Xin Giáo sư cho biết ý tưởng xây Làng trẻ em SOS Đồng Hới ra đời khi nào và có khó khăn gì trong quá trình thực hiện không?
Ý tưởng xây Làng SOS Đồng Hới ra đời từ năm 1996. Trong quá trình thực hiện có nhiều khó khăn. Một trong những khó khăn rất lớn là khi chúng tôi vận động Hiệp hội quốc tế các làng trẻ em SOS, Hội các làng trẻ em SOS Pháp cùng các tổ chức từ thiện, và các nhà hảo tâm góp sức xây cất ngôi làng này thì lúc đó ở Việt Nam đã có 10 làng SOS trong khi nhiều nước khác mới chỉ đuợc thế giới giúp xây 2-3 làng. Lúc đó Giáo sư Trần Thanh Vân (chồng GS Lê Kim Ngọc – Chủ tịch Hội Gặp gỡ Việt Nam – PV) đã đưa ra lý lẽ để thuyết phục họ đó là đất nước Việt Nam đã trải qua nhiều năm chiến tranh chống giăc ngoại xâm, bị tàn phá nặng nề, do vậy việc xây các làng SOS có ý nghĩa lớn và rất cần được các nhà tài trợ quan tâm giúp đỡ.
Giáo sư có thể cho biết các nguyên tắc hoạt động của Làng trẻ em SOS Đồng Hới?
Làng SOS Đồng Hới là nơi các trẻ em mồ côi, nghèo khó tập hợp lại với nhau trong một đại gia đình. Trong mỗi ngôi nhà gia đình, có một mẹ chăm sóc các con. Các con phải được nuôi dạy tới nơi tới chốn. Làng phải có sự hòa nhập với cộng đồng xã hội (các em sẽ được theo học tại các trường ở địa phương và ngược lại nhà mẫu giáo trong Làng ngoài việc nuôi dạy các em trong Làng còn nhận chăm nom cả các em ở địa phương).
Nhũng trẻ em có hoàn cảnh như thế nào thì được đón nhận vào nuôi dưỡng tại Làng, và những trẻ em này sẽ được hưởng những lợi ích gì, thưa bà?
Thứ tự ưu tiên đó là những em mồ côi cả cha lẫn mẹ, rồi đến các em mồ côi cha hoặc mồ côi mẹ, và cuối cùng là những em vẫn còn có cha mẹ nhưng gia đình hết sức khó khăn, không đủ điều kiện để nuôi nấng các em. Làng SOS Đồng Hới không chỉ đón nhận nuôi dưỡng các em có hoàn cảnh khó khăn, chịu thiệt thòi, ở trong tỉnh Quảng Bình mà còn cả ở những tỉnh lân cận. Giám đốc Làng sẽ trực tiếp tới các địa phương phối hợp với chính quyền tại đó để lựa chọn những em có hoàn cảnh khó khăn nhất đưa ra nuôi dưỡng tại Làng.
Có những em khi mới vào làng SOS cứ nằng nặc khóc đòi về nhà hoặc ra khỏi làng, nhưng chính tấm lòng yêu thương con trẻ của các bà mẹ cùng với tình cảm mà các em đến trước dành cho các em này, mà sau đó 1-2 tháng, nhũng em này nói rằng sẽ sống ở Làng suốt đời. Điều đơn giản mà những em này nhận thấy đó là Làng Đồng Hới thực sự là một đại gia đình của các em.
Làng trẻ em SOS Đồng Hới có đặt ra những tiêu chuẩn gì để lựa chọn các bà mẹ vào chăm sóc trẻ em tại đây?
Họ phải tự nguyện làm việc tại đây, phải hứa không lấy chồng, ở vậy suốt đời, dành toàn tâm toàn ý vào công việc chăm sóc các con trong Làng.
Xin bà cho biết, nguồn quỹ để duy trì hoạt động của Làng?
Để duy trì hoạt động của Làng, mỗi năm cần khoảng 100 nghìn USD. Ngoài sự giúp đỡ của Hiệp hội quốc tế các làng trẻ em SOS, Hội các làng trẻ em SOS Pháp, Hội Gặp gỡ Việt Nam cùng các tổ chức từ thiện, và các nhà hảo tâm, thì các ông bố, bà mẹ đỡ đầu là người nước ngoài có vai trò quan trọng.
Vì sao công việc làm khoa học hết sức bận rộn như vậy mà Giáo sư vẫn dành không ít thời gian cho các hoạt động xã hội vì trẻ em Việt Nam?
Việt Nam bị tàn phá nặng nề trong các cuộc chiến tranh chống giặc ngoại xâm, vợ chồng tôi muốn góp một phần công sức để giúp đất nước đi lên từ “đống tro tàn” của chiến tranh.
Đối với làng Đồng Hới, đây mới chỉ là khởi đầu chưa phải là kết thúc, phía trước còn cả một quá trình dài chăm sóc nuôi dạy để các em trở thành những công dân có ích cho đất nước.
| Nhận định về hiệu quả xây dựng các làng trẻ em SOS tại Việt Nam Giáo sư Pierre Pascal , Chủ tịch Hội các làng trẻ em SOS Pháp nhận định dự án xây các làng trẻ em SOS tại Việt Nam được thực hiện rất thành công, hiệu quả mang lại tốt hơn nhiều so với nhiều dự án phát triển các làng trẻ em SOS tại châu Phi. Các bà mẹ trong các làng trẻ em SOS tại Việt Nam thật sự là những con người nhân hậu, và có trái tim tràn đầy tình thương. Giáo sư Odon Vallet cho rằng về cơ bản dự án phát triển các làng trẻ em SOS tại Việt Nam đang diễn ra tốt đẹp, tuy nhiên ông cũng băn khoăn vì có những em trưởng thành trong làng rất khó tìm được việc làm trong xã hội. Giáo sư Odon Vallet nói ông hiểu rằng đây là khó khăn chung của thanh niên Việt Nam, nhưng ông cũng mong muốn Chính phủ Việt Nam giúp tạo điều kiện tìm việc làm cho các em đã trưởng thành trong làng SOS. Giáo sư Trần Thanh Vân nói rằng Hội Giúp đỡ trẻ em Việt Nam rất chú trọng tới việc dạy học, đào tạo nghề, chu cấp tài chính cho những em trong Làng có đủ khả năng theo học đại học. Ông nói: “Hội Giúp đỡ trẻ em Việt Nam cũng giống như cha mẹ các em trong một gia đình, luôn lo lắng và tạo điều kiện tốt nhất cho các em phát triển”. Ông cho biết đến nay mới chỉ có một số ít các em sinh sống tại làng trẻ em SOS có đủ năng lực thi đỗ đại học, cao đẳng. Một trong những nguyên nhân chính là nhiều em được phát hiện và đưa vào nuôi dưỡng trong các làng SOS khi đã quá tuổi đi học nhiều, cộng với việc trình độ học vấn của các bà mẹ còn hạn chế. Do vậy, phần đông các em trưởng thành trong các làng SOS thường được hướng theo con đường học nghề, chẳng hạn như Hội đã giúp một số em theo học tại trường Hoa Sữa ở Hà Nội chuyên về nấu ăn, hay học cách làm bánh trong một xưởng sản xuất bánh mỳ, bánh ngọt kiểu Pháp tại Huế được hình thành từ một dự án do Hội khởi xướng và đã được triển khai rất bài bản. Ông nhấn mạnh, các em sống trong làng cũng giống như trong một đại gia đình, những em trưởng thành đã có nghề nghiệp ổn định trong xã hội cũng tham gia tìm việc làm cho những em lớp sau. |