Ngay từ buổi đầu, lịch sử Việt Nam đã hình thành và phát triển ba không gian lịch sử - văn hóa rất điển hình là không gian miền bắc, miền trung và miền nam. Miền trung là khu vực giữa, trong đó văn hóa Sa Huỳnh và Chămpa giữ vai trò cơ sở nền tảng. Không gian từ Quảng Bình đến Bình Thuận, vùng duyên hải ăn sâu vào nội địa, dãy Trường Sơn và Tây Nguyên, mở ra Hoàng Sa, Trường Sa được quan niệm là không gian lịch sử - văn hóa miền trung.
Theo báo cáo đề dẫn tại hội thảo, đã có nhiều công trình sử học chuyên sâu ở trong và ngoài nước viết về từng lĩnh vực hay những vấn đề cụ thể của không gian lịch sử - văn hóa miền trung, nhưng vẫn còn gặp nhiều lúng túng và chưa tìm được tiếng nói chung. Nhiều bộ sử của người Việt chủ yếu chỉ tập trung vào các trung tâm chính trị, quân sự, kinh tế, xã hội và văn hóa lớn ở miền đồng bằng, duyên hải, kinh đô…, mà ít biết đến con người và các cộng đồng cư dân sinh sống ở vùng xa xôi, nhất là các bộ tộc thiểu số ở Tây Nguyên.
Theo Đề án Khoa học xã hội cấp Quốc gia Nghiên cứu biên soạn bộ lịch sử Việt Nam, lịch sử Việt Nam phải xuất phát từ lãnh thổ Việt Nam ngày nay để ngược về quá khứ, bao quát lịch sử của tất cả các cộng đồng dân cư, tộc người, vương quốc đã từng tồn tại trên toàn bộ không gian và lãnh thổ Việt Nam.
Tại hội thảo, các đại biểu, nhà khoa học tập trung nghiên cứu, thảo luận 26 báo cáo tập trung vào bốn nhóm vấn đề về Cổ đại, tư liệu; Trung đại, Cận Hiện đại và Tây Nguyên. Đó là Không gian Sa Huỳnh - Chămpa, chủ quyền biển đảo và cơ tư liệu; Duyên dải miền trung các thời kỳ Chúa Nguyễn, Tây Sơn và Vương triều Nguyễn; Duyên hải miền trung trong thời Cận - Hiện đại; Không gian lịch sử - văn hóa Tây Nguyên.
Nhân dịp này, Hội Khoa học lịch sử Việt Nam đã tặng bức tượng Đại tướng Võ Nguyên Giáp cho Trường THCS và THPT Võ Nguyên Giáp ở xã Xuân Cảnh, thị xã Sông Cầu, tỉnh Phú Yên.
