Lũ đặc biệt lớn trên các sông từ Thừa Thiên - Huế đến Quảng Nam

Lũ các sông miền trung vượt mức lũ lịch sử năm 1999

Theo Trung tâm dự báo Khí tượng - Thủy văn T.Ư, do ảnh hưởng của lưỡi áp cao lục địa kết hợp với hoạt động mạnh đới gió đông trên cao nên ở các tỉnh từ nam Quảng Bình đến Bình Ðịnh đã có mưa to đến rất to; lượng mưa đo được từ 19 giờ ngày 10 đến 13 giờ ngày 12-11, phổ biến 200-300mm, riêng vùng Thừa Thiên - Huế - Quảng Ngãi 400-500mm, một số nơi mưa rất lớn, như Nam Ðông (Thừa Thiên-Huế) 1.350mm, Thượng Nhật (Thừa Thiên-Huế) 941mm, A Lưới (Thừa Thiên - Huế) 662mm, Tà Lương (Thừa Thiên - Huế) 607mm, Trà My (Quảng Nam) 571mm, Hiệp Ðức (Quảng Nam) 683mm.

Dự báo, hiện nay, lưỡi áp cao lạnh lục địa có cường độ ổn định, đới gió đông trên cao vẫn hoạt động mạnh. Các tỉnh từ Quảng Trị đến Bình Ðịnh có mưa vừa, mưa to đến rất to, nhưng cường độ mưa giảm so với 12 giờ qua. Lượng mưa ở tỉnh Thừa Thiên - Huế trong 12 giờ tới phổ biến 100-150mm, có nơi hơn 150mm; các tỉnh từ Quảng Nam đến Quảng Ngãi 80-100mm.

Hiện nay, lũ trên các sông ở Thừa Thiên - Huế và hệ thống sông Vu Gia - Thu Bồn đã đạt đỉnh và đang xuống chậm, nhưng còn ở mức rất cao. Mực nước đỉnh lũ sông Bồ tại Phú Ốc (Thừa Thiên - Huế) là 4,83m, trên báo động 3: 0,33m; sông Hương tại Kim Long (Thừa Thiên - Huế) 4,35m, trên báo động 3: 1,35m; sông Vu Gia tại Ái Nghĩa (Quảng Nam) 10,36m, trên báo động 3: 1,56m, cao hơn đỉnh lũ năm 1999: 0,09m; sông Thu Bồn tại Câu Lâu (Quảng Nam) 5,39m, trên báo động 3: 1,69m, cao hơn đỉnh lũ năm 1999: 0,16m; tại Hội An 3,28m, trên báo động 3: 1,58m, cao hơn đỉnh lũ năm 1999: 0,07m.

Lũ trên sông Hàn tại Cẩm Lệ và sông Thạch Hãn đang lên. Mực nước hồi 16 giờ ngày 12-11, trên các sông như sau: Sông Thạch Hãn tại Quảng Trị 4,78m, dưới báo động 3: 0,62m; sông Bồ tại Phú Ốc (Thừa Thiên - Huế) 4,67m, trên báo động 3: 0,17m; sông Hương tại Kim Long (Thừa Thiên - Huế) 4,3m, trên báo động 3: 1,3m; sông Vu Gia tại Ái Nghĩa (Quảng Nam) 10,04m, trên báo động 3: 1,24m; sông Thu Bồn tại Câu Lâu (Quảng Nam) 5,33m, trên báo động 3: 1,63m; tại Hội An 3,27m, trên báo động 3: 1,57m, cao hơn đỉnh lũ năm 1999: 0,06m; sông Hàn tại Cẩm Lệ (Quảng Nam) 3,8m, trên báo động 3: 2,1m; sông Trà Bồng tại Châu Ổ (Quảng Ngãi) 4,42m, trên báo động 3: 0,32m; sông Trà Khúc tại trạm Trà Khúc (Quảng Ngãi) 5,25m, dưới báo động 3: 0,45m; sông Vệ tại trạm Sông Vệ (Quảng Ngãi) 3,75m, dưới báo động 3: 0,35m; sông Kôn tại Thạch Hòa (Bình Ðịnh) 7,6m, trên báo động 3: 0,1m; sông Ba tại Củng Sơn (Phú Yên) 31,59m, trên báo động 2: 0,09m, tại Phú Lâm 2,43m, dưới báo động 2: 0,27m.

