Khu công nghiệp Việt Nam - Xin-ga-po, biểu tượng hữu nghị và hợp tác

Mô hình KCN kiểu mẫu

Khởi đầu là KCN VSIP I quy mô 500 ha tại thị xã Thuận An (Bình Dương), được khởi công xây dựng năm 1996. Đây là KCN duy nhất ở Việt Nam thành lập theo văn bản ký giữa hai Chính phủ Việt Nam và Xin-ga-po, khởi xướng từ ý tưởng của cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt và nguyên Thủ tướng Xin-ga-po Gô Chốc Tông với thiện chí hợp tác xây dựng một KCN hiện đại nhằm thúc đẩy nền kinh tế Việt Nam cũng như tăng cường vị trí toàn cầu của khu vực. KCN VSIP I được giao Công ty Liên doanh TNHH KCN VSIP (VSIP Group) quản lý và đầu tư, đây là liên doanh góp vốn giữa Tổng Công ty Đầu tư và Phát triển công nghiệp - TNHH MTV (Becamex IDC) và các đối tác nước ngoài đầy kinh nghiệm do Tập đoàn SembCorp Industries (Xin-ga-po) đứng đầu. Với hệ thống hạ tầng kỹ thuật chuẩn quốc tế, thủ tục hành chính tinh gọn trong môi trường làm việc hiện đại, VSIP I đã nhanh chóng dẫn đầu cả nước về thu hút đầu tư nước ngoài giai đoạn 1997 - 2006; toàn bộ diện tích 500 ha của KCN cơ bản được các nhà đầu tư thuê hết đất.

Tiếp bước thành công này, KCN VSIP II và KCN VSIP II A được thành lập năm 2006 và 2008 cũng tại tỉnh Bình Dương với diện tích 2.045 ha, tiếp tục thu hút đầu tư hiệu quả. Theo đại diện VSIP Group, hiện các KCN VSIP tại Bình Dương đã thu hút 520 dự án đầu tư trong và ngoài nước với vốn đăng ký gần sáu tỷ USD. Đánh giá về KCN VSIP, các doanh nghiệp đầu tư đều thể hiện sự hài lòng. Ông Ken Tê, Giám đốc Công ty Esquel Garment Manufacturing Việt Nam cho biết: KCN VSIP có đầy đủ các yếu tố thuận lợi phù hợp cho nhà đầu tư chọn lựa để triển khai dự án. Sau hơn 15 năm, từ vốn đầu tư ban đầu 25 triệu USD, đến nay doanh nghiệp này đã tăng vốn lên 60 triệu USD để mở rộng sản xuất và gắn bó lâu dài. Hài lòng và tăng vốn đầu tư, Giám đốc Công ty TNHH Sakata Inx Việt Nam Rô-bơ Eng cho rằng, thành công cho các nhà đầu tư chính là chọn lựa môi trường thích hợp để triển khai dự án. Chọn KCN VSIP vì chúng tôi nhận thấy, nơi đây có những ưu thế về quy hoạch, hạ tầng đồng bộ, có hệ thống giao thông kết nối thuận lợi, nguồn nhân lực dồi dào, là những tiêu chí hàng đầu để doanh nghiệp yên tâm đầu tư.

Sự thành công của các KCN VSIP tại tỉnh Bình Dương với nền tảng vững chắc đã giúp mở rộng ra nhiều vùng, miền khác của Việt Nam nhằm đáp ứng nhu cầu đa dạng của các nhà đầu tư. Đến nay, các KCN VSIP đã hiện diện tại Bắc Ninh, Hải Phòng, Quảng Ngãi, Hải Dương, Nghệ An và bước đầu thu hút đầu tư rất hiệu quả, như: VSIP Bắc Ninh, thu hút 70 dự án với vốn đầu tư gần 1,4 tỷ USD; VSIP Hải Phòng thu hút 35 dự án với vốn đầu tư hơn 1,3 tỷ USD; VSIP Quảng Ngãi thu hút 13 dự án, vốn đầu tư 165 triệu USD,… Theo đại diện VSIP Group, các KCN VSIP có mặt ở cả ba miền bắc, trung, nam với diện tích đang phát triển gần 6.200 ha theo mô hình khu phức hợp, gồm công nghiệp, dịch vụ, đô thị, hiện trên toàn quốc đã thu hút 630 dự án từ 30 quốc gia và vùng lãnh thổ với tổng vốn đầu tư chín tỷ USD, tạo việc làm cho 174 nghìn lao động trên khắp cả nước, tạo lực góp phần thúc đẩy kinh tế các địa phương cùng phát triển.

Sản xuất sữa bột tại Công ty cổ phần Sữa Việt Nam (Khu công nghiệp VSIP I).

