Lặn bắt ốc xà cừ - nghề “hot” ở Lý Sơn

Trời chưa tỏ đất, màn sương mù còn giăng kín mặt biển, nhưng ngư dân Đặng Phú (41 tuổi ở thôn Đông xã An Hải) đã cùng đứa con trai lớn 17 tuổi của mình hối hả nổ máy, nhổ neo cho con tàu công suất 8CV ra khơi.

Ông Phú cho biết, nghề này chỉ cần tính chịu khó và có sức khỏe tốt để lặn cả ngày dưới biển sâu.

Đây là năm thứ năm, cha con ông Phú hành nghề lặn khai thác ốc xà cừ. Lúc mới hành nghề, do loại ốc này sinh sống nhiều quanh các gành san hô ven đảo, nước cạn tới thắt lưng chỉ cần chiếc gương lặn cùng cây vợt, vài giờ đồng hồ hì hụp dưới nước là đã bắt được cả mấy chục ốc. Vài năm trở lại đây, do tình trạng khai thác mang tính tận diệt nên nguồn ốc xà cừ sống ven đảo đã cạn kiệt.

Muốn tiếp tục sống được nghề, ông Phú phải đầu tư hơn 15 triệu đồng mua lại chiếc tàu cá công suất nhỏ và một máy nén khí, hệ thống dây hơi để đi lặn biển. Mỗi ngày, hai cha con thay nhau lặn dưới độ sâu khoảng 10 mét để mang về hơn 100kg tạ ốc xà cừ còn vỏ và các loại ốc khác như tai tượng, ốc đụn, ốc bàn tay.

Trừ các khoản chi phí, trung bình mỗi ngày hai cha con ông Phú cũng còn trên 1,5 triệu đồng.

Ông Nguyễn Lý, 47 tuổi, ở thôn Tây xã An Vĩnh, dẫu có hơn 15 năm đánh bắt xa bờ, nhưng từ khi ốc xà cừ trở thành đặc sản và có sức tiêu thụ mạnh, ông đã chuyển nghề lặn ốc.

Ông Nguyễn Lý kể, nghề mới làm quanh năm, đầu tư ít nhưng thu nhập cao không thua kém nghề đánh bắt xa bờ Thợ lặn ít gặp rủi ro như lặn hải sâm, bởi chỉ hoạt động ở độ sâu trên dưới 10 mét nước.

Ông Lý xác nhận, hiện nay, nguồn ốc cạn kiệt, cung không đủ cầu, muốn thu nhập cao thì phải chuyển đổi cách thức khai thác từ lặn bộ, chuyển sang lặn hơi.

Hiện nhiều tư thương chuyên thu mua ốc xà cừ để chở vào đất liền tiêu thụ rất mạnh với giá bán khá đắt đỏ. Mấy năm trước vài kg ốc xà cừ vỏ mới mua được 1kg gạo, thế nhưng từ vài ba năm trở lại đây, giá tăng cao nên ốc xà cừ đã trở nên quý hiếm. Nhiều tư thương đi thu gom tất tả suốt ngày cũng chỉ thu mua được một ít rồi về đập vỏ, lấy ruột và chuyển vào đất liền để tiêu thụ

Nhờ thu nhập khá cao, hiện nay toàn huyện có hàng chục tàu cá công suất nhỏ và vài chục thuyền thúng với hàng trăm ngư dân đang theo nghề lặn bắt ốc xà cừ. Mỗi ngày có hàng tấn ốc xà cừ và các loại ốc khác được ngư dân khai thác bán cho các nhà hàng rất mạnh, giải quyết được lao động tại địa phương và nhiều ngư dân có cuộc sống ổn định.

Nhưng còn vấn đề mất cân bằng sinh thái và bảo vệ đa dạng sinh học, ai sẽ lo đây, trước làn sóng đánh bắt mang tính tận thu, tận diệt mà chính người trong cuộc cũng phải thừa nhận?