Liên kết phát triển du lịch tại miền trung (Tiếp theo và hết) (★)

* Bài 1: "Bắt tay" cùng phát triển

Khai thác chưa hiệu quả

Mô hình liên kết giữa ba địa phương Thừa Thiên - Huế, Đà Nẵng và Quảng Nam được xem là điển hình trong các mối liên kết phát triển du lịch vùng. Tuy nhiên, hơn 10 năm qua, sự liên kết chỉ dừng lại ở những định hướng trong chiến lược phát triển. Cách quản lý điểm đến hiện nay vẫn điều hành theo sự phân chia địa giới và tổ chức hành chính. Do đó, trong phối hợp còn những rào cản, giới hạn về chức năng, nhiệm vụ cũng như phân định quyền hạn, trách nhiệm về mặt hành chính, chưa thuận lợi để cùng bàn, cùng làm.

Đối với công tác xúc tiến liên kết vẫn còn trở ngại như chậm trễ về thông tin, kinh phí và nội dung liên kết chưa thật sự rõ ràng; sức cạnh tranh của ngành kinh tế du lịch bộc lộ nhiều điểm yếu. Phần lớn, doanh nghiệp du lịch có quy mô nhỏ, các sản phẩm du lịch chưa chuyên nghiệp; thiếu các điểm tham quan nổi trội, nhất là các khu vui chơi giải trí, các điểm biểu diễn nghệ thuật, các dịch vụ du lịch về đêm... vì thế chưa thật sự tạo ấn tượng đối với khách tham quan. Các doanh nghiệp, công ty du lịch lữ hành chưa liên kết với nhau để tạo ra những sản phẩm dùng chung cho ba địa phương. Chất lượng dịch vụ, chất lượng các sản phẩm du lịch còn thấp do chưa có chiến lược đầu tư đồng bộ và hiệu quả. Hình ảnh đặc trưng, nổi trội cho sản phẩm của ba tỉnh, thành phố chưa được khai thác và phát huy có hiệu quả. Một số sản phẩm du lịch truyền thống thiếu sức cạnh tranh do chưa nâng cao chất lượng dịch vụ, quản lý chất lượng dịch vụ; quản lý kinh doanh còn nhiều bất cập, làm giảm sức thu hút du lịch so với một số địa phương trong cả nước.

Giám đốc Sở Du lịch Đà Nẵng Ngô Quang Vinh cho rằng: Kinh phí dành cho công tác quảng bá, xúc tiến du lịch Đà Nẵng ra thị trường quốc tế chưa tương xứng. Nguồn nhân lực du lịch chưa đáp ứng nhu cầu, môi trường du lịch đã được cải thiện song vẫn còn tiềm ẩn hoạt động kinh doanh thiếu lành mạnh, trái pháp luật, ảnh hưởng tiêu cực từ sự cố môi trường biển ở các tỉnh bắc miền trung hay vụ chìm tàu du lịch Thảo Vân trên sông Hàn.

Sự thiếu đồng bộ về cơ chế chính sách, khó khăn trong việc kết nối giao thông cũng là một trong những nguyên nhân khiến việc liên kết gặp khó khăn. Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam Lê Văn Thanh thừa nhận, quy hoạch và quản lý quy hoạch ngành du lịch còn chưa đồng bộ, chất lượng quy hoạch còn hạn chế; nguồn lực cho xúc tiến quảng bá du lịch thấp, chưa đủ sức lan tỏa. Một số dự án đầu tư du lịch tiến độ chậm hoặc chưa triển khai, nhất là các cơ sở lưu trú ven biển. Công tác đền bù, giải tỏa thực hiện thiếu triệt để, dẫn đến các dự án đầu tư chưa đạt yêu cầu đề ra. Việc đầu tư hạ tầng du lịch chưa đồng bộ, nhiều hạ tầng thiết yếu tại các khu, điểm du lịch còn thiếu và yếu.

