“Bội thu” trên sân nhà
Sự xuất hiện của các tác giả trẻ đã có từ trước, nhưng chưa nhiều, chỉ đến Hội sách TP Hồ Chí Minh lần thứ 8 được tổ chức vào tháng 3-2014 mới thật sự là một cuộc “đổ bộ” mang tính “bùng nổ”. Phần lớn các đầu sách ra mắt trong Hội sách đều là của các tác giả trẻ, có thể kể tên như Iris Cao, Anh Khang, Hamlet Trương, Jun Phạm... Trong top 10 cuốn sách bán chạy nhất được tổng kết sau một tuần diễn ra Hội sách, một số tác giả trẻ cũng có tên trong danh sách này, trong đó cuốn sách Buồn làm sao buông của tác giả Anh Khang giữ vị trí đầu tiên, vượt qua cả những tựa sách của các tác giả có tiếng như Dan Brown, Nguyễn Nhật Ánh, Nguyễn Ngọc Tư.
Chứng kiến buổi giao lưu của tác giả trẻ Anh Khang, rất nhiều người khó tin và cảm thấy xa lạ trước hình ảnh người hâm mộ quây quanh xin chữ ký nhà văn, cảnh tượng thường chỉ diễn ra đối với các ca sĩ, diễn viên. Theo tổng kết của đơn vị phát hành, chỉ trong một đêm, Buồn làm sao buông của Anh Khang đã bán được 1.500 bản. Đến nay, cuốn sách này đã gần chạm mốc 40.000 bản được phát hành…
Tủ sách 8X, nơi tập hợp những tác giả ra đời trong thập niên 80 của Nhà xuất bản (NXB) Văn hóa - Văn nghệ lại được tái ngộ bạn đọc sau hai năm ra mắt. Lần ra mắt này, NXB Văn hóa -Văn nghệ giới thiệu 14 tác phẩm của 14 tác giả, trong số đó, đã có nhiều tác giả thành danh trên văn đàn như: Nguyễn Thị Kim Hòa, Trần Minh Hợp, Tiểu Quyên, Vũ Văn Song Toàn… Như vậy, chỉ trong vòng hai năm, với ba lần ra mắt, NXB Văn hóa - Văn nghệ đã giới thiệu đến 27 cuốn sách của 23 tác giả.
Một gương mặt cũng từng tạo nên “hiện tượng” trong làng văn năm qua bởi số lượng phát hành “khủng” là nhà thơ trẻ Nguyễn Phong Việt. Tính đến thời điểm này, tập thơ đầu tiên của anh Đi qua thương nhớ (NXB Văn học) đã đạt đến 35.000 bản in. Thành công từ tập thơ đầu tiên, Nguyễn Phong Việt nhanh chóng ra mắt tập thơ thứ hai Từ yêu đến thương với số lượng cũng ấn tượng không kém - 20.000 bản. Mới đây, tác giả này cũng vừa ra mắt tập thơ thứ ba Sinh ra để cô đơn với 4.000 bản in lần đầu.
Giám đốc một công ty sách, đơn vị từng thắng lớn với thể loại truyện ngôn tình Trung Quốc, cho biết, khoảng hai năm trước, với hợp đồng khoảng 200 đến 300 USD cho một bản quyền tác phẩm, công ty có thể “làm ăn khỏe” cả năm trời. Nhưng từ hai năm trở lại đây, truyện ngôn tình Trung Quốc không còn “dễ ăn” bởi sự cạnh tranh của thị trường.
Nhưng quan trọng hơn, bạn đọc đã không còn mặn mà với thể loại này mà tìm đến những tác phẩm của các tác giả trong nước.
hững con số nêu trên chưa thể nói lên tất cả, nhưng việc “sách nội” thắng trên sân nhà ít nhiều cũng mang lại một tín hiệu lạc quan về văn hóa đọc khi mà có nhiều tác giả trẻ thể hiện đam mê của mình với văn chương. Đối tượng độc giả của những tác phẩm này, đa số là người trẻ. Rõ ràng, văn chương vẫn đang là mối quan tâm lớn trong đời sống của giới trẻ đương đại, khi mà có rất nhiều loại hình giải trí đầy cám dỗ và hấp dẫn hơn văn chương.
“Đường dài mới biết ngựa hay”
Trong năm 2014, một sự kiện văn chương cũng tạo nên chú ý, nhất là với lực lượng sáng tác trẻ, đó là kết quả từ cuộc Vận động sáng tác văn học tuổi 20 lần 5 được công bố vào đầu tháng 9. Cuộc vận động lần này diễn ra từ ngày 14-9-2012 đến 24-3-2014, do NXB Trẻ, Báo Tuổi trẻvà Hội Nhà văn TP Hồ Chí Minh tổ chức, đã nhận được 328 tác phẩm (trong đó có 149 truyện dài và 179 tập truyện ngắn). Bắt đầu từ tháng 9-2013, NXB Trẻ đã lần lượt chọn in 24 tác phẩm và giới thiệu tới bạn đọc, trong số đó có 15 tác phẩm đã được tái bản.
Bên cạnh những tác giả quen tên, cuộc Vận động sáng tác văn học tuổi 20 lần 5 đã “phát lộ” một số tên tuổi còn trẻ đầy nội lực như Đỗ Nhật Phi, Đoàn Phương Nam, Hồ Thúy An, Phạm Bá Diệp… PGS, TS Nguyễn Thành Thị, thành viên Hội đồng chung khảo đánh giá: “Mỗi tác phẩm vào chung khảo có thể xem là một điểm nhấn của Giải thưởng văn học tuồi 20 lần này. Chúng đều hàm chứa vẻ đẹp riêng, đáp ứng về cơ bản yêu cầu nghệ thuật của cuộc thi. Những tác phẩm dự thi thể hiện một nhãn quan tươi sáng, giàu suy tưởng và mộng mơ".
Điểm chung giữa các tác giả có sách bán chạy chính là nhờ Facebook (FB). Nhà thơ trẻ Nguyễn Phong Việt thừa nhận: “Theo cách nào đó, những cuốn sách của tôi thành công có thể nói FB chiếm đến khoảng 40%... Nếu không có mạng xã hội, có lẽ tôi đã không đủ tự tin để phát hành những cuốn sách của mình”.
Hiện nay, mạng xã hội đang đóng vai trò giống như một “trợ thủ đắc lực” cho nhiều tác giả trẻ. Nó là cầu nối giúp tác giả trẻ đưa tác phẩm đến gần hơn với người đọc. Hiểu theo cách nào đó, đây cũng chính là kênh quảng bá gần gũi, nhanh nhạy và hiệu quả nhất. Điều này đã tạo nên sự khác nhau giữa văn chương của các tác giả trẻ với tác giả đã lớn tuổi.
Tuy nhiên, như một đúc kết từ xưa: “Đường dài mới biết ngựa hay”, với văn chương, quan trọng nhất vẫn là chất lượng tác phẩm, tất cả những sự ồn ào, hào nhoáng đều nằm bên ngoài văn chương. Bởi vậy, với những tác giả có số lượng sách in vào loại “hàng khủng” như nêu trên, tất cả vẫn đang nằm trong sự hy vọng và chờ đợi...
