Một bị cáo trắng án sau gần 10 năm ngồi tù

Nửa đêm 13-9-1993, căn phòng thuê tại phường 17, quận Gò Vấp của vợ chồng ông Trương Ngọc Minh và bà Huỳnh Thị Thiên Nga (nằm sát vách nhà bị cáo Phạm Thị Út và con gái Ngô Thị Mỹ Lệ) bỗng phát hỏa. Thoát ra khỏi ngọn lửa, ông Minh và bà Nga chỉ kịp lăn lộn kêu la rằng "bà Út đốt tôi" rồi sau đó qua đời tại bệnh viện do bị bỏng quá nặng. Từ tiếng la hét trên, bà Út trở thành nghi can số 1 của vụ này.

Sau khi bị cơ quan điều tra Công an TP Hồ Chí Minh bắt giam, bà Út lại có thêm nhiều hành vi và lời khai như: nhà có chứa xăng, quần áo, đồ đạc đã được cho vào bao cẩn thận, tài sản không bị thiệt hại... nên đã được đưa ngay vào vòng tố tụng của một vụ án hình sự nghiêm trọng. Sau đó, "động cơ gây án" của bà Út cũng được các cơ quan tiến hành tố tụng xác định là "do mâu thuẫn trong việc cho thuê nhà và bà Út nảy lòng tham muốn chiếm đoạt hai chỉ vàng đặt cọc của ông Minh nên ra tay sát hại".  

Vụ án được đưa ra xét xử sơ thẩm lần đầu vào ngày 28-9-1999, TAND TP Hồ Chí Minh đã tuyên phạt bà Út 20 năm tù vì hai tội giết người và hủy hoại tài sản. Đến năm 2000, Tòa phúc thẩm TAND tối cao tại TP Hồ Chí Minh tiếp tục xử y án sơ thẩm. Nhưng hai năm sau, vào tháng 9-2002, Ủy ban Thẩm phán của TAND tối cao đã lật lại hồ sơ và xác định việc kết tội bà Út là "chưa có cơ sở vững chắc" nên đã quyết định hủy hai bản án nói trên để trả hồ sơ về cho các cơ quan tiến hành tố tụng cấp sơ thẩm của TP Hồ Chí Minh tiến hành điều tra lại.

Tháng 9-2004 vừa qua, sau quá trình điều tra và truy tố lại, TAND TP Hồ Chí Minh đã mở phiên tòa sơ thẩm lần hai để xét xử vụ án và vẫn tuyên phạt bà Út mức án 20 năm tù về hai tội như trước. Bà Út kháng cáo kêu oan. 

Ngày 10-6-2005, Tòa phúc thẩm TAND tối cao tại TP Hồ Chí Minh mở phiên tòa phúc thẩm lần hai để xem xét đơn kêu oan của bà Út và đã dành rất nhiều thời gian để thẩm vấn các nhân chứng liên quan. Cuối cùng, sau hai ngày làm việc căng thẳng, sáng 13-6, Hội đồng xét xử đã tuyên hủy toàn bộ bản án sơ thẩm, đình chỉ vụ án và tuyên bố bị cáo Út không phạm tội "giết người" và "hủy hoại tài sản". Theo Hội đồng xét xử, đây là vụ án cháy do xăng dầu đốt, hậu quả đặc biệt nghiêm trọng làm hai người chết... nhưng những chứng cứ cơ quan điều tra thu thập và đưa ra lại chứa đựng quá nhiều mâu thuẫn với nhau. Tuy lời khai của bị cáo có một vài điểm mâu thuẫn nhưng không vì thế mà có thể chứng minh bị cáo là người duy nhất đốt nhà, bởi lẽ, tường rào phía sau và bên hông có thể trèo vào được nên không loại trừ khả năng có người ngoài đột nhập. Hội đồng xét xử kết luận rằng do sai lầm của cơ quan điều tra trong giai đoạn khám nghiệm hiện trường, thu thập những vật chứng cần thiết không đầy đủ... để rồi liên tiếp đưa ra những "kết luận điều tra bổ sung" mà không có thêm chứng cứ trực tiếp quan trọng. Vì thế không đủ chứng cứ kết tội bị cáo giết người và hủy hoại tài sản như án sơ thẩm đã quy kết.  

Ngược thời gian, bà Út đã bị bắt ngay sau khi vụ án xảy ra vài giờ, ba năm sau được thả ra rồi đến ngày 28-9-1999 thì bị bắt trở lại và ở luôn trong trại tạm giam đến nay. Vấn đề còn lại bây giờ là gần 10 năm ngồi tù oan của bà Út liệu sẽ được giải quyết ra sao?