Dự báo, lũ trên sông Hàn tại Cẩm Lệ và sông Thạch Hãn có khả năng đạt đỉnh; các sông từ Thừa Thiên - Huế đến Quảng Ngãi có khả năng lên lại và dao động ở mức rất cao. Hiện nay, lũ trên các sông thuộc các tỉnh từ Thừa Thiên - Huế đến Quảng Nam đang ở mức đặc biệt lớn, tình trạng ngập lụt xảy ra nghiêm trọng trên diện rộng, lũ có khả năng lên lại.

Tập trung sức đối phó lũ lớn

Ngày 12-11, Thủ tướng Chính phủ đã có Công điện số 1704/CÐ -TTg điện Ban chỉ đạo PCLB T.Ư; Ủy ban quốc gia TKCN; các bộ: Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Quốc phòng, Công thương, Công an, Giao thông vận tải, Giáo dục - Ðào tạo, Tài nguyên và Môi trường, Thông tin và Truyền thông, Tài chính, Lao động - Thương binh và Xã hội, Xây dựng, Y tế; UBND các tỉnh miền trung và Tây Nguyên, Trung tâm Khí tượng - Thủy văn quốc gia, yêu cầu triển khai ngay các biện pháp phòng, chống lũ.

Nội dung Công điện như sau: Tình hình mưa lũ ở các tỉnh miền trung và Tây Nguyên đã kéo dài nhiều ngày và đang tiếp tục diễn biến phức tạp. Lũ trên các sông từ Quảng Bình đến Phú Yên tiếp tục lên nhanh. Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương thực hiện một số việc cấp bách sau:

1- Các bộ, ngành, địa phương liên quan tập trung chỉ đạo, thực hiện nghiêm túc các nội dung Công điện của Thủ tướng Chính phủ, Ban chỉ đạo PCLB T.Ư và các ý kiến chỉ đạo trực tiếp của Thủ tướng Chính phủ trong chuyến đi kiểm tra việc chống lũ và khắc phục hậu quả mưa lũ tại các địa phương; lưu ý chỉ đạo đồng thời công tác chống lũ và khắc phục hậu quả.

2- Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên - Huế, Ðà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Ðịnh, Khánh Hòa, Ninh Thuận, Bình Thuận và các tỉnh Tây Nguyên có trách nhiệm:

- Tiếp tục tập trung chỉ đạo, huy động mọi lực lượng cần thiết (quân đội, công an và các lực lượng khác trên địa bàn) để thực hiện việc cứu hộ dân vùng lũ lụt chia cắt, vùng ngập sâu, các vùng cửa sông, ven biển và sạt lở nguy hiểm; chủ động triển khai ngay việc sơ tán, di dời dân đến nơi an toàn.

- Thực hiện các biện pháp cần thiết để cứu trợ kịp thời, không để người dân nào bị đói, đứt bữa do thiếu lương thực; chỉ đạo huy động ngành y tế và các đoàn thể, lực lượng để chủ động phòng, chống dịch bệnh và vệ sinh môi trường vùng bị thiên tai, kiên quyết không để dịch bệnh lây lan, nhất là bệnh tiêu chảy cấp.

- Ngoài việc tiếp tục chỉ đạo thực hiện có hiệu quả phương án bốn tại chỗ, cần tổ chức thực hiện tốt công tác tự quản tại chỗ (tự quản tại mỗi gia đình, thôn xóm, làng bản, xã ấp...) để không xảy ra thiệt hại về người do bất cẩn, chủ quan, không quản lý tốt sau mưa lũ.

