Khu vực thi công kênh đào Quảng Thép dài hơn 2 km nằm khuất sau đê Biển Tây, thuộc địa bàn khóm 9 của thị trấn Sông Ðốc, huyện Trần Văn Thời.
Dân lo sạt lở hư hỏng lộ
Dọc hai bờ kênh Quảng Thép hiện có 45 hộ dân, hầu hết có đất canh tác với nghề nuôi trồng thủy sản. Nhờ sự quan tâm của các cấp chính quyền, đến nay, một bên bờ kênh Quảng Thép đã có lộ bê-tông rộng hơn 3 m, xe máy đi lại thuận lợi. Trên tuyến, tường nhiều căn nhà còn vương mùi sơn sau vài vụ tôm trúng mùa.
Trên chiếc cầu bê-tông vắt ngang đầu kênh Quảng Thép, bằng mắt thường cũng dễ nhận thấy, mỗi khi có phương tiện thủy chạy ngang, nước dưới kênh ngầu đục phù sa. Ðó là chưa kể nhiều tàu khai thác ven bờ của người dân neo đậu dưới kênh, đang nằm chờ nước lớn để ra khơi. Ông Ðoàn Văn Cường, hộ có vuông tôm dọc kênh Quảng Thép cho biết: "Kênh Quảng Thép nhiều năm chưa được nạo vét đã bị bồi lắng, không đủ khả năng phục vụ tưới tiêu, sản xuất và không bảo đảm an toàn cho tàu khai thác của bà con vào neo đậu. Vì thế, chúng tôi có kiến nghị tập thể yêu cầu nạo vét con kênh này".
Trước mong mỏi của người dân, chính quyền và các đơn vị chức năng thị trấn Sông Ðốc thực hiện các trình tự khảo sát, thiết kế… đề xuất UBND huyện Trần Văn Thời chấp thuận chủ trương đầu tư nạo vét kênh Quảng Thép. Sau các thủ tục cần thiết, cuối tháng 11 vừa qua, đơn vị thi công đưa thiết bị vào nạo vét thì bất ngờ vấp phải phản ứng của 23/45 hộ dân trong vùng. Việc thi công bị gián đoạn cho đến nay. Gần đây, 23 hộ dân trên tuyến kênh Quảng Thép còn gửi đơn tập thể kiến nghị cấp có thẩm quyền tạm dừng nạo vét với lý do lòng kênh vẫn còn sâu, lo lắng nạo vét sẽ xảy ra sạt lở đất, ảnh hưởng đến con lộ nông thôn hơn 3 tỷ đồng do Nhà nước bỏ vốn đầu tư.
Phó Chủ tịch UBND thị trấn Sông Ðốc Nguyễn Ðình Triểu cho biết, việc nạo vét kênh Quảng Thép, UBND huyện Trần Văn Thời có xin ý kiến của các ngành chức năng, như: Tài nguyên và Môi trường, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Giao thông vận tải. UBND tỉnh có văn bản đồng ý cho thực hiện tại Công văn 5944 (ngày 1/10/2021). Ðơn vị thiết kế khảo sát thực tế độ sâu đáy kênh Quảng Thép trước khi nạo vét chỉ từ -0,65 m đến -1,7 m. Phương án khi nạo vét lòng kênh sẽ có độ sâu không quá -3 m, hệ số mái đào lớn hơn hoặc bằng 1. Việc nạo vét sẽ tận dụng đất bùn để làm nền hạ đất đen con lộ nông thôn ở khóm 9 đấu nối với kênh Quảng Thép đi thẳng qua Ðá Bạc, phục vụ du lịch và phát triển kinh tế-xã hội của địa phương. Do tình hình dịch bệnh nên địa phương không tổ chức họp dân rộng rãi, mà lấy ý kiến từng hộ, được 12 hộ trong tổng số 45 hộ dân và có đến 10 hộ đồng tình.
Trên thực tế, tuyến lộ dọc kênh Quảng Thép có vài vị trí xuất hiện sạt lở đến sát chân lộ. Người dân trong vùng đã ý thức gia cố và trồng cây để bảo vệ lộ nhưng hiện vẫn còn vài vị trí chưa được gia cố. Việc sạt lở là có nhưng đã xuất hiện từ trước, chứ không phải do nạo vét kênh gây nên. "Nhân đây, tôi kiến nghị chính quyền khi triển khai nạo vét cũng quan tâm vấn đề sạt lở để có giải pháp bảo vệ con lộ", ông Nguyễn Văn Thắng, hộ dân dọc kênh Quảng Thép cho biết.
