Kiểm soát để thúc đẩy cải cách hành chính

Dự thảo Báo cáo nêu rõ, trong bối cảnh hiện nay, thủ tục hành chính đóng vai trò trung tâm trong chuyển đổi từ mô hình quản lý hành chính truyền thống sang mô hình quản trị công hiện đại, trở thành công cụ hỗ trợ tăng trưởng và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, góp phần quan trọng trong tiến trình xây dựng Nhà nước kiến tạo phát triển và quản trị công hiện đại.

Phát biểu tại Đại hội XIV, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh: “Kiên quyết xóa bỏ cơ chế “xin-cho”, giảm tối đa thủ tục hành chính; đẩy mạnh số hóa toàn diện, toàn trình, liên thông dữ liệu; lấy thời gian, chi phí của người dân và doanh nghiệp làm thước đo chất lượng cải cách; bảo đảm môi trường đầu tư kinh doanh an toàn, minh bạch, cạnh tranh lành mạnh”.

Với định hướng đổi mới chuyển từ “kiểm soát thủ tục” sang “kiểm soát chi phí tuân thủ”; từ “kiểm soát hồ sơ” sang “kiểm soát dữ liệu”; từ tiền kiểm sang hậu kiểm dựa trên phân tích rủi ro; và từ cải cách theo từng ngành, từng lĩnh vực sang cải cách theo các điểm nghẽn mang tính quốc gia, dự thảo Báo cáo đề xuất các giải pháp đột phá về chỉ đạo, điều hành và chuẩn hóa tổ chức thực thi; về tư duy và phương thức kiểm soát thủ tục hành chính; về hạ tầng và dữ liệu; về nguồn lực và cơ chế ủy quyền có kiểm soát; kiện toàn, phát huy vai trò của Hội đồng tư vấn cải cách thủ tục hành chính.

Thí dụ như thí điểm ủy quyền công-tư đối với các khâu tác nghiệp phù hợp; thiết kế cơ chế tài chính theo quy mô, khối lượng hồ sơ thủ tục hành chính; Hội đồng tư vấn cải cách thủ tục hành chính, tham gia theo dõi Chỉ số Hiệu quả quản trị công, thông qua theo dõi mối tương quan giữa Chỉ số hiệu năng hành chính và Chỉ số hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm căn cứ phản biện chính sách và kiến nghị điều chỉnh theo kết quả thực chất.

Phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh yêu cầu việc hoàn thiện Báo cáo công tác kiểm soát thủ tục hành chính phải được thực hiện với tinh thần đổi mới toàn diện, thực chất và có chiều sâu.

Về tư duy và cách tiếp cận, Thứ trưởng Tư pháp nhấn mạnh, dự thảo Báo cáo cần chỉ ra được những điểm nghẽn về thể chế và tổ chức thực thi, từ đó đề xuất giải pháp cụ thể, khả thi.

Nội dung phải bám sát tinh thần đột phá chiến lược theo Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và các nghị quyết, đề án của Chính phủ như các Nghị quyết về đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính; Đề án 06...

Theo Thứ trưởng, kiểm soát thủ tục hành chính phải được xác định là công cụ sắc bén, là đòn bẩy thúc đẩy cải cách hành chính, tránh trùng lặp, lẫn sang chức năng quản lý nhà nước về cải cách hành chính của Bộ Nội vụ.

Công tác thẩm định không chỉ dừng ở việc kiểm tra trình tự, thủ tục mà phải đi sâu đánh giá sự cần thiết, tính hợp pháp và chi phí tuân thủ của từng thủ tục hành chính; kiên quyết kiến nghị loại bỏ ngay từ khâu dự thảo những quy định rườm rà, gây phát sinh gánh nặng cho người dân và doanh nghiệp.

Đồng thời, cần bổ sung, làm rõ hơn vai trò của Hội đồng tư vấn cải cách thủ tục hành chính với tư cách là cơ chế huy động trí tuệ xã hội, tăng cường phản biện chính sách một cách thực chất. Đối với công tác rà soát, cắt giảm và đơn giản hóa thủ tục hành chính.

Báo cáo phải phân định rõ giữa “cắt giảm” và “đơn giản hóa”, kèm theo số liệu cụ thể, có khả năng lượng hóa như đã cắt giảm bao nhiêu thủ tục, tiết kiệm bao nhiêu chi phí tuân thủ cho xã hội.

Phần về cơ sở dữ liệu và chuyển đổi số cần nhấn mạnh yêu cầu xây dựng, vận hành Cơ sở dữ liệu quốc gia về thủ tục hành chính. Bảo đảm “đúng, đủ, sạch, sống”, lấy dữ liệu làm nền tảng để kiểm soát và đơn giản hóa thủ tục một cách bền vững.

Về tổ chức thực hiện, Thứ trưởng yêu cầu tăng cường giám sát việc thực thi tại các Bộ, ngành, địa phương; không chỉ dừng ở ban hành hướng dẫn. Báo cáo cần đề xuất các giải pháp siết chặt kỷ luật, kỷ cương hành chính, làm rõ trách nhiệm người đứng đầu nếu không hoàn thành chỉ tiêu cắt giảm thủ tục hành chính đã cam kết với Chính phủ; đồng thời hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa Bộ Tư pháp, Văn phòng Chính phủ và các bộ, ngành liên quan để bảo đảm thống nhất, đồng bộ trong tổ chức thực hiện.