Một số thay thế, sửa đổi, bổ sung hướng dẫn Luật An toàn thực phẩm

Theo Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế), thực hiện sự chỉ đạo sát sao của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Y tế đã phối hợp các đơn vị chuyên môn của các Bộ Tư pháp, Nông nghiệp và Môi trường, Công thương, Bộ Văn hóa-Thể thao và Du lịch, Khoa học và Công nghệ, Tài chính đã trình Chính phủ để ban hành các Nghị quyết, Nghị định về việc thay thế, sửa đổi, bổ sung Hướng dẫn Luật An toàn thực phẩm và Quy định về công bố, đăng ký sản phẩm thực phẩm. Cụ thể, Chính phủ đã ban hành: Nghị quyết số 66.13/2026/NQ-CP ngày 26/1/2026 của Chính phủ quy định về công bố, đăng ký sản phẩm thực phẩm, có hiệu lực từ ngày 26/1/ 2026; Nghị định số 46/2026/NĐ-CP ngày 26/1/2026 của Chính phủ hướng dẫn Luật An toàn thực phẩm, có hiệu lực từ ngày 26/1/2026.

Nội dung chính của Nghị quyết số 66.13/2026/NQ-CP; Nghị định số 46/2026/NĐ-CP mới bao gồm: Thực hiện Nghị quyết số 66/NQ-CP ngày 26/3/2025 về Chương trình cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan hoạt động sản xuất, kinh doanh năm 2025 và 2026, nhóm nội dung cải cách thủ tục hành chính bao gồm đơn giản hóa, cắt giảm các thủ tục liên quan quảng cáo, chỉ định đơn vị kiểm nghiệm thực phẩm phục vụ quản lý nhà nước, kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm nhập khẩu…

Cụ thể, với nội dung quảng cáo thực phẩm, đã cắt giảm được hai thủ tục hành chính, chiếm 10,5% trên tổng số thủ tục hành chính và giảm được 20% lượng thời gian giải quyết thủ tục hành chính xác nhận nội dung quảng cáo thực phẩm. Đối với chỉ định cơ sở kiểm nghiệm thực phẩm phục vụ quản lý nhà nước, thực hiện theo Quyết định số 1661/QĐ-TTg ngày 4/10/2021 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Phương án cắt giảm, đơn giản hóa quy định liên quan hoạt động kinh doanh thuộc phạm vi chức năng quản lý của Bộ Y tế, đã cắt giảm được 60% thủ tục hành chính và đơn giản hóa 40% thủ tục hành chính, giảm 33,33% lượng thời gian giải quyết thủ tục hành chính.

Hiện nay, có 39 thủ tục hành chính về an toàn thực phẩm của cả ba ngành Y tế, Nông nghiệp và Môi trường, Công thương và các bộ, ngành quyết liệt tăng cường phân cấp cho địa phương theo các nội dung tại các Nghị định của Chính phủ: số 136/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025, số 146/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025, và số 148/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025. Theo đó, tiếp tục phân cấp ba thủ tục, gồm: kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm nhập khẩu theo phương thức kiểm tra giảm; kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm nhập khẩu theo phương thức kiểm tra thông thường thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Y tế; kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm nhập khẩu theo phương thức kiểm tra chặt thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Y tế. Kết quả có 31 trên 39 thủ tục hành chính đã phân cấp, phân quyền cho địa phương, tương đương với 79,49%.

Mặt khác, Nghị quyết và Nghị định mới hiện đã bổ sung thêm các nội dung siết chặt quản lý từ khâu sản xuất đến khi sản phẩm được lưu thông trên thị trường, kết hợp tăng cường cả “tiền kiểm” và “hậu kiểm”. Cụ thể: Khâu sản xuất, nâng cao điều kiện của các cơ sở sản xuất thực phẩm dinh dưỡng y học, thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt, thực phẩm bổ sung, sản phẩm dinh dưỡng dùng cho trẻ đến 36 tháng tuổi , quy định bắt buộc áp dụng Giấy chứng nhận Hệ thống phân tích mối nguy và điểm kiểm soát tới hạn (HACCP) hoặc Hệ thống quản lý an toàn thực phẩm ISO 22000…

Trong đó, tổ chức, cá nhân được quyền sản xuất kinh doanh sản phẩm và chịu trách nhiệm hoàn toàn về tính pháp lý của hồ sơ và chất lượng, an toàn của sản phẩm công bố. Khâu kiểm soát trước khi đưa sản phẩm ra lưu thông trên thị trường như tăng cường quản lý việc công bố tiêu chuẩn áp dụng (trước là tự công bố); phiếu kết quả kiểm nghiệm sản phẩm phải bao gồm cả chỉ tiêu an toàn và chỉ tiêu chất lượng; cơ sở sản xuất công bố tiêu chuẩn chất lượng áp dụng theo quy định tại Điều 23 Luật Chất lượng sản phẩm hàng hóa và các văn bản hướng dẫn…

Khâu kiểm soát sau khi sản phẩm được đưa ra lưu thông trên thị trường, cơ quan tiếp nhận hồ sơ công bố có trách nhiệm xây dựng và triển khai kế hoạch kiểm tra hồ sơ sau khi tổ chức, cá nhân tiến hành công bố, trường hợp phát hiện hồ sơ công bố không đúng quy định thì xử lý vi phạm theo quy định của pháp luật; tăng cường quản lý hoạt động kinh doanh, quảng cáo trên sàn thương mại điện tử và nền tảng xã hội với việc: Công khai thông tin bản đăng ký công bố sản phẩm hoặc hồ sơ công bố chất lượng, hồ sơ quảng cáo được cơ quan có thẩm quyền xác nhận trên sàn thương mại điện tử và nền tảng xã hội; giám sát đơn vị kinh doanh phát hành quảng cáo, người chuyển tải quảng cáo, người có ảnh hưởng thực hiện quảng cáo thực phẩm, người nổi tiếng và người có ảnh hưởng phải công khai rõ ràng mối quan hệ tài trợ khi quảng cáo.

Ngoài ra, các Bộ: Y tế, Nông nghiệp và Môi trường, Công thương, Khoa học và Công nghệ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh theo chức năng, nhiệm vụ có trách nhiệm rà soát, cập nhật, kịp thời sửa đổi, bổ sung các Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN), Quy chuẩn kỹ thuật địa phương (QCĐP), Tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) trong lĩnh vực chất lượng, an toàn thực phẩm. Đây là nội dung quan trọng để xây dựng tiêu chuẩn chung của thực phẩm chức năng, kiểm soát chặt hơn chất lượng sữa để làm cơ sở hệ thống kiểm nghiệm thực phẩm phục vụ nhà nước lấy mẫu giám sát thị trường.