Hiến kế giảm nghèo ở Võ Miếu

Về thăm và làm việc tại tỉnh Phú Thọ, đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng dành nhiều thời gian đến với đồng bào các dân tộc xã miền núi Võ Miếu, huyện Thanh Sơn. Trong chuyến đi này, Tổng Bí thư quan tâm nhiều đến việc giảm nghèo; xây dựng nông thôn mới và việc thực hiện Nghị quyết T.Ư 4, khóa XI về xây dựng Ðảng; việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh.

Về Võ Miếu, xã nông thôn, miền núi, không còn thấy những khó khăn, gian khổ như trước đây. Dọc hai bên đường đến trung tâm xã, nhiều cơ sở chế biến gỗ tấp nập người giao hàng, người cho máy bóc gỗ, chủ yếu là gỗ keo được trồng tại địa bàn xã. Xa xa, những quả đồi nhấp nhô khoác mầu xanh của nhiều loại cây; từ lưng chừng đồi trở lên là cây keo, cây mỡ, phía dưới là những vạt chè xanh biếc, đang ngủ dưỡng cây (như cách nói của người dân địa phương) để hẹn mùa búp mới vào những tháng tới.

Buổi làm việc của đồng chí Tổng Bí thư với cán bộ chủ chốt xã, huyện và tỉnh tại Trụ sở UBND xã Võ Miếu có mặt khá đông bà con dân tộc Mường, Dao. Báo cáo với Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng về tình hình địa phương, Bí thư Ðảng ủy xã Nguyễn Kim Thành cho biết, Võ Miếu có 22 xóm, nơi cư trú của hơn 12 nghìn người Mường, Dao và Kinh. Cuộc sống của số đông bà con nơi đây chủ yếu dựa vào cấy lúa, trồng ngô, trồng sắn; thu nhập bình quân đầu người hằng năm mới đạt hơn 13,2 triệu đồng; tỷ lệ hộ nghèo còn gần 13%; cận nghèo là gần 6%. Xã có hơn 300 ha trồng chè, 73 ha trồng cây sơn lấy nhựa và là nguồn thu nhập chính của những hộ giàu và khá giả.

Trao đổi ý kiến với cán bộ địa phương, nói chuyện cùng bà con, đồng chí Tổng Bí thư đánh giá cao nỗ lực của các cấp ủy đảng, chính quyền trong phát triển kinh tế - xã hội, nhưng cũng băn khoăn, vì sao tỷ lệ hộ nghèo của xã còn cao, của huyện lại càng cao (20,39%), làm thế nào để giúp bà con giảm nghèo? Phong trào xây dựng nông thôn mới đã có những kết quả đáng ghi nhận, song còn nhiều khó khăn, vướng mắc; xã mới hoàn thành bảy trong tổng số 19 tiêu chí. Nhiều tiêu chí quan trọng như thu nhập, tỷ lệ hộ nghèo, giao thông nông thôn, thủy lợi, trường học, nhà ở dân cư,... chưa đạt. Khó khăn, vướng mắc trong phong trào này là gì, đề nghị các cấp, các ngành cùng bàn cách tháo gỡ,...

Trao đổi ý kiến chung quanh những vấn đề Tổng Bí thư quan tâm, các đồng chí Bí thư Huyện ủy Thanh Sơn Ðinh Công Thực; Chủ tịch UBND xã Võ Miếu Hà Văn Thạo cũng như Bí thư Chi bộ xóm Hà Biên Lê Văn Tự,... đều cho rằng, tỷ lệ hộ nghèo còn cao do nhiều nguyên nhân: Các hộ nghèo thiếu lao động, thiếu vốn, không biết cách sản xuất,... Bên cạnh đó, vẫn còn tư tưởng an phận, không nỗ lực vươn lên thoát nghèo; chi tiêu không biết tính toán, không có kế hoạch. Một số trường hợp muốn được hưởng các chính sách ưu đãi như bảo hiểm y tế, miễn giảm học phí đối với hộ nghèo, cho nên trong dòng họ thì giúp nhau bằng cách bình xét cho nhau được công nhận hộ nghèo; có gia đình tách hộ để trở thành hộ gia đình già cả, neo đơn, v.v. Thực tế, tỷ lệ hộ nghèo như thống kê là không đúng thực tế; một số hộ nghèo vẫn có những phương tiện đắt tiền như ti-vi, xe gắn máy.

Cũng trên vùng đất này, không ít hộ gia đình bằng chính sức mình đã vươn lên thoát nghèo và đang làm giàu chính đáng - các anh Nguyễn Ðình Dậu, Bí thư Chi bộ xóm Dù và Hoàng Xuân Thanh, Trưởng xóm Thanh Hà cho biết. Theo anh Thanh, xóm Thanh Hà có 193 hộ, trong đó, 70 hộ trồng chè và chuyên làm chè khô; có khoảng 30 hộ thu nhập bình quân mỗi năm từ 50 triệu đến 70 triệu đồng.

