXD (gạch nung, đá, cát xây dựng các loại) trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh từ đầu năm đến nay. Sự vô lý của việc tăng giá quá cao của các loại vật liệu này có thể thấy rất rõ, bởi nguồn  nguyên liệu đầu vào tại địa bàn có sẵn, chi phí khai thác không cao so với nơi khác, lại ít phải chịu những biến động của thị trường thế giới như các mặt hàng sắt thép, xi-măng.

Cũng phải nhìn nhận một cách khách quan là giá cả nhiều loại hàng hóa, tiền lãi ngân hàng tăng cao và một số nguyên nhân khác... khiến cho các đơn vị, cá nhân sản xuất, kinh doanh VLXD  phải tăng giá bán sản phẩm. Tuy nhiên, điều đáng nói là lợi dụng việc tăng giá này, các đơn vị sản xuất, kinh doanh đã ngầm cấu kết với nhau để đẩy giá lên cao và buộc người tiêu dùng và thị trường phải chấp nhận.

Chúng tôi đến Công ty cổ phần vật liệu xây dựng (khai thác và chế biến đá xây dựng) Hà Tĩnh, tại xã Kỳ Phương, huyện Kỳ Anh. Công ty này có chín đầu xe máy, với 50 công nhân làm việc, các khoản bảo hiểm được đóng đầy đủ. So với nhiều doanh nghiệp khai thác đá trên địa bàn tỉnh, đây là doanh nghiệp có chi phí cho sản xuất khá lớn. Thế nhưng cùng một kích cỡ đá, cùng chất lượng nhưng mỗi khối đá các loại ở đây đều rẻ hơn so với những nơi khác từ 60 đến 80 nghìn đồng. Theo lãnh đạo công ty, như thế cũng đã có lãi cho doanh nghiệp.

Công ty cổ phần gạch ngói Ðồng Nai - Hà Tĩnh, đóng tại xã Kỳ Ðồng (Kỳ Anh), nhà máy này sản xuất gạch theo công nghệ nước ngoài vừa mới được xây dựng xong, được đánh giá là nhà máy sản xuất gạch ngói có quy mô và chất lượng vào loại tốt nhất ở nước ta hiện nay. Ðể làm ra một viên gạch, phải trải qua nhiều công đoạn và được kiểm định chất lượng ngặt nghèo, nhưng giá mỗi viên gạch các loại ở đây rẻ hơn 50-80% so với sản phẩm của các nhà máy sản xuất gạch khác trên địa bàn. Phó Giám đốc Công ty Hà Huy Tình cho biết, loại gạch 2 lỗ, giá bán khoảng 550 đến 600 đồng/viên là đã có lãi, với loại sản phẩm này, các đơn vị khác bán với giá từ 900 đến 950 đồng/viên là quá cao...

Theo quy luật giá cả hàng hóa, giá sản phẩm làm ra phụ thuộc vào nguyên liệu đầu vào, khấu hao tài sản, giá nhân công, thương hiệu sản phẩm... Vì vậy, cùng một loại sản phẩm nhưng giá bán của các doanh nghiệp sẽ chênh lệch khác nhau. Thế nhưng ở Hà Tĩnh dù đơn vị sản xuất lớn hay nhỏ, phải khấu hao tài sản hay không, nhưng giá bán hàng hóa đều giống nhau.

Giám đốc Công ty cổ phần gạch ngói Cầu Họ ở Cẩm Xuyên thừa nhận, doanh nghiệp đang bán gạch giá thấp, họ (các doanh nghiệp sản xuất VLXD trong và ngoài tỉnh) đã gọi điện yêu cầu phải tăng giá bán ngay! Ðiều thú nhận này đã phần nào cho thấy sự thỏa hiệp, nâng giá bán của các đơn vị sản xuất. Lối làm ăn theo kiểu chụp giật này đã tồn tại và thao túng thị trường VLXD trong một thời gian dài và không chỉ ở riêng tỉnh Hà Tĩnh.

Cùng với lạm phát, giá VLXD tăng cao trong thời gian qua đã khiến nhiều công trình xây dựng phải đội giá thành lên 30 - 40%, một số công trình buộc phải ngừng triển khai và thi công. Ðiều này đã ảnh hưởng lớn đến quá trình thực hiện các dự án xây dựng cơ bản nói riêng và tác động xấu đến đời sống xã hội nói chung. Ông Lê Văn Chất ở phường Trần Phú (thành phố Hà Tĩnh) than phiền, ông phải chạy vạy thêm 30 triệu đồng để bù vào khoản đội giá VLXD cho ngôi nhà 2 tầng mà gia đình đang xây dựng.

