TP Hồ Chí Minh mở rộng mạng lưới phân phối hiện đại
Cuối tháng 7-2011, Liên hiệp Hợp tác xã thương mại thành phố (Saigon Co.op) đã đưa vào hoạt động siêu thị đầu tiên ở huyện Củ Chi. Ðây là thành viên thứ 51 trong hệ thống Co.op Mart trên cả nước và là Co.op Mart thứ 22 tại địa bàn thành phố của nhà bán lẻ hàng đầu Việt Nam này. Cùng với Co.op Mart, Saigon Co.op cũng đẩy mạnh phát triển hệ thống cửa hàng thực phẩm an toàn tiện lợi Co.opFood. Theo định hướng trong năm nay, Saigon Co.op sẽ mở thêm mười siêu thị Co.op Mart và chín cửa hàng Co.opFood. Bà Nguyễn Thị Tranh, Phó Tổng Giám đốc Saigon Co.op cho biết, về lâu dài, Saigon Co.op sẽ phấn đấu phủ kín hệ thống siêu thị đến các quận, huyện ở thành phố. Ðặt mục tiêu đến năm 2015 sẽ có được 100 siêu thị Co.op Mart và 150 cửa hàng Co.opFood, mỗi tỉnh, thành phố có ít nhất một Co.op Mart.
Tổng công ty Thương mại Sài Gòn (Satra) cũng vừa 'khai sinh' chuỗi cửa hàng tiện lợi SatraFoods. Mô hình này kinh doanh chủ yếu các mặt hàng lương thực, thực phẩm, hàng thủ công mỹ nghệ, dệt may, da giày, điện máy..., với tỷ lệ 80% các mặt hàng là thực phẩm. Theo Satra, SatraFoods có lợi thế cạnh tranh về giá và chất lượng nhờ có nguồn cung từ tám đơn vị trực thuộc, 16 công ty con của Satra và hơn 50 công ty liên kết. Trong thời gian tới Satra sẽ tăng cường đầu tư phát triển hệ thống siêu thị với thương hiệu Satra Mart. Ðể sớm hiện thực hóa chiến lược này, Satra đã thành lập Tổ công tác phát triển hệ thống chuỗi Satra Mart với nhiệm vụ lập phương án đề xuất cụ thể về các điểm bán của Satra Mart, tổ chức hệ thống nhận diện thương hiệu, đào tạo nhân sự và áp dụng công nghệ thông tin vào quản lý, phát huy thế mạnh của một tổng công ty có nhiều lợi thế về hậu cần và mặt bằng.
Cùng với Saigon Co.op và Satra, hệ thống siêu thị Vinatex Mart của ngành dệt may Việt Nam cũng ngày càng lớn mạnh sau gần mười năm ra đời. Hiện hệ thống này có 57 điểm bán hàng trên toàn quốc, trong đó bao gồm 22 siêu thị tổng hợp và 35 cửa hàng thời trang.
Hiện nay sự cạnh tranh trên thị trường phân phối, bán lẻ diễn ra gay gắt giữa các nhà phân phối trong nước và các DN bán lẻ nước ngoài. Từ trước thời điểm mở cửa thị trường bán lẻ theo cam kết khi gia nhập WTO, nhiều tập đoàn phân phối nước ngoài đã xuất hiện ở thành phố như BigC (Pháp), Metro (Ðức), Parkson (Ma-lai-xi-a), Zen Plaza (Nhật Bản), Lotte Mart (Hàn Quốc), Best Carings (liên doanh Việt Nam và Nhật Bản)... Những nhà phân phối này đều không ngừng tăng trưởng về số lượng siêu thị và doanh thu bán hàng trên phạm vi cả nước, đặc biệt là ở các đô thị lớn. Ðến cuối năm 2010, toàn thành phố có sáu trung tâm bách hóa, hai mươi trung tâm mua sắm, sáu khu bán lẻ, 58 siêu thị và ba siêu thị bán buôn với tổng diện tích khoảng 625.000 m2, trong đó hơn 40% diện tích nằm ở nội thành. Trong năm nay, dự kiến thị trường bán lẻ thành phố sẽ sôi động thêm với sự xuất hiện của khu mua sắm Crescent Mall (quận 7). Trung tâm thương mại hiện đại này có vốn đầu tư lên tới 110 triệu USD với mặt bằng kinh doanh hơn 45.000 m2. Ngoài thương hiệu Parkson, hiện tại, các nhà đầu tư đến từ Ma-lai-xi-a đang triển khai dự án đại siêu thị (shopping mall) Platinum Plaza, với tổng vốn đầu tư 600 triệu USD tại khu Nam Sài Gòn (huyện Bình Chánh).
