Kịp thời kê biên, phong tỏa tài sản để bảo đảm thi hành án

Nhiều trường hợp, người phạm tội biết mình sẽ bị bắt trong vụ án tham nhũng hoặc cố ý làm trái phải bồi thường thì chủ động tẩu tán tài sản như chuyển quyền sở hữu cho người khác, gửi tài sản ra nước ngoài hoặc cất giấu tài sản ở những địa điểm mà chỉ có người thân mới biết. Khi cơ quan tố tụng khởi tố bị can thì lúc này không còn tài sản kê biên để bảo đảm thi hành án. Hệ quả là Nhà nước không thể thu hồi tài sản đã thất thoát do các hành vi tham nhũng hoặc tội cố ý làm trái gây ra.

Đối với những vụ án hình sự có hình phạt tiền, có bồi thường thiệt hại đã gây ra, việc phong tỏa tài sản của người phạm tội để bảo đảm thi hành án là rất quan trọng, bảo đảm các bản án được thực thi nghiêm túc, thu hồi kịp thời tài sản cho Nhà nước. Tuy nhiên, khi tiến hành khởi tố vụ án, khởi tố bị can và tiến hành khám xét, điều tra vụ án có liên quan tham nhũng, những vụ án cố ý làm trái có phát sinh việc bồi thường, cơ quan tiến hành tố tụng chưa quan tâm đến việc kê biên, phong tỏa tài sản của người phạm tội hoặc phần tài sản là sở hữu chung để bảo đảm thi hành án.

Một trong những điều kiện để được xem xét giảm án, đó là người đang chấp hành án không những phải có thái độ ăn năn hối cải, chấp hành tốt nội quy, quy chế của trại giam, mà còn phải khắc phục hậu quả do mình gây ra, nếu không khắc phục hoặc không bồi thường thiệt hại thì rất khó có thể giảm án. Rất nhiều vụ án, người phạm tội sẵn sàng “hy sinh” điều kiện này để cho người thân được thụ hưởng tài sản do mình phạm tội mà có.

Để bảo đảm thu hồi tài sản của người phạm tội đối với những vụ án tham nhũng, cố ý làm trái thì đồng thời với việc khởi tố vụ án, cơ quan điều tra cần kịp thời phong tỏa, kê biên tài sản của những người có liên quan đến vụ án, không cho mua bán, chuyển nhượng, cho, tặng tài sản… để bảo đảm thi hành án. Sau khi kết thúc điều tra hoặc có bản án của Tòa án, nếu các bị can, bị cáo bị khởi tố và xét xử buộc phải bồi thường thiệt hại hoặc bị thu hồi tài sản tham nhũng thì các tài sản đã phong tỏa, kê biên sẽ được tiến hành xử lý để thu hồi tài sản cho Nhà nước. Ngược lại, nếu người phạm tội không bị thu hồi hoặc không phải bồi thường tài sản do hành vi phạm tội gây ra, thì cơ quan có thẩm quyền hủy bỏ các biện pháp kê biên, phong tỏa tài sản đó.

Có như vậy, sẽ hạn chế tình trạng người phạm tội cố tình tẩu tán tài sản, không thể thu hồi tài sản về cho Nhà nước như thời gian qua.