Năm 2010, Hà Nội sẽ có xe điện, tầu điện trên cao và đường sắt nội đô

Những năm gần đây,vận tải hành khách công cộng ở Hà Nội với phương tiện duy nhất là xe buýt đã được quan tâm đầu tư đáng kể. Tuy nhiên, do nhu cầu sử dụng xe buýt tăng quá nhanh, nên xe buýt luôn trong tình trạng quá tải. Theo dự kiến, đến năm 2010, nhu cầu đi lại của người dân bằng phương tiện VTHKCC sẽ tăng đến 30%. Lúc đó, xe buýt thông thường khó có thể đáp ứng dù tăng thêm số lượng xe.

Chính vì vậy, ngay từ bây giờ, các ngành chức năng của thành phố  Hà Nội đã từng bước triển khai các dự án xây dựng các loại hinh VTHKCC khác có công suất vận chuyển lớn như xe điện, tàu điện và tầu hoả chạy trên đường sắt đô thị.

Tuyến xe điện Nhổn-Bác Cổ

Tuyến xe  điện đầu tiên được UBND thành phố Hà Nội chọn xây dựng thí điểm là tuyến Nhổn-Bác Cổ. Theo Công ty Tư vấn thiết kế SYSTRA (Pháp), tuyến có chiều dài 15,07km, bắt đầu từ Nhổn, đi theo đường Hồ Tùng Mậu, qua đường vành đai 3, đi theo đường Xuân Thuỷ tới Cầu Giấy. Sau đó đi tiếp theo đường Ngọc Khánh-Kim Mã rồi rẽ phải theo đường Giang Văn Minh qua Giảng Võ vào Cát Linh. Đoạn này, xe điện đi nổi trên mặt đất. Từ Văn Miếu, xe điện đi ngầm dưới mặt đất qua ga Hà Nội đến phố Trần Hưng Đạo. Đoạn đi ngầm này dài 1,5km với hai bến đỗ dưới lòng đất. Khi đi lên mặt đất, xe điện đi hết đường Trần Hưng Đạo đến trước cửa bệnh viện 108 thì rẽ trái sang đường Trần Khánh Dư.

Xe điện có năng lực vận chuyển 9.000 hành khách/giờ/chiều, tần suất hoạt động khá nhanh, khoảng 4 phút/chuyến với giá vé là 1.300 đồng/người/lượt. Chi phí cho dự án ước tính 310 triệu Euro, tức khoảng 5.860 tỷ đồng. Dự án được khởi công vào đầu năm 2005, hoàn thành vào năm 2008.

Tuyến tàu điện trên cao Hà Nội  -Hà Đông

Cũng được khởi công vào năm 2005, tuyến tàu điện trên cao Hà Nội-Hà Đông dài 12,5km. Xuất phát từ  ga đầu tiên đặt tại khu vực giao cắt giữa phố Cát Linh và phố Giảng Võ, tàu điện chạy dọc theo đường Hào Nam đến đường Láng thì rẽ trái trên bờ sông Tô Lịch đến Ngã Tư Sở rồi đi theo đường Nguyễn Trãi, Trần Phú, Quang Trung, Trần Đăng (thị xã Hà Đông). Sau khi đi qua tuyến đường vành đai phía nam đường sắt ở Hà Đồng, tàu sẽ chuyển hướng đông nam, chạy song song với đường sắt.

 Tàu điện trên cao nằm cách mặt đất 4,5m, trên tuyến có 12 nhà ga, các nhà ga cách nhau trung bình 1km. Các mẫu thiết kế do chuyên gia đường sắt Trung Quốc đưa ra là nhà ga hai tầng, trong đó phòng chờ ở tầng 1, nhà ga ở tầng 2. Đặc biệt, vé đi tàu được bán tự động bằng hệ thống thẻ từ.

Toa tàu điện dài 19m, rộng 2,8m, có thể chuyên chở từ 7.000 đến 9.000 người/giờ, với vận tốc trung bình  40km/giờ. Dự kiến tàu điện trên cao sẽ được đưa vào sử dụng vào cuối năm 2008.

Tuyến đường sắt nội đô Ngọc Hồi-Yên Viên

Dự án gồm hai tuyến: tuyến phía bắc dài 11km và tuyến phía nam dài 13,6km. Tuyến phía bắc được bố trí như sau: xuất phát từ ga Hà Nội, tuyến đi trên cao theo tim đường sắt cũ hiện nay, vượt qua đường Nguyễn Khuyến, Lê Duẩn, Nguyễn Thái Học, Điện Biên Phủ, Trần Phú, Phùng Hưng đến ga Long Biên, vượt sông Hồng bằng cầu Long Biên rồi tiếp tục đi trên cao và tiếp đất trước ga Gia Lâm hiện tại. Từ ga Gia Lâm tàu tiếp tục đi trên cầu cạn qua cầu Đuống ở vị trí hiện tại và tiếp đất ở phía nam ga Yên Viên tại lý trình km10+600. Còn tuyến phía nam sẽ dài 13,6km từ ga Hà Nội, tuyến đi trên cao và cơ bản bám theo tim đường sắt quốc gia hiện tại, vượt qua đường giao cắt trên không tại Vĩnh Quỳnh, tiếp đất tại km11+ 050 trước ga mới Ngọc Hồi.

Trước mắt, tuyến đường sắt này được khai thác chung cho cả đường sắt quốc gia và đường sắt đô thị. Ga Hà Nội sẽ là ga trung tâm và 16 ga khác trên tuyến được xây dựng mới trên cao.

Dự án chia làm ba giai đoạn, giai đoạn 1 triển khai từ năm 2005 đến năm 2006 với kinh phí 168 tỷ đồng, xây mới ga Ngọc Hồi, Yên Viên, cải tạo ga Gia Lâm. Giai đoạn 2 từ năm 2006 đến năm 2009 với kinh phí đầu tư 6.718 tỷ đồng xây dựng tuyến đường sắt trên cao từ Gia Lâm đến Ngọc Hồi, các trung tâm đa chức năng tại khu ga Hà Nội và tuyến đường sắt trên cầu Long Biên. Giai đoạn 3 từ năm 2010, kinh phí đầu tư 1.312 tỷ đồng, sẽ xây dựng phần đường sắt trên cao đoạn còn lại từ Gia Lâm đến Yên Viên, thi công cầu đường sắt đôi trên cầu Đuống, cải tạo ga Yên Viên. Tuyến đường sắt nội đươc thiết kế bảo đảm hài hoà với cảnh quan đô thị, trong đó chú trọng đến khả năng kết nối với các phương tiện giao thông khác.

Các dự án khi hoàn thành không chỉ tạo chuyển biến cơ bản hệ thống giao thông của Hà Nội, góp phần giải quyết tình trạng ùn tắc giao thông, đáp ứng nhu cầu đi lại của nhân dân, phục vụ phát triển kinh tế -xã hội của thủ đô mà còn tạo những nét hiện đại cho gương mặt thành phố 1.000 năm tuổi.