Làm xáo trộn sinh hoạt, gây phản cảm
Khu vực đồng bằng sông Cửu Long mà cụ thể là các tỉnh Tiền Giang, Long An, Bến Tre, phong trào ka-ra-ô-kê di động phát triển “lớn mạnh” như hiện nay có thể nói xuất phát từ loại hình “Hát với nhau”. Loại hình này tuy gây tiếng ồn, nhưng cộng đồng cư dân có thể chấp nhận được vì, trước hết là có xin phép ngành chức năng và là hình thức sinh hoạt thu hút những ai thích làm ca sĩ tụ lại hát với nhau vào hai ngày cuối tuần thứ bảy và chủ nhật, nhưng không được quá 22 giờ. Cũng từ loại hình này đã nảy sinh ra “sáng kiến” của những nhà dịch vụ phục vụ “mọi lúc, mọi nơi” - đó là ka-ra-ô-kê di động.
Đáng chú ý, tác nhân tác động trực tiếp để ka-ra-ô-kê di động phát triển mạnh chính là ka-ra-ô-kê “kẹo kéo”. Hơn hai năm trở lại đây, người dân đồng bằng sông Cửu Long đã quá quen thuộc và ngán ngại “ka-ra-ô-kê kẹo kéo”. Chỉ cần một chiếc mô-tô, thùng thiết bị âm thanh là chủ nhân của nó len lỏi khắp các vùng, ngõ hẻm, từ thành thị đến nông thôn để tiếp thị bằng những bài hát trữ tình hoặc bốc lửa. Thùng loa mở hết công suất, “ca sĩ” không chuyên cầm mi-crô đi “hát” từng nhà, từng quán cùng với người bán kẹo kéo nài ép khách.
Người dân ở các khu phố, xóm ấp thì phản ánh, chịu không nổi tiếng ồn cho nên ráng mua đại một thanh kẹo kéo nhỏ xíu, giá tới năm nghìn đồng để “cái thùng hát phá làng, phá xóm” đi khuất cho xong. Anh Nguyễn Văn Thanh ở thành phố Mỹ Tho (Tiền Giang) cho biết: “Tôi quá sợ ka-ra-ô-kê kẹo kéo. Cuối tuần cùng vợ con chọn một quán yên tĩnh để thưởng thức các món ăn, thư giãn. Nào ngờ ka-ra-ô-kê kẹo kéo quấy rầy. Không riêng bàn tôi, mà các bàn khác không mua thì “ca sĩ” kẹo kéo cứ hát hoài, âm thanh náo động, người bán kẹo thì cứ nài nỉ. Cuối cùng ai nấy đành bỏ tiền ra mua kẹo, bỏ đại trên bàn, chủ yếu để mua sự yên tĩnh”.
Thực tế cho thấy, các nhóm nhạc sống nghiệp dư và ka-ra-ô-kê đã ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh trật tự công cộng ở khu dân cư vì hát quá khuya, với âm lượng quá lớn. Hiện nay, nhạc sống, ka-ra-ô-kê di động hầu như có mặt trong tất cả các đám tiệc từ đám cưới, đám giỗ, thôi nôi đến cả đám tang. Anh Nguyễn Thanh Tú ở xã Đức Lập Thượng, huyện Đức Hòa, tỉnh Long An chia sẻ: “Có những hôm đám giỗ, nhạc sống, loa thùng vỗ inh ỏi ngay giữa buổi trưa. Trong khi đây là khoảng thời gian cần nghỉ ngơi để bảo đảm sức khỏe, tinh thần tiếp tục làm việc buổi chiều”.
Còn ở phường 4, thành phố Tân An, tỉnh Long An có những trường hợp hát nhạc sống inh ỏi giữa trưa hoặc tới tận đêm khuya chỉ vì “ngẫu hứng” hay có “chất men” kích động. Tiếng ồn từ nhạc sống hiện nay trở nên nghiêm trọng hơn vì chỉ cần vài trăm nghìn là người dân có thể thuê một dàn âm thanh mang đến tận nhà. Chính vì vậy cho nên người dân thường “làm phiền” hàng xóm của mình mọi lúc, mọi nơi, bất kể ngày giờ nào trong tuần chứ không còn đợi những dịp như đám cưới, thôi nôi, đầy tháng như trước đây.