Theo đánh giá của nhiều nhà quản lý hệ thống phân phối, các DN bán lẻ trong nước 'lép vế' so với các DN bán lẻ nước ngoài ở các yếu tố: vốn, kinh nghiệm và năng lực điều hành, tính chuyên nghiệp. Ngoài ra, các nhà bán lẻ trong nước còn phải đối mặt với không ít khó khăn. Theo bà Nguyễn Thị Tranh, đó là tình trạng đóng băng của thị trường bất động sản, lãi suất ngân hàng và giá vật tư xây dựng tăng cùng với chi phí thuê đất cao, phải đóng tiền giao đất một lần. Giám đốc tiếp thị hệ thống siêu thị Vinatex Mart Phạm Thị Quỳnh Ny cho rằng bên cạnh những khó khăn, các nhà bán lẻ trong nước cũng có một số lợi thế, đó là được 'chơi trên sân nhà', hiểu rõ về nhu cầu, thị hiếu, văn hóa của người Việt Nam. Ðể nguồn cung ứng hàng hóa ổn định, theo bà Tranh, các nhà bán lẻ nội địa cần phát huy hơn nữa mối quan hệ gắn kết với các nhà sản xuất trong nước.
Siêu thị Hà Nội tham gia điều tiết thị trường
Sau sáu năm xây dựng và phát triển, đến nay hệ thống phân phối bán lẻ của Tổng công ty Thương mại Hà Nội (Hapro) đã hình thành với ba trung tâm mua sắm, 37 siêu thị và cửa hàng tiện ích Hapromart, 35 cửa hàng rau, thực phẩm an toàn Haprofood và 100 cửa hàng chuyên doanh tại Hà Nội. Hai năm qua, Hapro còn vươn ra mở rộng thị trường tại các tỉnh lân cận, đầu tư xây dựng các trung tâm mua sắm lớn tại các tỉnh Thái Bình, Cao Bằng, Thái Nguyên, Phú Thọ, Hải Dương, Quảng Ninh...
Góp phần làm thay đổi diện mạo hệ thống phân phối hiện đại trên địa bàn Hà Nội còn có sự đóng góp rất lớn của các doanh nghiệp thuộc thành phần kinh tế khác. Ở khu vực các quận nội thành (cũ) có hệ thống 13 siêu thị loại vừa Fivimart của Công ty cổ phần Nhất Nam; năm siêu thị Intimex cùng với các siêu thị điện máy như Nguyễn Kim, Việt Long, Pico, Media, Topcare, các trung tâm thương mại Tràng Tiền, Ruby Plaza, Vincom... Ở khu vực gần tuyến giao thông trọng điểm hoặc các khu đô thị mới có Trung tâm thương mại BigC Thăng Long, The Garden, siêu thị Metro, đại siêu thị Mê Linh Plaza... Theo số liệu của Sở Công thương Hà Nội, đến nay trên địa bàn Hà Nội có 14 trung tâm thương mại và 90 siêu thị, trong đó có 60 siêu thị tổng hợp, 30 siêu thị chuyên doanh.
