Trong những ngày gần đây, các cơ quan chức năng ở TP Hồ Chí Minh phát hiện hàng loạt vụ sản xuất, chế biến thực phẩm bẩn, tiềm ẩn nhiều chất độc hại, gây lo ngại cho người tiêu dùng. Chỉ từ ngày 13 đến 20-7, Chi cục Quản lý thị trường TP Hồ Chí Minh đã phát hiện và xử lý 50 vụ vi phạm về an toàn vệ sinh thực phẩm (ATVSTP), tiêu hủy 1.196 con gà, vịt; 661 kg thịt gia súc, gia cầm và 2.389 trứng gia cầm. Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về thí điểm triển khai thanh tra chuyên ngành an toàn thực phẩm (ATTP) tại huyện và phường, xã, thị trấn, Ban Chỉ đạo liên ngành về vệ sinh an toàn thực phẩm (VSATTP) thành phố đã chọn năm quận, huyện (quận 3, 5, Bình Tân, Bình Chánh và huyện Hóc Môn) để kiểm tra. Và chỉ sau sáu tháng triển khai, đoàn kiểm tra phát hiện 2.205 lượt cơ sở vi phạm về VSATTP, phạt tiền gần hai tỷ đồng. Đơn cử, kết quả phân tích hai mẫu bò viên của Công ty CP Kỹ nghệ thực phẩm Việt Sin (quận Bình Tân) đã không tìm thấy ADN của… bò. Theo đó, mẫu bò viên Merlion sản xuất theo công bố số 89/2015/YTHCM với thành phần gồm thịt bò (85%), thịt heo (10%)... nhưng kết quả kiểm nghiệm mẫu bò viên phát hiện ADN của cá, của trâu.
Không chỉ thức ăn “rởm”, mới đây nhất, Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ Người tiêu dùng Việt Nam (VINASTAS) vừa công bố kết quả khảo sát hàm lượng caffeine trong 253 mẫu cà-phê đen tại Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Bình Dương và Sóc Trăng. Các mẫu khảo sát được chọn ngẫu nhiên. Kết quả thu được, có tới gần một phần ba lượng cà-phê được tiêu thụ (chiếm 30,04%) có hàm lượng caffeine rất thấp (dưới 1g/lít). Đặc biệt, đáng báo động trong đó có tới năm mẫu hoàn toàn không chứa caffeine. Kết quả kiểm nghiệm cũng chỉ rõ, thành phần cà-phê được khảo sát phần lớn dùng bằng nguyên liệu bột ngô, đậu… trộn với hóa chất để tạo mầu, tạo vị và độ sánh.
Trong sáu tháng đầu năm 2016, Cục Quản lý chất lượng Nông lâm và Thủy sản (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) qua kiểm tra, phát hiện: rau xanh có 4,2% vi phạm VSATTP; thuốc bảo vệ thực vật 3,98%; thịt 10,93%; hóa chất, kháng sinh, chất cấm, kim loại nặng 1,3%; thủy sản nuôi 1,61% (trong đó chỉ tiêu hóa chất, kháng sinh, chất cấm chiếm 1,41%). Tỷ lệ cơ sở sản xuất, kinh doanh nông lâm thủy sản được kiểm tra đạt yêu cầu về điều kiện bảo đảm ATTP đã tăng lên 79,76%. Theo Cục, cả nước đã có 35 tỉnh và thành phố tổ chức xây dựng được 280 mô hình chuỗi thực phẩm an toàn “từ trang trại, đồng ruộng tới siêu thị, bàn ăn”. Các sản phẩm chính là rau, trái cây, chè, thịt, trứng, gạo và thủy sản. Gần đây, bộ đã công bố 69 cơ sở kinh doanh thực phẩm an toàn, do các cơ sở nằm trong chuỗi thực hiện quy trình từ sản xuất đến cung ứng sản phẩm sạch. Tại TP Hồ Chí Minh, kế hoạch đưa thực phẩm sạch đến tay người tiêu dùng thông qua chuỗi cửa hàng thực phẩm an toàn đã thực hiện được hơn hai năm qua và kết quả thu được rất đáng khích lệ. Theo Sở Công thương TP Hồ Chí Minh, thực phẩm tiêu thụ tại thành phố có đến 80% phải nhập từ các tỉnh, thành phố khác, theo đó khâu kiểm soát nguồn gốc thực phẩm luôn được chính quyền thành phố quan tâm và yêu cầu các ngành phải làm chặt. Hiện tại, thực phẩm an toàn đạt tiêu chuẩn (VietGAP, GlobalGAP, HACCP) đưa vào thị trường thành phố đạt hơn 38.000 tấn/năm, trong đó rau củ quả cung ứng gần 18.000 tấn, nước mắm 3,6 triệu lít, thủy sản 1.576 tấn… Các sản phẩm này hiện đang được tiêu thụ tại 246 địa điểm phân phối trong hệ thống chuỗi cửa hàng thực phẩm an toàn tại các siêu thị, trung tâm thương mại, cửa hàng tiện ích và chuỗi kinh doanh của các doanh nghiệp.
Có thể kể tên Công ty Vissan đã tổ chức cung cấp khoảng 100 tấn/ngày cho người tiêu dùng sản phẩm thịt heo đạt chứng nhận VietGAP tại 146 điểm ở các chợ truyền thống, 309 điểm bán ở siêu thị và một số các tỉnh lân cận. Công ty Cà-phê rang xây nguyên chất Võ Gia cử nhân viên đến các chợ truyền thống tại TP Hồ Chí Minh trực tiếp bán cà-phê sạch cho người tiêu dùng, đưa ra thị trường sản phẩm cà-phê chay, tức không đấu trộn bơ thực vật, mỡ động vật, nước mắm… để tạo hương vị thơm béo như cách chế biến truyền thống… Còn có thể kể đến các sản phẩm như thịt gà Bình Minh, Long Bình, Phạm Tôn; trứng gà, trứng vịt Ba Huân; thịt heo Vissan, Sagrifood; nước mắm cá cơm Hưng Thịnh Phú Quốc; cá thác lác Tân Vĩnh, Tân Hậu Giang; rau xanh gồm HTX Anh Đào, Ngã Ba Giồng, Thảo Nguyên, Phú Lộc, Phước An, Tân Trung…đang được đưa đến tận tay người dùng qua hệ thống các siêu thị, các điểm bán lẻ, chuỗi thực phẩm an toàn.
Giám đốc Sở Công thương TP Hồ Chí Minh Phạm Thành Kiên cho biết, kế hoạch xây dựng và phát triển chuỗi thực phẩm an toàn, liên kết chặt chẽ từ nuôi trồng tới phân phối nhằm phục vụ nhu cầu tiêu dùng trong nước, xuất khẩu; giảm chi phí trung gian để hàng hóa thêm sức cạnh tranh; người tiêu dùng chọn được sản phẩm chất lượng với giá thành hợp lý hơn là kế hoạch đang được thành phố thực hiện quyết liệt. Theo Giám đốc Sở Phạm Thành Kiên, hiện nay Sở Công thương thành phố đang cùng với những đơn vị liên quan xây dựng bộ tiêu chuẩn an toàn thực phẩm, làm tiêu chí để nhà sản xuất và người tiêu dùng dễ nhận diện xuất xứ, chất lượng hàng hóa nhằm góp phần loại dần các loại thực phẩm bẩn ra khỏi thị trường và xây dựng chuỗi kinh doanh thực phẩm an toàn trên địa bàn.