- Kết hợp chặt chẽ với sự hỗ trợ của T.Ư, các tỉnh phải chủ động sử dụng ngân sách địa phương và các nguồn tài chính hợp pháp để phòng, chống và khắc phục hậu quả mưa lũ. Trường hợp vượt quá khả năng xử lý của địa phương thì Chủ tịch UBND tỉnh báo cáo Thủ tướng Chính phủ và Ban chỉ đạo PCLB T.Ư.

- Ðể tập trung cao độ công tác phòng chống lụt, bão và khắc phục hậu quả, trong thời gian này yêu cầu lãnh đạo chủ chốt các cấp (tỉnh, huyện, xã) hạn chế việc đi công tác trong và ngoài nước để tập trung chỉ đạo việc phòng, chống lụt, bão và khắc phục hậu quả mưa lũ.

3- Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn kiểm tra, chỉ đạo các địa phương có biện pháp bảo đảm an toàn hồ đập, phòng chống lũ, sạt lở đất và bảo vệ sản xuất; Bộ Y tế có trách nhiệm bảo đảm đủ cơ số thuốc cần thiết cho các địa phương vùng bị thiên tai; chỉ đạo hướng dẫn và hỗ trợ các cơ sở y tế triển khai tích cực công tác phòng, chống dịch bệnh, không để dịch bệnh lây lan.

4- Bộ Tài nguyên và Môi trường chỉ đạo Trung tâm Khí tượng - Thủy văn quốc gia tiếp tục theo dõi chặt chẽ diễn biến mưa lũ: thông báo kịp thời cho các bộ, ngành, địa phương và nhân dân biết để chủ động phòng, tránh.

5- Ủy ban quốc gia TKCN, Bộ Quốc phòng, Bộ Công an bố trí lực lượng, phương tiện cùng các địa phương tham gia ứng cứu và xử lý các tình huống khẩn cấp do mưa lũ gây ra. Các bộ: Công thương, Xây dựng, Y tế, Lao động - Thương binh và Xã hội và các bộ, ngành liên quan chỉ đạo, bố trí lực lượng, phương tiện vật tư, thuốc men cần thiết để chủ động đáp ứng nhu cầu phòng, chống và khắc phục hậu quả mưa lũ, giúp các địa phương sớm ổn định đời sống và sản xuất; có biện pháp ổn định thị trường, giá cả sau mưa lũ.

6- Ban chỉ đạo PCLB T.Ư tiếp tục chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương thực hiện các biện pháp đối phó với mưa lũ và khắc phục hậu quả; thường xuyên báo cáo Thủ tướng Chính phủ và đề xuất các biện pháp cần thiết.

Hồi 9 giờ 30 phút ngày 12-11, Ban chỉ đạo PCLB T.Ư có Công điện khẩn số 121 CÐ/PCLB T.Ư điện Bộ Công an, nội dung như sau: Hiện nay lũ trên các sông của Quảng Nam đang ở mức cao, vượt lũ lịch sử năm 1999. Tỉnh Quảng Nam đang yêu cầu hỗ trợ xuồng máy để cứu hộ và cứu trợ cho dân. Ban Chỉ đạo PCLB T.Ư đề nghị Bộ Công an huy động  xuồng để giúp đỡ tỉnh Quảng Nam.

Cùng ngày, Ban chỉ đạo PCLB T.Ư cũng có Công điện khẩn số 122 CÐ/PCLB T.Ư điện Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam, nội dung như sau: Ban chỉ đạo PCLB T.Ư đã có các công điện số 119/CÐ-T.Ư và 120/CÐ-T.Ư ngày 12-11 đề nghị Ðà Nẵng hỗ trợ khẩn cấp 15 tấn mì ăn liền và Quảng Ngãi hỗ trợ khẩn cấp 15 tấn mì ăn liền cho Quảng Nam để cứu đói nhân dân vùng ngập lụt. Ðề nghị đồng chí Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam chỉ đạo liên hệ trực tiếp với Ðà Nẵng và Quảng Ngãi để tiếp nhận số hàng cứu trợ trên.