Các ngành chức năng nói gì?

Trao đổi ý kiến với chúng tôi về vấn đề này, Giám đốc Sở Xây dựng Hà Tĩnh Hoàng Anh thừa nhận: Việc tăng giá đồng loạt và quá cao trong thời gian qua trên địa bàn Hà Tĩnh là do các ngành chức năng buông lỏng quản lý đối với mặt hàng này và có sự thông đồng ngầm đẩy giá lên của các doanh nghiệp sản xuất VLXD. Việc bình ổn và khống chế giá cả của các loại mặt hàng, trách nhiệm chính thuộc về Sở Tài chính và Quản lý thị trường. Còn về phía Sở Xây dựng thì chỉ có chức năng công bố mức giá cao nhất của loại mặt hàng này. Tuy nhiên, việc công bố giá đối với các loại VLXD trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh thời gian qua cũng tiến hành chậm. Vào thời điểm giá VLXD tăng vọt, ngành mới có động thái kiểm tra để tiến hành công bố mức giá cao nhất với các loại VLXD cho các công trình được đầu tư bằng nguồn vốn ngân sách Nhà nước.

Sự tùy tiện tăng giá, áp đặt giá bán của nhiều doanh nghiệp, đơn vị sản xuất VLXD tồn tại trong một thời gian khá dài, nhưng các ngành chức năng đều không có sự chú ý. Chỉ đến khi UBND tỉnh Hà Tĩnh có quyết định thành lập đoàn kiểm tra liên ngành để kiểm tra, xử lý, việc quản lý giá bán mới được kiểm soát. Tuy nhiên, giá bán của các doanh nghiệp vẫn cao hơn giá sàn của các ngành chức năng đưa ra. Cụ thể, một viên gạch đặc tại Xí nghiệp gạch tuy-nen Sơn Bình (Hương Sơn) bán trong tháng 8 là 1.600 đồng/viên, gạch 2 lỗ là 950 đồng/viên và ở nhiều đơn vị khác cũng có giá tương tự. Ðối với đá xây dựng loại 1 x 2 tại thị xã Hồng Lĩnh (trung tâm sản xuất đá xây dựng của Hà Tĩnh) bán ở mức cao 320 nghìn đồng/m3. Theo thông tin về thị trường, giá cả VLXD ở Hà Tĩnh vẫn cao hơn các tỉnh lân cận, nhưng các ngành chức năng vẫn không thể đưa ra được giải pháp buộc giá các loại sản phẩm này về đúng giá trị thực của nó.

Trưởng phòng Quản lý giá và Công sản, Sở Tài chính Hà Tĩnh Nguyễn Tân Mỹ cho biết: Mặc dù giá VLXD trong thời gian qua trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh tăng cao nhưng đối với loại mặt hàng này do không thuộc danh mục bình ổn giá của Chính phủ nên rất khó quản lý. Vì thế, các đơn vị sản xuất, kinh doanh tự đưa ra mức giá bán sản phẩm (cao hay thấp) tùy thuộc vào từng điều kiện của họ. Cũng theo ông Mỹ, về mặt quản lý nhà nước trong vấn đề này, có chăng là động viên các đơn vị sản xuất, kinh doanh đưa ra một mức giá phù hợp, kết hợp hài hòa giữa lợi ích doanh nghiệp, người tiêu dùng và cộng đồng.

Như vậy, vai trò quản lý nhà nước đối với giá cả của loại mặt hàng VLXD trên địa bàn Hà Tĩnh trong thời gian qua đang bị thả nổi. Ðiều này đồng nghĩa với việc để cho giá cả loại mặt hàng này tự do "nhảy múa" trong suốt một thời gian dài; làm lợi cho một bộ phận doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh loại mặt hàng này; ngược lại, gây thiệt hại không nhỏ đến quyền lợi của người tiêu dùng và nguy hiểm hơn là góp phần gia tăng lạm phát, đình trệ đầu tư xây dựng cơ bản của Hà Tĩnh. Nếu không có sự vào cuộc quyết liệt của các ngành chức năng trong tỉnh, thì từ việc tăng giá này sẽ tạo ra tiền lệ xấu cho hoạt động đầu tư sản xuất, kinh doanh trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh.