Khẩn trương truy tìm pho tượng Phật Quan Âm nghìn mắt nghìn tay ở chùa Mễ Sở

Bước đầu cơ quan chức năng nhận định đây là nhóm trộm chuyên nghiệp, đã nghiên cứu kỹ địa bàn, tính toán tỉ mỉ từ trước. Tại hiện trường, công an đã tìm thấy một dấu chân của kẻ tình nghi trên két công đức của nhà chùa.

Chùa Mễ Sở, xã Mễ Sở (Văn Giang) được xây dựng từ thời nhà Lê. Sau hàng trăm năm, chùa xuống cấp, duy chỉ có bức tượng Phật Bà Quan Thế Âm nghìn tay nghìn mắt còn giữ được tương đối nguyên vẹn. Theo Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch tỉnh Hưng Yên, pho tượng Phật Quan Âm “thiên thủ thiên nhãn” chùa Mễ Sở là một trong những pho tượng gỗ rất tiêu biểu cho mỹ thuật Việt Nam cuối thế kỷ XVIII đầu thế kỷ XIX.

Pho tượng Quan Âm nghìn mắt nghìn tay khi chưa bị mất trộm. Ảnh tư liệu

Pho tượng Quan Âm “thiên thủ thiên nhãn” chùa Mễ được tạo tác trong tư thế ngồi tọa thiền với một kích thước khá lớn. Tượng cao 2,8 mét, được chế tác bằng gỗ mít. Từ chỏm đầu tượng tới mặt ngồi cao 140cm, bệ cao 53 cm, tòa sen cao 23cm. Từ chỏm tới mặt ngồi cao 140cm, bệ cao 53 cm, toà sen cao 23cm. Pho tượng gồm 1.113 tay và 1.113 mắt.

Tượng có hai đôi tay chính, đôi thứ nhất chắp trước ngực, mang ấn “chuẩn đề” đôi tay còn lại đưa lên phía trên đỡ các đài sen và tượng phật nhỏ. Ngay sát phía sau tay lớn là hệ thống tay nhỏ với hàng trăm tay mắt được kết thành 10 lớp mọc theo từng cặp cân xứng. Mười lớp tay mắt này được chia làm 3 phần lớn, tạo cảm giác như có ánh hào quang toả ra từ đầu tượng.

Phía trên đầu tượng ở mũi hào quang chạm nổi hình đám mây với những cánh tay nhỏ đan đều như những cánh chim trong tư thế bay xuống. Các tay nhỏ của tượng được thể hiện với những cánh tay dài thon thả, các mắt tượng được đặt trong lòng bàn tay kết ấn cam lồ, các cánh tay này dài ngắn khác nhau theo độ mở dần lấy đầu tượng làm trung tâm, khiến chúng như còn mang một chức năng kết hợp tạo thành hào quang.

Cùng với phần đài sen, bệ tượng, tất cả tạo nên một pho tượng hoàn chỉnh với những đường nét điêu luyện tỉ mỉ. Quan niệm vẻ đẹp đương thời đã được các nghệ nhân gửi gắm vào pho tượng với những đường nét thanh thoát, phúc hậu cho khuôn mặt và dáng tượng.

Tượng “thiên thủ thiên nhãn” chùa Mễ Sở là một sự tự hào của điêu khắc tượng Việt Nam, mang nhiều nét sáng tạo mà vẫn phản ánh được tinh thần nhân ái của đạo Phật và tâm hồn Việt Nam. Di tích được Bộ Văn hoá - Thông tin (nay là Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch) xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia ngày 16-11-1988.

Rạng sáng 29-9, chùa Mễ Sở đã bị kẻ gian đột nhập lấy đi pho tượng cổ vô giá Quan Âm nghìn mắt nghìn tay.

Sư Thích Đàm Lan, Trụ trì chùa Mễ Sở cho biết: Như thường lệ, khoảng 18 giờ ngày 28-9 tôi và ni cô trông coi đóng cửa chùa. Đến 6 giờ sáng hôm sau, 29-9, tôi hoảng hốt khi thấy ni cô đang dọn dẹp chùa hô hoán các vật dụng tại Tam quan tầng 2 đã bị xáo trộn, tượng Phật Quan Âm cũng biến mất. Pho tượng Quan Âm “nghìn mắt nghìn tay” này gồm bốn cấu kiện: bệ tượng, tòa sen, thân tượng và tòa phía sau. Phần bị lấy cắp là thân tượng.

Kiểm tra lại hình ảnh thu được từ camera giám sát của nhà chùa cùng thông tin khai báo của sư Lan, công an xác định vụ việc xảy ra lúc hơn 1 giờ ngày 29-9. Nhóm trộm gồm 4-5 người ra tay rất chuyên nghiệp, có sự tính toán từ trước. Chúng cắt khóa hai cổng ngoài, do được khóa bằng ổ khóa chống cắt nên chúng trèo qua cổng cầu thang dẫn lên tầng 2 rồi cắt hai ổ khóa cửa gian thờ. Để tránh bị camera ghi hình, chúng đã dùng gậy tre bịt vải che khuất ống kính. Do pho tượng to lớn và nặng nên nhóm trộm khênh ra cửa trước, thòng dây thừng chuyển xuống sân và đưa ra ôtô chờ sẵn ngoài cổng. Sau đó, một tên trong nhóm bịt kín mặt, đeo găng tay quay lại hiện trường xóa các dấu vết.

Đây là lần thứ hai pho tượng này bị đánh cắp. Lần thứ nhất, năm 1988, pho tượng đã bị đánh cắp với cách thức tương tự. Sau đó, Công an tỉnh Hải Hưng (nay là tỉnh Hải Dương và Hưng Yên) cùng Công an Hà Nội, Hải Phòng tìm thấy pho tượng tại nhà một nghệ nhân ở Hà Nội.