Võ Miếu là một trong 14 xã vùng chè của huyện Thanh Sơn, nằm trong quy hoạch vùng sản xuất chè của tỉnh Phú Thọ. Cây chè gắn bó lâu đời với người dân Võ Miếu và mang lại thu nhập chính cho nhiều hộ gia đình. Từ năm 2012, một số hộ trồng chè tham gia Câu lạc bộ kinh tế cộng đồng, giúp nhau nâng cao kiến thức, kỹ năng sản xuất, đưa giống chè mới năng suất cao vào trồng, chế biến chè an toàn; cải thiện chất lượng chè búp tươi cũng như chè khô. Ðể sản phẩm chè an toàn bán được giá hơn chè không an toàn, các hội viên đi tham khảo kinh nghiệm mô hình tổ nhóm sản xuất chè an toàn ở các xã khác; giữa năm 2013, tổ sản xuất chè an toàn được thành lập, gồm 16 hộ trồng chè ở các xóm Tân Bình, Trại Giáo, Thanh Hà. Anh Hoàng Xuân Thanh cho biết, ban đầu, mỗi hộ thử nghiệm trên diện tích hơn 700 m2, rồi từng bước tiến tới liên kết sản xuất, chế biến, tiêu thụ để tạo thương hiệu cho sản phẩm chè an toàn của nhóm. Các hộ này chỉ sử dụng nguồn phân bón hữu cơ vi sinh tự sản xuất từ rác và chất thải hữu cơ trong chăn nuôi, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật có nguồn gốc sinh học; cam kết thu hái chè bằng tay để bảo đảm chất lượng chè búp tươi. Gia đình anh Hoàng Xuân Thanh có sáu người, trồng 1,6 ha, trừ các chi phí, mỗi năm thu khoảng 70 triệu đồng.

Khó khăn nhất lúc này là khâu tiêu thụ sản phẩm, nhất là chè búp và chè khô. Hầu như bà con tự sản xuất, tự tiêu thụ, không có sự liên kết với nhà máy chế biến như nhiều nơi. Nhà máy có tổ chức thu mua cũng định giá thấp hơn giá thị trường; tư thương thì ép giá, nhưng bà con vẫn phải bán vì không còn cách nào khác. Trong khó khăn, nhiều hộ tìm cách học ngành nghề mới. Ngoài trồng chè, hàng trăm hộ dân Võ Miếu còn làm nghề chế biến gỗ, ở đây có nguồn nguyên liệu dồi dào, và "đầu ra" cho sản phẩm cũng không khó. Toàn xã có 20 xưởng chế biến gỗ ván, gỗ bóc và là nghề phát triển mạnh, cùng với nghề trồng cây sơn lấy nhựa của hơn 500 hộ, đã góp phần chuyển dịch đáng kể cơ cấu kinh tế của xã.

Trong buổi làm việc tại xã Võ Miếu, đồng chí Tổng Bí thư nhắc nhiều đến công tác xây dựng Ðảng, nhất là việc thực hiện Nghị quyết T.Ư 4, khóa XI về xây dựng Ðảng, các tổ chức đảng địa phương chưa tạo được chuyển biến thật rõ nét. Những khuyết điểm, yếu kém sau khi kiểm điểm, tự phê bình và phê bình chỉ ra đã sửa chữa, khắc phục như thế nào? Tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống, tình trạng tham nhũng đã khắc phục được chưa? Sinh hoạt chi bộ, hoạt động của các tổ chức chính trị xã hội, đoàn thể có chất lượng không? Theo Bí thư Chi bộ xóm Dù, Nguyễn Ðình Dậu và đảng viên cao tuổi Hà Văn Nội ở xóm Bảnh, chi bộ nông thôn sinh hoạt đều, nhưng cũng gặp khá nhiều khó khăn, nhất là công tác phát triển đảng viên. Hầu hết thanh niên đi làm ăn xa, không có nguồn bồi dưỡng, kết nạp. Từ đầu nhiệm kỳ Ðại hội Ðảng đến nay, Chi bộ xóm Dù rất cố gắng nhưng không kết nạp được đảng viên nào. Ðảng viên Hà Văn Nội cho biết, các tổ chức chính trị, xã hội, các đoàn thể ở nông thôn hiện nay chỉ có Hội Cựu chiến binh là hoạt động tốt; yếu nhất là các phong trào của đoàn viên, thanh niên vì lực lượng quá mỏng và đoàn viên, thanh niên không thật sự mặn mà với hoạt động của Ðoàn, mà chỉ lo làm kinh tế.

Nói chuyện với cán bộ địa phương và đồng bào các dân tộc xã Võ Miếu, đồng chí Tổng Bí thư biểu dương Ðảng bộ, chính quyền địa phương có nhiều cố gắng. Bộ mặt nông thôn miền núi đang đổi thay. Chia sẻ khó khăn với xã Võ Miếu, theo Tổng Bí thư, sản xuất của địa phương còn nhỏ lẻ, phân tán, chưa có gì đột phá. Ðây là khó khăn trước những yêu cầu mới, khó khăn trong quá trình phát triển đi lên. Nhưng Ðảng bộ, nhân dân xã Võ Miếu và Ðảng bộ huyện Thanh Sơn nói chung phải thấy rằng tiềm năng đất đai, lao động của địa phương còn nhiều, cần tìm hướng khai thác, phát huy hiệu quả. Cần tập trung cho sản xuất lớn, gắn sản xuất với chế biến, tiêu thụ sản phẩm. Cả xã chưa có trang trại nào, chưa có doanh nghiệp nào vào đầu tư. Ðồng chí Tổng Bí thư nhấn mạnh, Ðảng, Nhà nước luôn có những chính sách ưu tiên xóa đói, giảm nghèo, quan tâm đến người nghèo, hộ nghèo; đồng thời mong rằng đồng bào cần phát huy nội lực để xóa đói, giảm nghèo, vươn lên từng bước làm giàu.

Buổi làm việc của đồng chí Tổng Bí thư tại xã Võ Miếu, như một cuộc hội kiến để giúp xã miền núi này giảm nghèo, từng bước vươn lên làm giàu.