Ngọa Vân, nơi Đức Trần Nhân Tông tu hành những ngày tháng cuối cùng và hóa Phật tại đây đã được công nhận là di sản văn hóa thế giới, là một phần quan trọng thuộc quần thể di sản Yên Tử-Vĩnh Nghiêm-Côn Sơn Kiếp Bạc vào ngày 12/7/2025. Di tích này khẳng định giá trị nổi bật toàn cầu về lịch sử và là nơi lưu giữ triết lý "Nhập thế" của Thiền phái Trúc Lâm Việt Nam.
Lễ hội là một trong nhiều hoạt động thiết thực, thể hiện lòng thành kính với Đức vua Phật Hoàng Trần Nhân Tông cùng các vị tiền nhân đồng thời thể hiện nét đẹp văn hóa trong phong tục tập quán của người Việt Nam. Lễ hội kéo dài từ 25/2 đến hết 3/3/2026 (từ ngày 9 đến hết rằm tháng Giêng Bính Ngọ 2026).
Theo đó, Ban Quản lý Di sản thế giới Vịnh Hạ Long-Yên Tử, chính quyền tỉnh Quảng Ninh và Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Ban Trị sự Phật giáo tỉnh Quảng Ninh đã chính thức khai hội Ngọa Vân 2026 với các nghi thức dâng hương tưởng nhớ công đức Phật Hoàng và các bậc tiền nhân; các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thơ, ca, lễ cầu quốc thái dân an...
Trong không gian lễ hội còn có nhiều hoạt động khác hấp dẫn như: Lễ dâng hương tại Am-Chùa Ngọa Vân, nghi thức cầu quốc thái dân an; thưởng trà tại Nhà Trúc trong âm thanh hợp xướng “Ngọa Vân Ca”; tắm mình trong không gian thiền định "chữa lành" giữa mây trời trên đỉnh Bàn Cờ thuộc núi Bảo Đài…
Hoạt động của ngày khai hội Ngọa Vân diễn ra trong phạm vi không gian khá rộng. Trong đó, phần hội diễn ra tại Nhà Trúc Ngọa Vân, một thiết kế độc đáo từ vật liệu trúc-mái gianh, đủ mái che cho trên 2 ngàn người tham dự; lễ dâng hương diễn ra tại khu vực Am-Chùa Ngọa Vân, nơi Phật hoàng Trần Nhân Tông nhập niết bàn.
Không gian Ngọa Vân được xem là nơi “chữa lành” để mỗi người được trải nghiệm sự thanh tịnh, tiếng chuông chùa vang vọng giữa rừng già và biển mây bồng bềnh, giúp rũ bỏ âu lo.
Về Ngọa Vân dịp khai hội, mọi người còn được trải nghiệm kết hợp giữa tâm linh truyền thống và xu hướng du lịch văn hóa hiện đại, thiền định chữa lành và thưởng thức cảnh quan hoang sơ, mang đến hành trình trọn vẹn tại Trúc Lâm.
Lễ hội Ngọa Vân đầu Xuân 2026 là dịp để mỗi người tham dự tìm về cội nguồn Phật giáo Trúc Lâm, về chốn an yên để thưởng ngoạn phong cảnh thiên nhiên hùng vĩ đồng thời hiểu thêm lịch sử, văn hóa tâm linh của tiền nhân để xây dựng cuộc sống hiện tại ngày một tươi đẹp hơn.