Đóng góp quan trọng

Chỉ ra những đóng góp của các KCN VSIP, Phó Trưởng ban Quản lý KCN VSIP Lý Hùng cho rằng, nguồn vốn đầu tư vào KCN này chủ yếu tập trung vào các ngành sản xuất có hàm lượng công nghệ cao, ít thâm dụng lao động, như: sản xuất linh kiện điện tử, điện thoại di động, sản phẩm điện lạnh, hàng tiêu dùng, cơ khí chính xác, dược phẩm, mỹ phẩm cho nên có khả năng cạnh tranh rất lớn. Nhờ đó, các doanh nghiệp trong KCN hoạt động ổn định và hiệu quả, góp phần nâng cao giá trị sản xuất công nghiệp tại Bình Dương tăng nhanh. Bên cạnh đó, thông qua việc đầu tư của các tập đoàn lớn vào KCN đã chuyển giao công nghệ tiên tiến và phát triển một số ngành kinh tế quan trọng, như: sản xuất linh kiện và phụ tùng ô-tô, sản xuất tổng đài điện thoại kỹ thuật số, sản xuất cáp quang, dây chuyền tự động lắp ráp hàng điện tử,… Qua đó, tạo ra nhiều sản phẩm mới, chất lượng đạt tiêu chuẩn quốc tế và mở rộng thị trường xuất khẩu.

Sự đóng góp của KCN VSIP còn thể hiện ở sự gợi mở và tầm nhìn giúp địa phương phát triển kinh tế. Nguyên Chủ tịch UBND tỉnh Bình Dương Hồ Minh Phương cho biết: Trong buổi đầu chuẩn bị thành lập, KCN VSIP đã vinh dự tiếp đón nhiều lãnh đạo cấp cao từ hai Chính phủ đến thăm, trong đó có cố Thủ tướng Xin-ga-po Lý Quang Diệu. Những câu hỏi “chuẩn bị cho KCN thì hạ tầng giao thông của tỉnh như thế nào? nguồn nhân lực ra sao,...?” mang tính gợi mở từ ông Lý Quang Diệu chính là định hướng chiến lược cho sự phát triển bền vững của KCN VSIP hôm nay và rất quý báu cho Bình Dương trong quá trình phát triển công nghiệp, tạo thêm cho tỉnh niềm tin để thực hiện chiến lược phát triển công nghiệp với các KCN làm đòn bẩy; trong đó, yếu tố quan trọng hàng đầu chính là hạ tầng giao thông đi trước và chuẩn bị nguồn nhân lực phục vụ nhà đầu tư. Những giải pháp này rất hiệu quả và đến nay vẫn còn nguyên giá trị để ứng dụng vào thực tiễn.

Chủ tịch UBND tỉnh Bình Dương Trần Thanh Liêm cho biết: Các KCN VSIP đã đóng góp quan trọng vào sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của Bình Dương nói riêng và Việt Nam nói chung. Từ dự án KCN VSIP đầu tiên, đến nay mô hình kiểu mẫu này đã được nhân rộng ở Bình Dương và nhiều tỉnh, thành phố, thu hút đầu tư hiệu quả. Bên cạnh đó, ngoài việc đóng góp hằng năm cho ngân sách, các KCN VSIP còn giải quyết việc làm cho người lao động ở các địa phương, tham gia đào tạo nghề, huấn luyện tay nghề và kỹ thuật cho người lao động, giúp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực để Việt Nam chủ động trong hội nhập. Chủ đầu tư KCN VSIP còn có nhiều hoạt động hướng đến cộng đồng, cải tạo hạ tầng và thiết bị giáo dục, tài trợ học bổng cho học sinh, thành lập phòng khám và chăm sóc sức khỏe cộng đồng, xây dựng nhà ở cho các hoàn cảnh khó khăn với mục tiêu đóng góp cho sự phát triển bền vững của xã hội.

Nói về những kết quả đạt được và định hướng phát triển trong thời gian tới, đồng Chủ tịch VSIP Group, Chủ tịch Hội đồng thành viên kiêm Tổng Giám đốc Becamex IDC Nguyễn Văn Hùng cho biết: Tiềm năng phát triển kinh tế của Việt Nam là động lực mạnh mẽ để liên doanh bắt tay xây dựng thương hiệu KCN VSIP. Chắt lọc những tiêu chí phù hợp nhất cho Việt Nam, chúng tôi đã xây dựng một mô hình KCN chuẩn quốc tế dưới sự hỗ trợ nhiệt thành của các cơ quan T.Ư và địa phương. Thời gian tới, phát huy tinh thần năng động, sáng tạo và cầu thị, điều đã giúp VSIP trở thành điển hình cho tư duy chiến lược và tầm nhìn xa với dấu ấn riêng tại Việt Nam, VSIP vẫn giữ vững vai trò mô hình KCN kiểu mẫu trong quy hoạch lẫn kêu gọi đầu tư của cả nước; đồng thời tìm hiểu và đáp ứng tốt nhất nhu cầu của doanh nghiệp, chú trọng xây dựng mô hình chuỗi cung ứng mới, trong đó phát triển chuỗi công nghiệp hỗ trợ, cải thiện quy trình kho vận và tạo điều kiện trao đổi hàng hóa nguyên liệu để các doanh nghiệp được hưởng tối đa tiện ích từ KCN VSIP.

Có thể nói, 20 năm hình thành và phát triển, với sự quan tâm của hai Chính phủ, các KCN VSIP đã có những thành tựu đáng kể và góp phần quan trọng cho nền kinh tế, tạo dựng hình ảnh và môi trường đầu tư thân thiện của Việt Nam đến với bạn bè quốc tế. Đây là thành quả nổi bật, mang tính biểu tượng của tình hữu nghị, hợp tác và đầu tư phát triển bền vững giữa hai nước Việt Nam - Xin-ga-po.