Kiểm tra VBQPPL bị“lỗi”: “Ném đá ao bèo”???

NDĐT - Ban hành văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) là một quá trình lâu dài, tốn nhiều công sức, tiền của nhằm đáp ứng đúng yêu cầu của thực tế cuộc sống. Tuy nhiên, một số văn bản ban hành đã để xảy ra sai sót, “vênh” nhau, “đá” nhau. Đáng lưu ý khi được yêu cầu rà soát, tiếp thu, chỉnh sửa, các cơ quan nên thực hiện cho phù hợp chứ không phải chọn kế sách im lặng rồi bỏ đó.

Từ 23 văn bản có dấu hiệu vi phạm bị “lờ tịt”

Theo ông Lê Hồng Sơn, Cục trưởng Cục kiểm tra VBQPPL của Bộ Tư pháp, từ đầu năm 2009 đến ngày 22-9-2010, mặc dù đã được Cục kiểm tra VBQPPL có thông báo về nội dung trái pháp luật của văn bản nhưng một số bộ và địa phương chưa nghiêm túc tổ chức tự kiểm tra, xử lý và gửi thông báo kết quả xử lý theo đúng hạn. 

Cụ thể, là có đến bảy bộ (với chín văn bản có dấu hiệu trái pháp luật) và 13 tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (với 14 văn bản có dấu hiệu trái pháp luật) đã được Cục này gửi thông báo nhưng vẫn chưa nhận thông báo phản hồi về kết quả xử lý (không tính các văn bản đang trong thời hạn xử lý). Đáng lưu ý, một số bộ và địa phương có nhiều văn bản sai như Bộ Tài chính (ba văn bản) Bộ Xây dựng (hai văn bản), UBND tỉnh Nghệ An (hai văn bản). Ông Sơn cho rằng, đây là biểu hiện của việc không bảo đảm kỷ cương, kỷ luật, không tuân thủ quy định của Chính phủ trong hoạt động ban hành, kiểm tra và xử lý VBQPPL.

Một trong số các văn bản bị Cục kiểm tra VBQPPL “tuýt còi”  từ rất lâu nhưng không nhận được hồi âm từ phía đơn vị chính là Quy chế hành nghề chứng khoán (gọi tắt là Quyết định số 15) của Bộ Tài chính. Văn bản này được Cục kiểm tra VBQPPL gửi đi từ ngày 31-8-2009. Ngày 25-9-2009 Uỷ ban chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) có Công văn số 205/UBCK/QLQ thông báo về việc tiếp thu ý kiến và sớm sửa đổi các quy định chưa phù hợp. Song tính đến thời điểm này Cục Kiểm tra VBQPPL vẫn chưa nhận được thông báo về việc rà soát chính sửa của UBCKNN.

Hay vấn đề liên quan trực tiếp đến an toàn của người dân như  thông báo rà soát Quyết định số QĐ số 99/2008 của Bộ NN&PTNT ban hành quy định quản lý sản xuất, kinh doanh rau, quả và chè an toàn đựơc Cục gửi đi từ ngày 5-2-2009 cũng chỉ nhận được sự ...im lặng.

Đến tính thực thi của văn bản thông báo ?

Rõ ràng, theo quy định tại khoản 1 điều 23 Nghị định 40/2010/NĐ-CP quy định thời hạn 30 ngày để các cơ quan, cá nhân ban hành văn bản có dấu hiệu trái pháp luật tự kiểm tra, xử lý và thông báo kết quả xử lý cho cơ quan kiểm tra văn bản. Song với số văn bản có dấu hiệu vi phạm lên đến con số hàng chục vẫn nằm im lặng không chịu phản ứng hơn một năm qua mới thấy, chính các cơ quan ban hành văn bản pháp luật này lại không thực thi đúng quy định của pháp luật, cụ thể về việc kiểm tra VBQPPL còn sai sót để chỉnh sửa cho phù hợp.

Một vấn đề đặt ra cần phải nhìn nhận đó là hiệu lực thực thi của các thông báo rà soát những VBQPPP có dấu hiệu trái pháp luật. Thông báo gửi đi cả năm cũng chẳng có phản hồi và ngày 22-9-2010, Cục Kiểm tra VBQPPL lại phải thực hiện thêm một động tác nữa, đó là gửi văn bản “đôn đốc thực hiện Thông báo văn bản có dấu hiệu trái pháp luật” và tuyên bố lần nữa rằng sẽ “báo cáo Bộ trưởng Tư pháp trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, xử lý theo quy định của pháp luật”.

Trên thực tế, Bộ Tư pháp cũng chưa có bất cứ văn bản nào trình Thủ tướng Chính phủ xem xét về vấn đề văn bản này hay văn bản kia sai phạm cả. Theo quy định, Bộ Tư pháp là cơ quan giúp Chính Phủ làm “hậu kiểm” VBQPPL song trong các quy định của pháp luật hiện hành chưa có điều khoản nào quy định về chế tài cụ thể, rõ ràng khi các cơ quan có văn bản vi phạm không thực hiện yêu cầu.  Chế tài này có thể được coi là “vũ khí” quan trọng để giúp Cục cũng như Bộ Tư pháp thực hiện tốt hơn chức năng và nhiệm vụ của Chính phủ giao cho. Điều này cũng giúp công tác hậu kiểm văn bản khẳng định được đúng giá trị của nó chứ không chỉ là “dọa khan” như hiện nay. Nếu tình trạng các Bộ, các UBND tỉnh, thành phố có văn bản vi phạm tiếp tục giữ “im lặng” thì thật uổng phí công sức những người cần mẫn với công tác hậu kiểm.

Hương Nguyên