Lãng phí từ những dự án "treo" tại TP Hồ Chí Minh

Nhiều dự án "treo" hàng chục năm

Số liệu mới nhất của Sở Quy hoạch kiến trúc TP Hồ Chí Minh cho biết, thành phố hiện có gần 30 khu quy hoạch với hàng trăm dự án "treo", đáng chú ý có nhiều dự án "treo" hàng chục năm, vẫn không được triển khai, khiến hàng nghìn hộ dân sống tại đó cũng bị "treo", khiến cuộc sống của họ vô cùng ngột ngạt và nhiều bức xúc. Những năm gần đây, mặc dù thành phố đã nhiều lần điều chỉnh, quyết tâm xóa hết các dự án "treo" này, nhưng cũng chỉ mới thu hồi 95 dự án với tổng diện tích 1.570 ha, thấp hơn nhiều yêu cầu đặt ra.

Thâm niên "treo" cao nhất phải kể đến dự án tại khu vực Bình Quới, phường 28, quận Bình Thạnh. Cách đây gần 20 năm, hàng nghìn hộ dân rất vui khi chính quyền thông báo sẽ quy hoạch khu vực này thành Khu văn hóa, thể thao, du lịch, nghỉ ngơi, giải trí của thành phố. Tuy nhiên, kể từ sau thông báo đó, người dân vẫn chưa thấy đơn vị nào triển khai hạng mục nào theo quy hoạch. Ðiều đáng nói, vì quy hoạch cho nên bộ mặt của khu vực này ngày càng xuống cấp, chất lượng sống của người dân ngày một giảm. Hàng chục năm qua, nhiều hộ dân phải sống trong cảnh tạm bợ vì không thể sửa sang, xây dựng nhà. Bà Trần Thị Nghiêm, số nhà 7/4, đường Bình Quới, phường 28, quận Bình Thạnh bức xúc: Thời gian qua, do nằm trong vùng triều cường thường xuyên gây ngập, cho nên nhiều gia đình quanh đây không thể chăn nuôi, trồng trọt gì được. Hàng nghìn mét vuông đất đành phải bỏ hoang. Hễ muốn xây dựng, UBND phường lại ra thông báo khu này nằm trong quy hoạch, không thể xây dựng. Quan sát tại khu vực này, nhiều gia đình đã biến nhà mình thành những "quả đồi" để tránh ngập do triều cường, chung quanh là khu vườn bỏ hoang. Ðối với những gia đình không có điều kiện thì phải chịu cảnh sống chung với lũ. Bà Nghiêm còn thắc mắc: Gia đình tôi ở đây đã mấy đời nhưng vẫn chưa được cấp sổ đỏ, nhưng không biết vì sao nhiều người dân từ nơi khác đến, chỉ một thời gian thì lại có thể mua đất, được cấp sổ đỏ liền? Tương tự, nhà chị Tống Kim Chi cũng sinh sống tại khu này hàng chục năm nhưng do vướng quy hoạch cho nên chị không thể sửa chữa, nâng cấp nhà. Cứ mỗi mùa triều cường đến, gia đình lại xây bờ cao lên để ngăn nước. Hiện nay, so với mặt đường Bình Quới, nền nhà của gia đình thấp đến cả mét, khiến mọi sinh hoạt của gia đình gặp khó khăn.

Tương tự, nhiều dự án khác như: dự án quy hoạch ở khu phố 8, ấp Doi (phường 15, quận Gò Vấp) làm khu công viên cây xanh, nhưng hơn 14 năm qua, dự án vẫn chưa xong quy hoạch 1/2.000. Tại quận 8, hiện có nhiều dự án được phê duyệt từ lâu nhưng không có kinh phí thực hiện, nên vẫn "án binh bất động", như khu tái định cư và công viên văn hóa phía bắc đường Tạ Quang Bửu (phường 4), khu D-E Phú Mỹ Hưng (phường 7)... Tại quận Bình Thạnh, các dự án như khu đô thị thanh niên Văn Thánh, dự án khu nhà ở ven sông Sài Gòn (phường 25), dự án bắc Ðinh Bộ Lĩnh và dự án dọc trục Ðinh Bộ Lĩnh (phường 26)... đều bị "treo" gần 20 năm chưa thấy nhúc nhích.

