Khánh Hòa đang chuyển từ tư duy thu hút nhân lực theo bằng cấp sang lựa chọn dựa trên nhu cầu, vị trí việc làm, năng lực và sản phẩm cụ thể.
"Trải thảm" bằng chính sách đãi ngộ
Những lĩnh vực có hàm lượng tri thức cao mà Khánh Hòa hướng đến như công nghệ biển, vi mạch-bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu, năng lượng và vật lý hạt nhân đòi hỏi chuyên gia có trình độ chuyên môn sâu, khả năng nghiên cứu độc lập và năng lực đưa tiến bộ khoa học vào thực tiễn. Vì vậy, thu hút nhân tài là yêu cầu quan trọng.
Thay vì chỉ dựa vào nguồn nhân lực sẵn có, tỉnh đang xây dựng cơ chế đủ sức hấp dẫn để người giỏi gắn bó và phát huy năng lực. Bằng cấp vẫn là tiêu chí cần thiết, nhưng hiệu quả công việc, sản phẩm nghiên cứu và giá trị đóng góp mới là thước đo quan trọng. Theo Giám đốc Sở Nội vụ Khánh Hòa Võ Chí Vương, thu nhập là điều kiện cần nhưng chưa đủ để thu hút chuyên gia công nghệ cao. Quan trọng hơn là tạo môi trường để người tài phát triển sự nghiệp, hiện thực hóa ý tưởng thành những sản phẩm có giá trị cho xã hội.
Tháng 8/2026, Hội đồng nhân dân tỉnh Khánh Hòa thông qua Nghị quyết số 29/2026/NQ-HĐND, có hiệu lực từ tháng 9/2026, quy định chính sách thu hút, phát triển nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Chính sách hướng đến nhiều nhóm đối tượng, từ sinh viên tốt nghiệp xuất sắc đến chuyên gia, nhà quản lý và nhà khoa học đầu ngành trong nước và ngoài nước. Mức hỗ trợ một lần khi được tuyển dụng, tiếp nhận theo chính sách gồm: Giáo sư 1,5 tỷ đồng; phó giáo sư 1,2 tỷ đồng; tiến sĩ 1 tỷ đồng; thạc sĩ 300 triệu đồng và người có trình độ đại học 250 triệu đồng.
Ngoài tiền lương và phụ cấp theo quy định, nhân lực chất lượng cao được hỗ trợ thu nhập tăng thêm hằng tháng bằng một lần mức lương hiện hưởng trong 5 năm. Tỉnh cũng ưu tiên bố trí nhà ở công vụ hoặc hỗ trợ chi phí lưu trú tối đa 5 triệu đồng/người/tháng trong thời gian cam kết công tác.
Các cơ quan, đơn vị có thể ký hợp đồng lao động xác định thời hạn hoặc hợp đồng thuê khoán công việc, sản phẩm với nhân lực chất lượng cao, theo ba mức thu nhập từ 30 triệu đồng đến 100 triệu đồng/người/tháng. Cơ chế này mở rộng cách thức sử dụng nhân lực, không bó hẹp trong khuôn khổ tuyển dụng truyền thống.
Theo khảo sát của tỉnh, nhu cầu nhân lực lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giai đoạn 2026-2030 khoảng 105 người, gồm 21 tiến sĩ, 14 thạc sĩ, 64 người tốt nghiệp đại học loại giỏi, xuất sắc và 6 giáo sư, phó giáo sư, chuyên gia cao cấp. Sau rà soát, Sở Nội vụ xác định nhu cầu thu hút là 79 người, chủ yếu trong các lĩnh vực chuyển đổi số, công nghệ thông tin, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và khoa học, công nghệ mũi nhọn. Tỉnh Khánh Hòa đang hướng đến mục tiêu thu hút đúng người, đúng lĩnh vực, đáp ứng những khoảng trống nhân lực đã được xác định.