Trước tình hình mưa lũ đang diễn biến phức tạp, ngập lụt diễn ra nghiêm trọng trên diện rộng ở các tỉnh miền trung, lực lượng quân đội, đặc biệt là cán bộ, chiến sĩ Quân khu 4, Quân khu 5 đã tích cực giúp dân sơ tán khỏi vùng ngập lụt và cứu dân trong các tình huống khẩn cấp. Bộ đội Biên phòng các tỉnh Quảng Nam, Ðà Nẵng, Thừa Thiên - Huế, Quảng Ngãi huy động 858 cán bộ, chiến sĩ, 25 tàu thuyền tham gia cứu dân trong mưa lũ, di dời 1.000 hộ dân với 4.319 khẩu ở xã Cẩm Kim về trung tâm Hội An (Quảng Nam) để tránh lũ. Quân khu 4 và Quân khu 5 huy động hàng trăm sĩ quan, chiến sĩ cùng với nhiều xuồng, ca-nô, xe tải, phương tiện thông tin, phối hợp Bộ Chỉ huy quân sự các tỉnh giúp dân chống lũ lụt, cứu hộ, cứu nạn.

Theo Trung tâm phối hợp TKCN Hàng hải Việt Nam, hồi 10 giờ 50 phút ngày 11-11, tàu AN LƯ 09 (11 thuyền viên) đang hành trình từ Quảng Ninh đi TP Hồ Chí Minh bị nạn. Văn phòng Ủy ban quốc gia TKCN đã chỉ đạo Trung tâm phối hợp tìm kiếm cứu nạn Hàng hải Việt Nam phát thông báo cứu nạn hàng hải, đồng thời đề nghị Biên phòng Nghệ An phối hợp với tàu cá trong khu vực tìm kiếm và cứu giúp tàu bị nạn. Ðến 17 giờ 30 phút cùng ngày, tàu AN LƯ 09 đã được lực lượng cứu hộ của Trung Quốc đưa về nơi an toàn.

Miền trung lũ "chồng" lên lũ

Trong những ngày qua, trên địa bàn tỉnh Quảng Trị đã có mưa lớn trên diện rộng, làm nhiều xã của huyện Hải Lăng và Triệu Phong ngập sâu 0,5-1m. Ðặc biệt, 9 xã vùng trũng huyện Hải Lăng như Hải Hòa, Hải Thành, Hải Tân..., nước lũ đã ngập vào nhà 0,6-1,3 m và bị cô lập hoàn toàn. Tại huyện Triệu Phong, nước lũ cuốn trôi cầu phao ở xã Triệu Thuận; tuyến đường Tà Rụt - La Lay (huyện Ða Krông) bị sạt lở 30 điểm, với khối lượng đất đá hơn 100 m3; các tuyến tỉnh lộ 8 và 68 cũng bị ngập sâu trong nước với chiều dài hơn 3 km.

Ban chỉ huy PCLB tỉnh đang phối hợp chính quyền địa phương thông báo cho nhân dân vùng ngập sâu, vùng dễ xảy ra sạt lở, lũ quét để chủ động phòng tránh.

Hiện nay, mực nước các hồ chứa trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên - Huế đã vượt ngưỡng tràn. Trước tình hình đó, tỉnh đã tổ chức di dời được 427 hộ, với 1.608 khẩu từ những vùng thấp trũng, vùng nguy hiểm đến nơi an toàn. Toàn tỉnh đã có hơn 20.000 hộ dân bị ngập nước. Ðặc biệt ở huyện Quảng Ðiền có khoảng 65.000 dân có nhà ở bị ngập sâu 1,5-2 m.

Các tuyến giao thông 49A, 49B, tuyến tỉnh lộ 4 và tỉnh lộ 8 (qua huyện Quảng Ðiền) bị ngập sâu, có đoạn sâu 2 m nên giao thông đường bộ bị chia cắt hoàn toàn. Nhiều đoạn đường tới các huyện miền núi Nam Ðông, A Lưới cũng bị sạt lở nghiêm trọng, gây ách tắc giao thông. Ðặc biệt, từ sáng 12-11, học sinh trong toàn tỉnh đều phải nghỉ học do mưa lũ. Riêng học sinh tại bảy xã của huyện Quảng Ðiền chưa kịp trở lại học sau đợt lũ vừa qua thì nay tiếp tục phải nghỉ học.

