Để triển khai Luật Quản lý thuế 2019, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 123/2020/NĐ-CP quy định về hóa đơn, chứng từ. Trong đó, quy định từ 1/7/2022, tất cả doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh phải chuyển sang sử dụng hóa đơn điện tử. Việc huy động và phát huy nguồn lực xã hội thông qua các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ hóa đơn điện tử là một trong những yếu tố bảo đảm triển khai thành công hóa đơn điện tử.
Trên thực tế, phạm vi triển khai hóa đơn điện tử là rất lớn với đa dạng loại hình tổ chức, doanh nghiệp trải dài khắp các vùng miền, có đặc thù hạ tầng kỹ thuật khác nhau. Vì vậy, ngay từ thời điểm xây dựng Nghị định số 123/2020/NĐ-CP, Bộ Tài chính đã khảo sát, nghiên cứu các phương án triển khai hóa đơn điện tử để bảo đảm quá trình sử dụng thông suốt, minh bạch.
Tại cuộc họp báo quý I/2026 của Bộ Tài chính, ông Lê Long, Phó Cục trưởng Cục Thuế thông tin: Việc hỗ trợ trực tiếp đến từng đối tượng trên toàn quốc đòi hỏi nguồn lực khổng lồ về cả nhân lực, vật lực và kỹ thuật mà cơ quan nhà nước khó có thể đáp ứng ngay lập tức để bảo đảm lộ trình triển khai từ ngày 1/7/2022.
Bộ Tài chính đã rà soát kỹ lưỡng để loại bỏ những rủi ro cấu trúc thị trường và độc quyền khi việc cung cấp dịch vụ trung gian được chuyển về phía doanh nghiệp.
Ông Lê Long lý giải, việc cung cấp dịch vụ hóa đơn điện tử của các tổ chức đều được Cục Thuế kiểm soát thông qua việc quy định chi tiết về chuẩn dữ liệu hóa đơn điện tử và phương thức truyền nhận với cơ quan thuế thống nhất trên toàn quốc, đồng thời trong Nghị định 123/2020/NĐ-CP, sửa đổi bổ sung tại Nghị định số 70/2025/NĐ-CP và Thông tư số 32/2025/TT-BTC cũng quy định rõ yêu cầu năng lực, kỹ thuật đối với các Tổ chức cung cấp dịch vụ hóa đơn điện tử.
“Theo thống kê, đã có 126 tổ chức cung cấp giải pháp hóa đơn điện tử và 30 tổ chức cung cấp dịch vụ nhận, truyền, lưu trữ dữ liệu hóa đơn điện tử được công khai trên cổng thông tin điện tử của ngành Thuế. Số lượng đơn vị cung ứng đông đảo này tạo ra một thị trường cạnh tranh, giúp tổ chức, cá nhân và doanh nghiệp hoàn toàn chủ động lựa chọn đơn vị phù hợp với quy mô và chi phí, từ đó triệt tiêu rủi ro độc quyền”, ông Long cho biết.
Quyền lợi thứ hai được đề cập đến khi giao việc cung cấp dịch vụ cho doanh nghiệp, đó là thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Việc để các doanh nghiệp công nghệ tham gia cung ứng dịch vụ giúp phát huy tối đa tính sáng tạo. Các doanh nghiệp này không chỉ cung cấp hóa đơn điện tử đơn thuần mà còn tích hợp vào các hệ sinh thái quản trị, phần mềm kế toán, bán hàng, góp phần nâng cao hiệu quả chuyển đổi số toàn diện cho doanh nghiệp thay vì một giải pháp cứng nhắc từ phía nhà nước.
Cuối cùng, ông Lê Long khẳng định, cơ chế giá cả do thị trường điều tiết có lợi cho người dùng.
Thực tế triển khai cho thấy, sự cạnh tranh giữa các nhà cung cấp đã kéo chi phí dịch vụ xuống mức rất thấp. Đặc biệt, trong giai đoạn triển khai hóa đơn điện tử cho hộ kinh doanh và chuyển đổi từ phương pháp khoán sang kê khai, đã có 39 tổ chức (đăng công khai trên trang thông tin điện tử của Cục Thuế www.gdt.gov.vn) tích cực hưởng ứng lời kêu gọi của ngành Thuế với nhiều chương trình ưu đãi thiết thực.
Thực tế từ các chương trình triển khai hóa đơn điện tử cho thấy, người nộp thuế được hưởng lợi từ những chính sách như: Miễn phí sử dụng phần mềm bán hàng/kế toán có tích hợp hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền trong thời gian 6 tháng đối với hộ kinh doanh đăng ký lần đầu với một số lượng hóa đơn được phát hành nhất định;
Cung cấp các gói sản phẩm bao gồm cả phần mềm, ký số, hóa đơn điện tử với giá cả hợp lý; tặng các gói hóa đơn với số lượng khác nhau;...
Với cơ chế quản lý dựa trên việc thiết lập tiêu chuẩn và công khai danh sách đơn vị đủ điều kiện, Bộ Tài chính khẳng định mô hình này không gây ra rủi ro về cấu trúc thị trường hay độc quyền. Ngược lại, nó tạo ra một hệ sinh thái dịch vụ đa dạng, chất lượng cao và chi phí hợp lý, bảo đảm quyền lợi tối ưu cho người nộp thuế, hỗ trợ cơ quan thuế có thể tiếp nhận liên tục từ 30-50 triệu hóa đơn/ngày.