Yêu cầu đặt ra không chỉ là thu hút chuyên gia mà còn xây dựng hệ sinh thái kết nối nghiên cứu, đào tạo và ứng dụng công nghệ, toàn tỉnh hiện có 22 tổ chức khoa học và công nghệ công lập, 24 tổ chức ngoài công lập, 9 viện, trung tâm thuộc bộ, ngành và 5 trường đại học. Năm 2025, 14 doanh nghiệp khoa học và công nghệ đạt doanh thu hơn 200 tỷ đồng. Đội ngũ tham gia nghiên cứu khoa học ước tính hơn 2.900 người, tương đương khoảng 13 người/vạn dân. Tuy nhiên, hiệu quả phát triển khoa học, công nghệ còn phụ thuộc vào khả năng liên kết và chuyển hóa tri thức thành sản phẩm, công nghệ phục vụ thực tiễn.
Theo Tiến sĩ Đào Xuân Kỳ, Phó Giám đốc phụ trách Sở Khoa học và Công nghệ, khi các mắt xích trong hệ sinh thái được kết nối, chuyên gia không còn hoạt động đơn lẻ. Kết quả nghiên cứu được ứng dụng vào doanh nghiệp, tạo sản phẩm mới, nâng cao năng suất và đóng góp cho nền kinh tế.
Thực tế, vai trò của khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đối với tăng trưởng của Khánh Hòa đang ngày càng rõ nét. Năm 2025, tỉnh đạt 46,54 điểm Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII), xếp thứ 9/34 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Tỷ lệ đóng góp của năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng GRDP giai đoạn 2021-2025 ước đạt khoảng 40%, cao hơn giai đoạn trước.
Đầu tư cho tương lai
Để thực hiện chính sách thu hút, trọng dụng và phát triển nhân lực chất lượng cao thuộc phạm vi quản lý, hằng năm, ngân sách tỉnh bố trí kinh phí bằng 5% tổng quỹ tiền lương cơ bản. Tổng kinh phí dự kiến cho giai đoạn 2026-2030 là hơn 173 tỷ đồng. Đây là khoản đầu tư cho năng lực cạnh tranh dài hạn, bởi đội ngũ chuyên gia có khả năng nghiên cứu, làm chủ công nghệ và đào tạo thế hệ kế cận cần thời gian để hình thành.
Theo Tiến sĩ Phan Công Kiên, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Bông và Phát triển Nông nghiệp Nha Hố, thu hút nhân tài không đơn thuần là chính sách tuyển dụng mà cần được xem là chiến lược dài hạn. Để phát triển các lĩnh vực công nghệ cao, địa phương cần đồng thời bảo đảm hạ tầng, nguồn vốn, môi trường nghiên cứu và nhân lực đủ năng lực tạo ra tri thức mới, tiếp nhận công nghệ tiên tiến, chuyển hóa thành năng lực sản xuất.
Trong thị trường lao động rộng mở, người giỏi có nhiều lựa chọn. Chính sách hỗ trợ hấp dẫn có thể tạo lợi thế ban đầu, nhưng để giữ chân nhân tài, cần hoàn thiện cơ chế sử dụng nhân lực, mở rộng không gian sáng tạo và tạo điều kiện ứng dụng các công trình nghiên cứu vào thực tiễn.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa Nguyễn Việt Hùng nhấn mạnh, thu hút nhân lực chất lượng cao là tạo thêm những “mạch nguồn” tri thức cho nền kinh tế. Thu hút người tài mới là bước đầu; tạo điều kiện để họ phát huy năng lực, làm ra giá trị mới mới là đích đến. Khi tri thức được ứng dụng vào doanh nghiệp, sản xuất, quản trị và đời sống, khoa học, công nghệ sẽ trở thành nguồn lực trực tiếp nâng cao năng suất, tạo sản phẩm mới và thúc đẩy tăng trưởng bền vững cho Khánh Hòa.