Sự hình thành và phát triển của hệ thống phân phối hiện đại đã đóng góp rất lớn vào phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô. Trước hết, đó là tăng hiệu quả sản xuất - kinh doanh cho mỗi DN, từ đó tăng đóng góp cho ngân sách, giải quyết việc làm cho người lao động. So với cửa hàng kinh doanh theo mô hình truyền thống, các điểm phân phối hiện đại có nhiều ưu thế, đó là nguồn hàng hóa dồi dào, bảo đảm về chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm, tiện lợi trong mua sắm và sự ổn định về giá cả.
Vào những thời điểm như dịp ngày lễ, tết, hoặc khi giá các mặt hàng thiết yếu trên thị trường tự do tăng mạnh, lượng khách đến siêu thị càng tăng, nhất là các điểm bán các mặt hàng bình ổn giá. Bác Thanh Bình, một cán bộ hưu trí ở phố Lý Nam Ðế (quận Hoàn Kiếm) cho biết: Trước đây, tôi thấy đi siêu thị hơi bất tiện, phải gửi xe, gửi đồ, chờ thanh toán... nhưng bây giờ, vào đây giá cả ổn định, nhiều chủng loại để lựa chọn, một số siêu thị đã tăng số quầy thanh toán, tăng lượng nhân viên phục vụ, cho nên việc mua sắm thuận tiện hơn.
Ðể tạo nguồn hàng phong phú, giá cạnh tranh, mỗi DN đều chủ động liên kết khai thác nguồn hàng, tổ chức các đoàn công tác làm việc với DN, lãnh đạo các huyện ngoại thành Hà Nội, các tỉnh, thành phố trong cả nước để tìm kiếm nguồn hàng đưa vào hệ thống bán lẻ. Siêu thị BigC liên kết, đặt hàng trực tiếp với hàng trăm nhà sản xuất tại các vùng, địa phương trong cả nước. Phó Tổng Giám đốc siêu thị BigC Nguyễn Thái Dũng cho biết: Trước khi ký hợp đồng với các nhà cung cấp, siêu thị tổ chức thương lượng giá với nhà cung cấp, nhằm đạt được giá hợp lý nhất, nhập hàng với số lượng lớn, mua tận gốc, cho nên bảo đảm có nguồn hàng lớn, với giá hợp lý trong thời gian dài, không chấp nhận những trường hợp nhà cung cấp đòi tăng giá bán sản phẩm không hợp lý.
Nhờ tạo được nguồn hàng ổn định, dồi dào về số lượng, cho nên trong những thời điểm thị trường có nhiều biến động, hệ thống siêu thị được coi là 'công cụ' hữu hiệu để điều tiết giá cả thị trường. Hai năm vừa qua, Tổng công ty Thương mại Hà Nội, hệ thống siêu thị Fivimart của Công ty cổ phần Nhất Nam và hệ thống siêu thị Intimex đều được UBND thành phố Hà Nội cho vay vốn dự trữ, tổ chức bán 10 mặt hàng thiết yếu để chủ động tham gia bình ổn thị trường. Nhiều DN, ngoài số tiền được thành phố tạm ứng, còn dùng vốn lưu động dự trữ thêm các mặt hàng thiết yếu. Năm 2011, Tổng công ty Thương mại Hà Nội, được UBND thành phố cho tạm ứng 155 tỷ đồng vốn bình ổn giá đợt 1, ngoài ra Tổng công ty tự huy động 310 tỷ đồng dự trữ thêm hàng, nâng tổng giá trị hàng hóa dự trữ phục vụ chương trình bình ổn giá của Hapro lên khoảng 465 tỷ đồng. Hoạt động của hệ thống phân phối hiện đại của thủ đô không chỉ định hướng cho xu hướng tiêu dùng mới, văn minh, mà còn góp phần giải quyết nhiều vấn đề bức xúc trong quản lý đô thị, góp phần giảm thiểu các chợ cóc, hàng rong.
(Còn nữa)