Chủ tịch Hội Người cao tuổi xã Lương Quới, huyện Giồng Trôm, Bến Tre Đỗ Cường Quốc nêu suy nghĩ: “Trong lúc dự đám cưới, nếu có nhu cầu thì nhạc nhẹ, êm dịu, thông qua loa vừa đủ nghe, có như vậy mới kích thích bữa ăn thêm phần thú vị. Chứ khi ăn mà lại còn phải nghe thứ nhạc như tra tấn người ăn… thì còn đâu là văn minh, lịch sự. Đó là đám cưới, còn đám tang thì kèn tây thổi điếc cả tai, thổi tại đám chưa đủ, thổi cả dọc đường đến nghĩa địa. Nhạc tại đám tang cũng là điều đáng nói, mang cái buồn của vọng cổ, lại xen thêm tân nhạc, nghe mà chịu không được,…”.
Rà soát và siết chặt quản lý từ cơ sở
Sự phát triển tràn lan ka-ra-ô-kê kẹo kéo, di động, nhạc sống… đã ảnh hưởng trực tiếp đời sống cộng đồng dân cư, tình hình an ninh trật tự địa phương. Thực tế là từ sự phản ánh của nhân dân, các ngành chức năng cũng đã tìm giải pháp ngăn chặn, đáp ứng nguyện vọng và trả lại sự bình yên cho người dân. Tuy nhiên, trên thực tế vẫn chưa ngăn chặn triệt để. Vậy nguyên nhân là do đâu?
Theo Chánh thanh tra Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bến Tre Nguyễn Thanh Sang thì nguyên nhân chủ yếu là do mấy yếu tố tác động: Chưa có đủ thiết bị đo âm lượng, hiện nay toàn tỉnh chỉ có hai huyện là Bình Đại và Châu Thành được trang bị, các huyện còn lại chưa có; người đi đo âm lượng cũng phải được tập huấn và cấp chứng chỉ mới thực thi được công vụ này, trong khi đó việc tập huấn kỹ thuật này chưa nơi nào tổ chức; và sau cùng là sự phối hợp giữa các ngành văn hóa, tài nguyên - môi trường, công an, kế hoạch đầu tư vẫn còn nằm trên giấy và trong cuộc họp, hội nghị.
Từ khó khăn này, UBND các tỉnh đã tích cực đề ra giải pháp, đồng thời chỉ đạo các ngành, đoàn thể của tỉnh và UBND các huyện, thành phố, thị xã về tăng cường công tác quản lý hoạt động văn hóa, kinh doanh dịch vụ văn hóa công cộng trên địa bàn, không để các xe bán kẹo kéo kèm theo ca nhạc, hoạt động cho thuê nhạc sống, ka-ra-ô-kê di động sử dụng dàn âm thanh công suất lớn làm ảnh hưởng đến sinh hoạt, học tập của người dân. Trong đó, ngành văn hóa phối hợp các đoàn thể, Ủy ban MTTQ tuyên truyền nâng cao ý thức người dân. Ngành công an thường xuyên kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm quy định về trật tự công cộng và sự yên tĩnh chung tại khu dân cư và nơi công cộng theo thẩm quyền. Ngành tài nguyên và môi trường phối hợp ngành chức năng kiểm tra, phát hiện xử lý hành vi vi phạm về tiếng ồn trong các hoạt động văn hóa, kinh doanh dịch vụ văn hóa công cộng trên địa bàn.
Tuy nhiên, để hoạt động nhạc sống, ka-ra-ô-kê di động thật sự lành mạnh, đi vào nền nếp thì cần tuyên truyền nâng cao ý thức người dân, đồng thời thực hiện việc rà soát, thống kê đầy đủ các hộ kinh doanh loại hình cho thuê dàn nhạc phục vụ ka-ra-ô-kê di động, nhạc sống…, thực hiện đăng ký cam kết về giờ giấc, âm thanh, nội dung bài hát đúng quy định.
Ngoài ra, hoạt động ka-ra-ô-kê di động cũng cần được đưa vào quy ước, hương ước của các ấp, khu phố. Thực tế ở một số địa phương áp dụng cách làm này và đạt hiệu quả cao. Trưởng phòng Văn hóa - Thông tin TP Mỹ Tho Ngô Minh Quân cho biết: Ngay từ đầu năm 2016, toàn bộ 123 ấp, khu phố thuộc 17 phường, xã trên địa bàn thành phố Mỹ Tho đã đưa quy định về hoạt động ka-ra-ô-kê gây tiếng ồn vào quy ước, hương ước của khu dân cư. Chính sự đóng góp của cộng đồng tác động lớn đến hộ gia đình có vi phạm, cho nên tiếng ồn từ ka-ra-ô-kê di động, nhạc sống… đã giảm.