Mạnh ai nấy... liên hoan
Xem trên truyền hình thì biết, bất kỳ một địa phương nào tổ chức liên hoan du lịch đều có một buổi khai mạc truyền hình trực tiếp với một kịch bản có bố cục giống nhau, bắt đầu là hoạt cảnh thể hiện từ ngày đầu thành lập (tỉnh, thành), đến chống chọi với thiên tai, chiến đấu với kẻ thù, xây dựng quê hương và... trên đường phát triển. Ngoài ý nghĩa như một sự quảng cáo (do ngân sách chi) để mọi người biết ở tỉnh, thành đó, tại thời điểm đó có diễn ra liên hoan du lịch, còn lại là cảm giác nhàm chán, thậm chí là phản cảm.
| Khách nước ngoài thử làm người bán hàng ở chợ quê Quảng Nam. |
Năm nay, sau một loạt liên hoan du lịch ở các tỉnh thành, đến miền Trung, bắt đầu là Festival nghề và liên hoan du lịch ở Huế, đến Liên hoan du lịch biển Nha Trang, rồi Đà Nẵng - Biển gọi 2007, Gặp gỡ Bà Nà và sắp đến là Hành trình di sản Quảng Nam...
Một thành viên ban tổ chức (BTC) Festival nghề truyền thống Huế tâm sự: Trong khi TP Huế tổ chức Festival nghề truyền thống vào năm lẻ thì ngành du lịch cũng đứng ra tổ chức thêm lễ hội như: Lăng Cô huyền thoại biển, Từ làng Sen đến Dương Nổ, Bạch Mã hành trình đỗ quyên, Thuận An biển gọi... gây nên tình trạng "loạn lễ hội" tại địa phương. Việc thiếu phối hợp này thực sự đã gây nên tình trạng đầu tư phân tán và lãng phí.
Chúng tôi đã có lần phản ánh tình trạng này qua bài Liên hoan du lịch-con đường đứt đoạn, khi tỉnh Thừa Thiên-Huế bỏ ra hàng tỉ đồng để tổ chức liên hoan du lịch ở Lăng Cô. Bất cập ở đây là khách sạn đã đầy khách mời của BTC và du khách chỉ đến nhìn rồi lại... quay về. Liên hoan du lịch là tổ chức cho khách du lịch, chứ đâu chỉ cho khách mời!? Từ Lăng Cô vào Đà Nẵng chỉ có mấy chục phút đi xe (qua hầm đèo Hải Vân), nhưng hai địa phương này không có sự liên kết để cùng tổ chức cho thấy liên hoan tràn lan, mạnh ai nấy làm, không có bàn tay của người thủ lĩnh để kết nối. Những người làm du lịch ở các tỉnh thành đang làm "cái mà mình thích" chứ không "làm cái mà mọi người thích". Mà ai cũng biết, không có du khách thì làm sao gọi là du lịch! Chưa hết liên hoan này đã đến liên hoan khác...
| Lễ hội Nam Giao. |
Có thể nói, Liên hoan du lịch Đà Nẵng - Biển gọi 2007 chỉ thật sự rộn ràng trong ngày khai mạc khi trên trời có dù bay, dưới biển có lướt ván và trên bờ có... đi bộ đồng hành. BTC đã nỗ lực tạo dấu ấn cho ngày này còn sau đó gần như "trống đi đường trống, dùi đi đường dùi". Từ 17 đến 19.6, các hoạt động diễn ra rời rạc, thiếu hẳn bàn tay kết nối. Lễ hội Cầu ngư, thi lắc thúng ở phường Mân Thái chỉ thu hút cộng đồng ngư dân tại chỗ. Các môn thể thao biển ở Phước Mỹ như kéo co dưới nước, chạy bộ 2 người 3 chân, đua thuyền trên cạn không thoát khỏi bóng dáng loại trò chơi nhỏ của thanh thiếu niên. Khu ẩm thực bị nhốt trong khuôn viên khách sạn chật chội, không có nhiều những đặc sản biển như quảng bá, giá lại cao gấp đôi. Đã vậy, điểm đến Red Beach ở biển Xuân Thiều có khu thể thao nước Yamahar lại quá xa điểm đến Phước Mỹ, Mỹ Khê - xấp xỉ 18 km - nhưng không có xe open-tour dành cho du khách để nối kết hai đầu như BTC đề cập hôm họp báo.
Sang ngày thứ nhì của liên hoan, chính ông Lê Nguyên Hồng, Giám đốc Sở TDTT kiêm đồng Phó BTC tiết lộ: "Nếu không có những hoạt động thể thao dưới biển, trên bãi thì chẳng thấy gì". Điều này thể hiện khá rõ trong lịch nội dung sự kiện mà ngày cuối 19.6, chỉ thấy ghi tổng kết trao thưởng mà không là lễ bế mạc như thông lệ. Có người lạc quan tếu: "Biển gọi cả năm chứ đâu phải mấy ngày mà bế mạc!".
| Các nhà tài trợ được trao cờ lưu niệm là... xong. |
Trước liên hoan, không có website quảng bá. Suốt lễ hội, dọc hai bên cầu sông Hàn không một cây cờ phướn! Phần giao lưu quốc tế, đến trưa 16.6 đoàn Famtrip Thái Lan mới đến khi lễ khai mạc đã xong! Vũ hội đường phố của chương trình Peace Boat Nhật Bản thì đã diễn ra đêm hôm trước, hầu như không dính dáng tới liên hoan.
