Lần đầu tiên Việt Nam đăng bạ kỹ sư chuyên nghiệp


Và đây là một cái đích phấn đấu cho mỗi kỹ sư khi ra trường, nếu họ muốn có cơ hội thực sự để nâng cao trình độ nghề nghiệp, có những đóng góp cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước...

Cuộc cách mạng công nghiệp đầu tiên ở Anh diễn ra vào thế kỷ 17-18. Một nhà xây dựng vốn là một quân nhân tên là Don Xmi-tơn lần đầu tiên nêu ra chức danh "Kỹ sư xây dựng" và ông "Kỹ sư xây dựng tự phong" này đã kiếm sống bằng một nghề mới là đưa ra các ý tưởng mà hiện nay ta vẫn gọi nó là "dịch vụ tư vấn".

Năm 1716, ở Pháp đã thành lập "Lực lượng công binh xây dựng cầu đường" và 30 năm sau, trường Cao đẳng Cầu đường đầu tiên trên thế giới ra đời với mục đích đào tạo những quân nhân có trình độ cao về xây dựng cầu đường cho quân đội. Năm 1794, Đại học Bách khoa được thành lập ở Paris, 5 năm sau ở Đức có Trường Bauakademie. Đó là những trường đào tạo kỹ sư đầu tiên ở châu Âu nhằm mục đích phục vụ quân sự hơn là thương mại.

Những sinh viên Trường đại học Kỹ thuật sau khi tốt nghiệp về làm việc dưới sự giám sát của một kỹ sư lành nghề từ 3 đến 7 năm, đều có thể tham gia các cuộc kiểm tra, phỏng vấn nghề nghiệp để đăng bạ kỹ sư chuyên nghiệp của một tổ chức nghề nghiệp quốc gia, xuyên quốc gia nào đó. Khi người kỹ sư vượt qua được yêu cầu này sẽ gọi là "kỹ sư được công nhận" (viết tắt là C.Eng).

Trước đây, các nước Đông Nam Á (ASEAN), mỗi nước áp dụng việc đăng bạ kỹ sư theo một cách khác nhau. Các nước thành viên Khối thịnh vượng chung như Malaysia và Singapore đã áp dụng hình thức đăng bạ kỹ sư như ở Anh. Các nước Thái-lan, Indonesia, Philippines áp dụng hình thức công nhận hỗn hợp như ở Mỹ. Ngày 12-11-1998, tại Manila đã thành lập Hiệp hội kỹ sư Đông Nam Á (FEANI) và tháng 2-1980, cũng tại Manila, AFEA ra đời. Các kỹ sư Đông Nam Á có thể đến làm việc tại các nước trong khu vực và trên toàn thế giới như các kỹ sư chuyên nghiệp của Đức, Pháp hay Anh...

Hiện các nước đã đăng bạ kỹ sư ASEAN (AER) là Cam-pu-chia, Singapore, Malaysia, Myanmar, Philippines, Thái-lan, Indonesia vàViệt Nam, với tổng cộng 955 người (đông nhất là Malaysia tới 502 người, ít nhất là Singapore: 1 người). Trong số những người đăng bạ kỹ sư ASEAN có các nguyên thủ như Samdech Hun Sen (Cam-pu-chia); TS Mohathir Mohamed (Malaysia). 19 kỹ sư ASEAN đầu tiên của Việt Nam đều là các tổng giám đốc, phó tổng giám đốc, giám đốc dự án thuộc các ngành xây dựng nhà cửa, cầu đường và thủy lợi.

Tóm lại, công tác đăng bạ kỹ sư chuyên nghiệp là việc làm cần thiết, từ lâu nhiều nước trong khu vực và thế giới đã triển khai. Đây là điều kiện cần và đủ nhằm nâng cao đạo đức nghề nghiệp, chất lượng công tác kỹ thuật và chất lượng sản phẩm của người kỹ sư. Lựa chọn và công nhận kỹ sư chuyên nghiệp phải theo thông lệ quốc tế, hết sức chặt chẽ, nghiêm túc.

Việc bắt đầu thực hiện đăng bạ kỹ sư chuyên nghiệp ở nước ta là hoàn toàn phù hợp với thời kỳ mở cửa, hội nhập. Từ năm 1999, VUSTA đã thành lập Ban kỹ sư nhằm xúc tiến thí điểm đăng bạ kỹ sư chuyên nghiệp. Và VIFCOA đã thực hiện chương trình hợp tác với Hội kỹ sư Australia nhằm nâng cao năng lực kỹ sư Việt Nam theo định hướng kỹ sư APEC (Diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á-thái Bình Dương).

Kỹ sư chuyên nghiệp được hiểu là người có bằng tốt nghiệp đại học, có kiến thức, kinh nghiệm, kỹ năng, khả năng tổ chức quản lý và đạo đức nghề nghiệp để cung cấp các dịch vụ khoa học kỹ thuật, công nghệ đạt chất lượng cao, được khách hàng và thị trường chấp nhận. Như vậy, kỹ sư chuyên nghiệp không phải là một học hàm, học vị, một chức vụ, mà là danh hiệu để người kỹ sư hành nghề độc lập với tinh thần trách nhiệm, trung thực vì lợi ích cộng đồng. Họ chịu trách nhiệm cá nhân một cách toàn diện về các quyết định mang tính chuyên môn nghiệp vụ, không phụ thuộc vào các quyết định mang tính chất hành chính. Họ là chủ trì, chủ nhiệm dự án, giám đốc điều hành dự án, giám đốc kỹ thuật dự án... có tối thiểu bảy năm kinh nghiệm, trong đó có ít nhất hai năm chủ trì các nhiệm vụ kỹ thuật quan trọng.

AFEO đã quy định khoảng 30 ngành nghề đăng bạ kỹ sư chuyên nghiệp, ngoài những ngành nghề quen thuộc như: Xây dựng, giao thông, thủy lợi, nông nghiệp, cơ khí, điện, hóa chất, hàng không, hàng hải, công nghệ thông tin... có cả những ngành nghề mới như: Kiểm soát môi trường, xử lý phế thải, chống trượt lở bờ sông, bờ biển...

Theo phát biểu của GS-TS Nguyễn Mạnh Kiểm, Chủ tịch VIFCEA, Trưởng ban kỹ sư VUSTA trong buổi lễ trao bằng kỹ sư ASEAN thì: "Chương trình đăng bạ kỹ sư chuyên nghiệp chắc chắn sẽ còn những khó khăn. Đây thực sự là cuộc đấu tranh để làm tốt hơn công tác quản lý hành chính và quản lý nghề nghiệp". Khi số lượng kỹ sư chuyên nghiệp ngày càng tăng, có thể tiến tới hình thành Hiệp hội kỹ sư chuyên nghiệp Việt Nam.

Cùng quá trình chuẩn hóa các trường đại học trong nước để nâng chất lượng đào tạo, việc đăng bạ kỹ sư chuyên nghiệp ASEAN sẽ được tiến hành tiếp tục trong các năm tới. Vấn đề là ngay từ đầu cần tuân thủ các quy định chặt chẽ trong thi tuyển, tránh các tiêu cực để khuyến khích các tài năng kỹ sư trẻ vươn lên có trình độ nghề nghiệp được thừa nhận tầm khu vực và thế giới.

Có thể bạn quan tâm