Tại Thừa Thiên - Huế, lâu nay, sản phẩm du lịch chính của tỉnh chủ yếu mang tính thăm viếng, tham quan đơn thuần và đang trở nên đơn điệu. Những sản phẩm mới lại chưa hoàn chỉnh một cách chuyên nghiệp. Du lịch biển, đầm phá là thế mạnh của Thừa Thiên - Huế nhưng mức độ đầu tư thấp; hệ thống hạ tầng giao thông kết nối với các điểm tắm biển thiếu đồng bộ; hệ thống dịch vụ phục vụ khách tại các bãi tắm còn manh mún, nhỏ lẻ, hoạt động mang nặng tính mùa vụ. Công tác xã hội hóa trong xây dựng các sản phẩm du lịch, dịch vụ còn yếu, một phần do các doanh nghiệp kinh tế, doanh nghiệp du lịch dịch vụ trên địa bàn quy mô còn nhỏ; thiếu năng lực và kinh phí đầu tư vào các dịch vụ cao cấp.

Do chưa có sự liên kết vững chắc cho nên phát triển du lịch của ba địa phương những năm qua chưa tương xứng với tiềm năng. Chẳng hạn, có năm chương trình lễ hội dường như khép kín, ở mức độ địa phương. Lễ hội ở tỉnh này chưa xong thì tỉnh khác đã khai mạc, làm cho việc tổ chức vừa manh mún, vừa kém hiệu quả. Nhưng cũng có năm, ngành du lịch các tỉnh làm cho nhiều công ty lữ hành "bội thực" lễ hội, vì thế khó tạo ra những tua hoàn chỉnh.

Sự vào cuộc của lãnh đạo các địa phương

Đã đến lúc, các địa phương phải bắt tay với nhau, liên kết, hợp tác để phát triển, không chỉ trong lĩnh vực đào tạo nhân lực, trao đổi thông tin, hỗ trợ tài chính, hợp tác quảng bá, tổ chức các sự kiện. Lớn hơn, liên kết là cơ sở để quy hoạch phát triển, nhằm tạo ra những sản phẩm đặc thù, không chồng chéo và có thể bổ trợ cho nhau. Ô nhiễm môi trường do du lịch sinh thái tự phát là vấn đề “nóng” hiện nay của miền trung, vì thế, các bãi biển sẽ bị tàn phá nếu không có sự quy hoạch. Các tỉnh miền trung đều có bờ biển dài, đẹp, nếu không có sự liên kết trong công tác quy hoạch, khách du lịch đi tỉnh nào cũng tắm biển, sẽ rất nhàm chán. Do đó, ba tỉnh, thành phố phải cùng nhau tìm ra những sản phẩm du lịch biển đặc thù ở mỗi địa phương, phát triển thêm về chiều sâu. Tránh tình trạng tỉnh, thành phố này chỉ là một điểm đến trong hành trình tua chứ không phải là một điểm dừng trong chương trình tua của khách du lịch, gây ảnh hưởng đến doanh thu du lịch giữa các địa phương.

Để du lịch phát triển và thật sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, các tỉnh, thành phố cần tăng đầu tư hạ tầng du lịch tương xứng với tiềm năng và định hướng phát triển; thu hút các dự án du lịch mới, nhất là các dự án mang tính chiến lược. Ở Quảng Nam, phát triển du lịch văn hóa và sinh thái, các loại hình văn hóa phi vật thể, du lịch cộng đồng gắn với nông thôn và miền núi cần được đẩy mạnh. Du lịch Quảng Nam sẽ phát triển theo chiều sâu nhằm tạo ra các sản phẩm du lịch có thương hiệu, mang đậm bản sắc văn hóa địa phương, cạnh tranh được với các tỉnh trong khu vực và cả nước. Sắp tới, Quảng Nam sẽ phát triển các ngành dịch vụ và công nghiệp hỗ trợ cho du lịch, đẩy mạnh phát triển công nghiệp sạch theo quy hoạch và phát triển nông nghiệp sạch trong mối quan hệ chặt chẽ với du lịch. Tăng cường hợp tác, liên kết trong nước và quốc tế; tranh thủ thời cơ hội nhập quốc tế, liên kết với các nước để mở rộng thị trường, khai thác tốt tuyến hành lang xuyên Á, qua đường hàng không, hàng hải quốc tế và các trục đường bộ bắc - nam.