Ban chỉ huy PCLB TP Ðà Nẵng đã chỉ đạo các quận, huyện tổ chức sơ tán dân tại các vùng trũng, vùng ven sông bị sạt lở đến những nơi an toàn; đồng thời hạn chế di chuyển người đi xa, di chuyển qua những vùng nước chảy siết, tổ chức lực lượng ngăn chặn không cho người dân đi vào vùng lũ. Ðà Nẵng cũng nghiêm cấm không cho các phương tiện ghe, thuyền không bảo đảm an toàn đi lại trên sông và những vùng ngập lũ hoặc trên các tuyến đò ngang đò dọc.

Cảnh sát giao thông đường thủy và Bộ đội Biên phòng thành phố đang huy động lực lượng buộc các tàu, thuyền trên sông Hàn phải di chuyển ngay về âu thuyền Thọ Quang và vịnh Mân Quang, đề phòng lũ cuốn trôi. Tại những vùng thường xuyên bị ngập lụt như Hòa Phong, Hòa Xuân... tất cả học sinh được nghỉ học để bảo đảm an toàn.

Theo Ban chỉ huy PCLB và TKCN tỉnh Quảng Nam, đợt mưa lũ mấy ngày qua đã làm 6/17 huyện, thị xã gồm 72 xã, phường bị ngập lũ, khoảng 15.000 hộ dân bị ảnh hưởng; nhiều địa phương bị chia cắt, nhất là hạ lưu sông Thu Bồn - Vu Gia, huyện Trà My và các xã vùng tây huyện Quế Sơn bị mất liên lạc.

Tỉnh đã cử đoàn công tác xuống những vùng ngập sâu, vùng thấp trũng chỉ huy, chuẩn bị lương thực để sẵn sàng hỗ trợ cho những khu vực bị ngập lụt dài ngày. Các lực lượng vũ trang trên địa bàn tỉnh đã huy động hơn 400 cán bộ, chiến sĩ, 50 phương tiện đến các địa bàn trọng điểm để giúp sơ tán người và sẵn sàng tìm kiếm cứu nạn. Ðến nay, tỉnh đã di dời khoảng 300 hộ dân các vùng ngập lụt, vùng bị sạt lở đến nơi an toàn. Ngoài ra, tỉnh cũng chỉ đạo cho học sinh các cấp nghỉ học từ ngày 12-11 cho đến khi lũ rút.

Hồi  8 giờ ngày 12-11, tại bến Hồng Triều xã Duy Nghĩa, huyện Duy Xuyên (Quảng Nam), mặc dù 65 tàu đánh cá đã được neo đậu vào bờ, nhưng do nước dâng cao và gió lớn giật mạnh, làm đứt dây neo, trôi ra biển. UBND tỉnh đang huy động lực lượng tập trung đối phó với hiểm họa của mưa lũ với quyết tâm không để dân đói rét và hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại về người và tài sản.

Tính đến 12 giờ ngày 12-11, toàn tỉnh Quảng Ngãi đã có sáu người chết và mất tích, ba người bị thương. Mưa lũ cũng làm 14 nhà sập hoàn toàn, hàng chục nhà sạt vách, tốc mái, hơn 60.500 nhà bị ngập nước và 68 nhà bị nước lũ chia cắt, cô lập hoàn toàn. Hệ thống thông tin, liên lạc và điện cũng đã ngã trụ, hư hỏng nặng. Nhiều xã ở huyện Ba Tơ mất điện sinh hoạt từ tối qua đến giờ vẫn chưa khắc phục xong. Một số công trình  hồ chứa nước và hàng chục nghìn mét kênh, mương đã bị sạt lở, cuốn trôi. Nhiều tuyến giao thông bị hư hỏng, sạt lở ách tắc giao thông.