Nói không ngoa, Đà Nẵng- Biển gọi 2007 đã không có nhiều tiếng trả lời, ngoại trừ một số nhà tài trợ đã đóng góp kinh phí cho liên hoan (nhưng không được BTC công bố rõ ràng!). Nó thiếu hẳn sự chuyên nghiệp, thậm chí không có một tổng đạo diễn có nghề. Các sự kiện đơn điệu, nhạt nhòa, không liên hoàn, không điểm nhấn.
Anh Lê Hoàng Cơ, Giám đốc Công ty du lịch và thương mại Đam San (Đắk Lắk) nhận xét: "Nếu liên hoan này được giao hẳn cho Hiệp hội du lịch Đà Nẵng tổ chức thì hiệu quả đã cao hơn và lâu dài hơn". Là một trong 3 đơn vị ở Tây Nguyên "đáp lời biển gọi", anh đã đưa đến Xuân Thiều gian ẩm thực bò 5 món, đặc sản Êđê nhưng rất tiếc do trời nắng nóng, suốt ngày vắng khách, đến tối lại quá đông, thiếu chỗ ngồi nên đoàn Đam San đã rút sớm, bỏ lại hiện trường mấy bao than và nỗi buồn có tên "biển gọi"... Thế nhưng, đêm 23.6, một liên hoan khác của Đà Nẵng bắt đầu khai mạc - Liên hoan Gặp gỡ Bà Nà. Phó giám đốc Sở Du lịch, Trưởng ban Tổ chức liên hoan này đọc diễn văn cho biết: "Để mọi người biết Đà Nẵng không chỉ có biển mà còn có rừng!". Vấn đề ở đây, "mọi người" là ai, hay chỉ là các vị khách mời?
***
Đã đến lúc phải tính toán hiệu quả kinh tế - xã hội cụ thể, không thể dùng tiền ngân sách (và cả tiền vận động tài trợ) để làm liên hoan mà đánh giá chỉ chung chung: Hiệu quả xã hội là chính. Nhưng hiệu quả đến đâu thì không ai trả lời được. Điều đó chỉ có thể đạt được khi giao cho một tổ chức chuyên nghiệp và phải có bàn tay kết nối từ Tổng cục Du lịch!
| Từ 3 đến 5 lễ hội mỗi tháng Một ngày đầu tháng 6, chúng tôi gọi đến 2 công ty du lịch lớn ở TP.HCM đặt tour dự Festival biển tại Đà Nẵng nhưng đều nhận được câu trả lời: "Festival biển ở Nha Trang chứ". Hóa ra đến các công ty du lịch còn nhầm lẫn về 2 festival biển diễn ra liên tục ở 2 tỉnh thành khác nhau! Ông Cao Tùng, Giám đốc Marketing Công ty Bến Thành tourist, cho biết: "Những lễ hội tổ chức dồn dập như vậy khiến chúng tôi rất khó đưa ra những sản phẩm. Thời gian tổ chức quá gần nhau, lượng du khách sẽ bị phân nhỏ ra. Chủ đề lễ hội lại na ná nên buộc chúng tôi phải lựa chọn một trong những lễ hội này để khai thác". Hiện nay, ngoài những lễ hội đã trở thành thương hiệu như Festival Huế, Festival hoa Đà Lạt, Festival trái cây đồng bằng sông Cửu Long... hằng năm có đến hàng chục lễ hội được tổ chức trong cả nước. Trong năm 2007, có hơn 29 lễ hội được đăng ký, bình quân mỗi tháng có khoảng 2,5 lễ hội. Nếu tính thêm các lễ hội dân gian hay các festival đã định hình thì mỗi tháng có từ 3 đến 5 lễ hội. Đại diện Công ty lữ hành Vietravel nhận xét: "Việc tổ chức nhiều lễ hội cùng lúc sẽ khiến cho du khách chọn tour dàn trải, không tập trung vào một địa phương nào, như vậy về phía tổ chức của các địa phương có thể giảm số khách tham gia". Bên cạnh đó, nhiều công ty lữ hành phản ánh việc quảng bá lễ hội của các địa phương rất hạn chế. Theo ông Cao Tùng: "Chúng tôi có rất ít thông tin về Festival biển ở Đà Nẵng. Đây không phải lần đầu tiên gặp khó khăn này. Nhiều lúc vừa dự họp báo chương trình xong là đã gần đến ngày khai mạc. Những lễ hội như vậy chỉ thuận lợi cho các nhà tổ chức còn các công ty thì rất khó khăn trong việc bán tour". |