Cần thêm đồng thuận của người dân
Có hai luồng ý kiến và hai đơn yêu cầu tập thể của nhóm đồng thuận và nhóm chưa đồng thuận gửi cơ quan chức năng và UBND tỉnh Cà Mau. Cũng vì lẽ đó mà gần đây, Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau đã chỉ đạo các sở: Giao thông vận tải, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Tài nguyên và Môi trường và UBND huyện Trần Văn Thời phối hợp xác minh, làm rõ để báo cáo UBND tỉnh.
Theo báo cáo của UBND huyện Trần Văn Thời, việc nạo vét kênh Quảng Thép nhằm tạo thông thoáng dòng chảy, tăng khả năng cấp, thoát nước phục vụ sản xuất và lưu thông đường thủy của người dân, đồng thời tận dụng một lượng lớn bùn đất vét để làm nền hạ con lộ giao thông dài khoảng 500 m, ngang 10 m đấu nối với tuyến đường hiện hữu ra đê Biển Tây đi qua khu du lịch Hòn Ðá Bạc-một trong ba cụm đảo của tỉnh Cà Mau. Công trình giao thông cấp 4 nêu trên, giai đoạn 1 triển khai nền đất đen có chi phí gần 1 tỷ đồng, do UBND thị trấn Sông Ðốc làm chủ đầu tư.
Chủ tịch UBND huyện Trần Văn Thời Trần Tấn Công cho biết: Sau khi có phản ánh của dân, chính quyền và các đơn vị chức năng huyện đã khảo sát thực tế và ghi nhận hiện tượng sạt lở dọc bờ kênh Quảng Thép, nhưng hiện tượng sạt lở đã có từ trước và một số vị trí đã được người dân gia cố. Với một số điểm sạt lở khác, lãnh đạo huyện yêu cầu chính quyền thị trấn Sông Ðốc phối hợp người dân trên tuyến khắc phục ngay.
"Ngoài kiến nghị UBND tỉnh tiếp tục cho nạo vét, lãnh đạo huyện cũng chỉ đạo chính quyền thị trấn Sông Ðốc tiếp tục tuyên truyền để nhân dân hiểu rõ nạo vét là để phục vụ sản xuất và phục vụ làm đường giao thông. Còn ngược lại nếu không có đất mà san lấp nền hạ bằng cát thì ngân sách phải tốn thêm vài tỷ đồng"-đồng chí Trần Tấn Công chia sẻ.
Tỉnh Cà Mau có ba mặt giáp biển và tổng chiều dài kênh, rạch hơn 10.000 km. Trong số đó, có hàng trăm con sông, kênh, rạch… ăn thông ra biển. Ðây cũng là lý do sông ngòi, kênh, rạch ở Cà Mau thường xuyên bị bồi lắng, phải tiêu tốn hàng trăm tỷ đồng mỗi năm để nạo vét, khơi thông dòng chảy phục vụ sản xuất. Chỉ riêng trong năm 2021, thủy lợi phí dành cho nạo vét là hơn 150 tỷ đồng. Ðể "một công đôi việc", nạo vét kênh thủy lợi ở vùng sông nước Cà Mau được lồng ghép với làm nền hạ lộ giao thông nông thôn. Những nơi đã có lộ sẽ được tận dụng đất bùn để gia cố chân lộ, cơi nới lề lộ hoặc vận chuyển đất bùn để phục vụ mặt bằng làm lộ ở những tuyến liền kề.
Giám đốc Trung tâm quản lý, khai thác công trình thủy lợi Cà Mau Trần Quốc Nam cho biết: "Nhờ cách thức lồng ghép này mà thời gian qua, nhiều vùng nông thôn ở Cà Mau có thêm nguồn đất bùn để làm nền hạ, giảm đáng kể chi phí xây dựng lộ, lại bảo vệ được những tuyến lộ đã hình thành lâu xuống cấp" ■
"Sau khi có báo cáo xác minh từ các đơn vị, sở, ngành liên quan, lãnh đạo tỉnh sẽ quyết định có tiếp tục nạo vét kênh Quảng Thép hay không. Mục đích của việc nạo vét là khơi thông dòng chảy để phục vụ lưu thông và bảo đảm nguồn nước giúp nhân dân yên tâm sản xuất. Không phải công trình nạo vét nào cũng xin ý kiến người dân, có công trình chỉ thông báo cho người dân biết để chấp hành, nhưng khi có phản ứng của nhân dân thì phía chính quyền cũng cần cân nhắc, xem lại để xử sự hợp tình, hợp lý".
HUỲNH QUỐC VIỆT
Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau
Bài và ảnh: HỮU TÙNG