Tuyến đường Trà Phong - Tây Trà bị sạt lở nhiều đoạn, với hàng chục nghìn mét khối đất đá. Hiện tại, huyện miền núi Tây Trà bị cô lập hoàn toàn. Tại huyện Sơn Hà, tuyến đường Di Lăng đi Ba Tiêu, Sơn Cao cũng sạt lở, cuốn trôi nhiều đoạn. Nhiều thôn bản chưa đi lại được. Tại các xã Hành Dũng, Hành Tín Ðông, Hành Tín Tây, Hành Thịnh (huyện Nghĩa Hành) có nhiều đoạn đường liên huyện, liên xã bị cuốn trôi, sạt lở, nhân dân trong vùng không đi lại được. Mưa lũ cũng đã làm hơn 60 ha rau, màu, cây ăn quả và cây công nghiệp ngắn ngày bị hư hỏng...

Tỉnh đã chỉ đạo Ban chỉ huy PCLB và TKCN các huyện, thành phố sơ tán khẩn cấp hàng trăm  hộ dân ở vùng ven sông, nứt núi đến nơi an toàn. Ngay đêm 11-11, các huyện Ba Tơ, Trà Bồng, Tư Nghĩa và Nghĩa Hành đã di dời khẩn cấp hơn 1.100 hộ dân thoát lũ. Hiện nay tỉnh chỉ đạo xuất hàng chục tấn gạo dự trữ cứu đói khẩn cấp cho nhân dân ở vùng bị lũ cô lập. Sở Y tế Quảng Ngãi cử năm tổ cấp cứu lưu động xuống chăm sóc sức khỏe kịp thời cho những người bị thương và đau ốm trong vùng lũ, lụt.                                   

Ðèo Vi-ô-lắc (quốc lộ 24) dài hơn 12 km nằm trên địa phận giáp ranh giữa hai huyện Kon Plông (Kon Tum) và huyện Ba Tơ (Quảng Ngãi) do mưa lũ trong những ngày qua đã làm các tảng đá lớn nằm trên sườn núi cao bị xói mòn phần lớn lượng đất bám dưới chân nên có thể bị sạt lở và lăn xuống mặt đường vào bất cứ lúc nào. Hiện tại, đoạn đường đèo này đã xảy ra nhiều trường hợp những khối đá lớn bị sạt lở và lăn xuống mặt đường nhưng rất may là chưa gây ra thảm họa đối với người và các loại phương tiện tham gia giao thông.

Ban chỉ huy PCLB và TKCN tỉnh Bình Ðịnh cho biết, chỉ tính từ đêm 10 đến sáng 12-11, trên địa bàn tỉnh lại thêm ba người bị chết do lũ. Hiện nay, để vượt qua đoạn tràn dài gần 500 m từ Cát Nhơn đi Cát Hưng đã bị ngập sâu khoảng 0,5 m (trên tỉnh lộ 635), người dân đã chở khách bằng xe công nông và không có phao cứu sinh. Nhiều người dắt xe máy vẫn vượt qua dòng nước lũ và không có một phương tiện trợ giúp nào. Ðiều đáng nói là chính quyền hai xã Cát Nhơn và Cát Hưng cũng không cử lực lượng túc trực hướng dẫn người qua lại.

Tại Phú Yên, do ảnh hưởng của nhiều đợt mưa lớn, nước ở các sông trong tỉnh tiếp tục lên trở lại. Nước đã tràn vào những khu vực trũng thấp gây ách tắc giao thông ở một số khu vực dân cư. Hồi 23 giờ ngày 10-11, bà Phạm Thị Thơ, 80 tuổi, ở thôn Tân Quy xã An Hải (Tuy An, Phú Yên) trượt chân ngã xuống đầm Ô Loan (Tuy An) bị nước cuốn trôi, đến sáng 11-11 thì tìm thấy xác. Cơ quan chức năng đã hoàn tất các thủ tục và chuyển giao thi thể bà Thơ cho gia đình tổ chức mai táng.