Thực hiện hài hòa lợi ích các bên

Tại cuộc họp mới đây, nhiều đại biểu HÐND thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, nguyên nhân dẫn đến quy hoạch treo là do chưa bảo đảm được sự hài hòa lợi ích giữa người dân, chính quyền và nhà đầu tư. Ngoài ra, nhiều địa phương cũng chưa có kế hoạch sử dụng đất rõ ràng, quá trình lập quy hoạch chưa khả thi. Không ít nhà đầu tư tham vọng lớn nhưng sức có hạn, không thể thực hiện. Theo ông Võ Văn Sen, đại biểu Hội đồng Nhân dân TP Hồ Chí Minh, việc quản lý, thẩm định khả năng của doanh nghiệp, nhà thầu không chính xác vô tình tạo kẽ hở cho các đơn vị năng lực yếu, vốn nhỏ tham gia vào công tác tư vấn, lập quy hoạch. Ngoài ra, công tác giải tỏa, đền bù cũng chưa nhận được sự đồng thuận của đông đảo người dân, rất khó giải quyết, nhất là tình trạng chênh lệch mặt bằng giá đền bù quá lớn giữa các khu vực. Hiện, thành phố có hơn 300 công ty, đơn vị tham gia tư vấn, lập quy hoạch, song chỉ có 47 đơn vị đăng ký nhãn hiệu. Trong số này, số đơn vị có thực lực, "nói được làm được" cũng chỉ đếm trên đầu ngón tay. Số người làm công tác quy hoạch tại các quận, huyện chỉ có khoảng 300 người, trong đó, kiến trúc sư khoảng 46 người, cán bộ của Sở Quy hoạch - Kiến trúc 190 người.

Ðể giải quyết những bức xúc của người dân bị ảnh hưởng tại các khu vực quy hoạch "treo", giữa tháng 10-2012, Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Hữu Tín đã chỉ đạo các sở, ngành liên quan xây dựng kế hoạch nhằm giải quyết những vấn đề cấp bách về quản lý đô thị, quản lý quy hoạch, quản lý dự án trên địa bàn. Theo đó, Sở Quy hoạch - Kiến trúc sẽ phối hợp các sở, ngành và UBND các quận, huyện liên quan tổ chức thẩm định đồ án điều chỉnh quy hoạch chung (tỷ lệ 1/5.000 và 1/10.000) ở 14 quận, huyện gồm: quận 2, 6, 7, 9, 10, 11, 12, Phú Nhuận, Bình Thạnh, Bình Tân, Gò Vấp, Thủ Ðức và Bình Chánh, Nhà Bè trình UBND thành phố phê duyệt trước ngày 31-12 năm nay. Ðối với những dự án không còn phù hợp hoặc không khả thi sẽ được điều chỉnh và công bố công khai cho người dân biết.

Ðể công tác quy hoạch được triển khai hiệu quả, đại biểu HÐND thành phố Trần Trọng Dũng cho rằng: Muốn thực hiện quy hoạch thuận lợi, trước hết phải hài hòa lợi ích của Nhà nước, nhà đầu tư và người dân. Tuy nhiên, thực tế tại địa phương hiện nay, mọi thiệt thòi đều dồn lên vai người dân. UBND thành phố cần quy định rõ chế tài đối với những chủ đầu tư dự án không đủ năng lực. Quá thời gian quy định sẽ thu hồi hoặc đình chỉ các dự án quy hoạch hoặc bắt buộc chủ đầu tư phải ký quỹ tại ngân hàng, nếu xảy ra tình trạng "treo" thì dùng kinh phí đó đền bù thiệt hại của người dân.

Bài và ảnh: TRẦN QUANG QUÝ