Ngoài việc sử dụng ngân sách nhà nước, các địa phương cần huy động nguồn lực xã hội hóa từ các doanh nghiệp, các tổ chức xã hội để tạo thêm nguồn lực, sức mạnh thúc đẩy phát triển du lịch từng địa phương. Giám đốc Sở Du lịch Đà Nẵng Ngô Quang Vinh cho biết: Đà Nẵng sẽ tập trung phát triển sản phẩm du lịch biển cao cấp, theo hướng gắn liền nghỉ dưỡng biển với các hoạt động thể thao giải trí đẳng cấp quốc tế, nâng cấp cảng Tiên Sa bảo đảm các điều kiện phục vụ du lịch; nâng cao chất lượng loại hình dịch vụ gắn với biển, tiếp tục khai thác du lịch dịch vụ công, đa dạng hóa du lịch trải nghiệm, văn hóa... Bên cạnh đó, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm về giá dịch vụ, an toàn vệ sinh thực phẩm, chèo kéo khách; xây dựng cơ chế chính sách ưu đãi đột phá thí điểm áp dụng cho cụm du lịch điểm miền trung của ba địa phương theo hướng thí điểm áp dụng một số chính sách đột phá.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thừa Thiên - Huế Nguyễn Văn Phương cho rằng, du lịch Thừa Thiên - Huế đã lựa chọn định hướng phát triển bền vững, tập trung khai thác thế mạnh du lịch văn hóa kết hợp với du lịch sinh thái trên cơ sở khôi phục, gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống Huế, bảo vệ tốt môi trường. Quá trình phát triển sản phẩm sẽ gắn với quá trình nâng cấp chất lượng cơ sở vật chất, kỹ thuật và dịch vụ, các điểm tham quan du lịch, với xúc tiến, quảng bá, ma-két-tinh và phát triển nguồn nhân lực du lịch... Phấn đấu đến năm 2020 đón khoảng năm triệu lượt khách, trong đó có gần 2,5 triệu lượt khách quốc tế và để đạt được mục tiêu này, việc liên kết nhằm xây dựng miền trung - Tây Nguyên trở thành một điểm đến quốc tế có sức cạnh tranh cao là vấn đề mấu chốt cần quan tâm hiện nay.

Nhiều ý kiến cho rằng, cần xác định yếu tố kết nối giữa du lịch văn hóa và du lịch biển giữa các địa phương như kết hợp giữa các tua “Hành trình qua các kinh đô cổ”, “Đường Hồ Chí Minh huyền thoại”, “Con đường di sản miền trung”... với các tua du lịch biển, đầm phá, du lịch sinh thái trong vùng. Vấn đề đặt ra là phải kết nối như thế nào để có thể giới thiệu một tua du lịch xuyên suốt giữa các địa phương, vừa mang yếu tố du lịch văn hóa vừa có du lịch thiên nhiên, thu hút được khách tham quan nhưng không gây xung đột lợi ích giữa các địa phương. Không chỉ dừng lại ở phạm vi các địa phương, mở rộng quan hệ hợp tác quốc tế về du lịch nhằm tranh thủ sự hỗ trợ của các tổ chức quốc tế để đẩy mạnh phát triển và hội nhập của du lịch là những việc cần làm. Từ đó, thương hiệu du lịch các tỉnh trên trường quốc tế sẽ được nâng cao.

Dù còn nhiều khó khăn nhưng các hoạt động liên kết quảng bá du lịch “Ba địa phương - một điểm đến” đang được thực hiện ngày càng chuyên nghiệp và hiệu quả. Bên cạnh đó, sự hỗ trợ của dự án “Chương trình phát triển năng lực du lịch có trách nhiệm với môi trường và xã hội” đã tư vấn kỹ thuật và hỗ trợ tổ chức các hoạt động nghiên cứu thị trường, xúc tiến điểm đến, xây dựng sản phẩm và đào tạo nguồn nhân lực cho Thừa Thiên - Huế, Đà Nẵng và Quảng Nam phần nào giúp các địa phương thấy được những ưu điểm và khuyết điểm của mình để từ đó liên kết với nhau khai thác các thị trường hiệu quả hơn.

(★) Xem Báo Nhân Dân số ra ngày 22-6-2017.