Gặp khó vì không đủ bác sĩ...
Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh Hậu Giang Phan Thanh Tùng nhớ lại thời điểm mới chia tách tỉnh (2004), cơ sở vật chất, trang thiết bị, nguồn nhân lực ngành y tế thiếu thốn. Các bệnh viện tuyến huyện, kể cả bệnh viện tỉnh và mạng lưới y tế cơ sở phải hoạt động trong tình trạng chật hẹp, tạm bợ, quá tải. Nhằm từng bước bảo đảm cho công tác khám chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe nhân dân tốt hơn, bình quân mỗi năm, từ ngân sách tỉnh, vốn hỗ trợ của trung ương có mục tiêu và vốn kiến thiết, tỉnh đã đầu tư cho y tế tuyến xã khoảng 15 tỷ đồng. Từ dự án y tế nông thôn, dự án hỗ trợ y tế vùng ÐBSCL, nguồn trái phiếu Chính phủ đã hỗ trợ tỉnh Hậu Giang rất nhiều trong đầu tư cho ngành y tế của tỉnh. Tổng vốn đầu tư cơ sở vật chất, đào tạo nguồn nhân lực y tế của tỉnh gần 10 năm qua khoảng 2.200 tỷ đồng. Nhờ vậy, hệ thống bệnh viện tuyến huyện, trạm y tế xã được đầu tư nâng cấp, xây mới khang trang, đặc biệt Bệnh viện Ða khoa tỉnh với quy mô 500 giường cũng vừa được khánh thành đưa vào sử dụng. Tuy nhiên, cái khó nhất của ngành hiện nay là nguồn nhân lực, nhất là đội ngũ bác sĩ.
Ðã 10 năm nay, Bệnh viện Ða khoa huyện Châu Thành A, số bác sĩ không thay đổi, vẫn là con số 13. Nếu như trước đây, với 65 giường bệnh đã gặp khó khăn trong công tác khám, điều trị, bây giờ, bệnh viện được đầu tư xây dựng mới và đưa vào sử dụng từ tháng 2 năm nay, với quy mô 90 giường bệnh, đúng ra cần phải có 20 bác sĩ, nhưng thực tế cũng chỉ ngần ấy bác sĩ, cho nên càng gặp nhiều khó khăn hơn. Trung bình mỗi ngày bệnh viện điều trị khoảng 70 lượt người bệnh nội trú và ngoại trú gần 400 lượt, chưa kể trường hợp cấp cứu. Những ngày cao điểm, bệnh viện phải mời bác sĩ sau khi xong ca trực ở lại làm thêm ngoài giờ để giải quyết số người bệnh đến khám cho kịp thời. Chính vì thế mà ảnh hưởng chất lượng khám, điều trị. Phó Giám đốc Bệnh viện Ða khoa huyện Châu Thành A Trương Ngọc Ðiệp, cho biết: Hiện, lãnh đạo bệnh viện cũng phải làm chuyên môn, mỗi bác sĩ phải kiêm nhiều khoa, phòng, suốt ngày quần quật với công việc khám, chữa bệnh, không có thời gian trau dồi chuyên môn hoặc đi học thêm. Ðiều này hạn chế rất nhiều đến việc triển khai các dịch vụ kỹ thuật. Một số trang thiết bị kỹ thuật cao của bệnh viện đang nằm chờ người sử dụng. Chẳng hạn như máy giúp thở (khoa cấp cứu) của bệnh viện, muốn sử dụng phải đưa bác sĩ, điều dưỡng đi học ba tháng, ngặt nỗi không có người thay thế...
Ðó là tình hình chung của các bệnh viện trên địa bàn tỉnh. Theo thống kê của ngành y tế tỉnh Hậu Giang, hiện toàn tỉnh có 315 bác sĩ, còn thiếu 233 bác sĩ, chỉ mới đạt 4,8 bác sĩ/10 nghìn dân (trong khi đó cả nước có tỷ lệ là 10 bác sĩ/10 nghìn dân). Hầu hết các bệnh viện tỉnh, huyện, trung tâm y tế huyện và y tế xã đều thiếu bác sĩ. Bệnh viện Ða khoa tỉnh với quy mô 500 giường cũng đang thiếu gần 90 bác sĩ. Mạng lưới y tế cơ sở, tỷ lệ xã có bác sĩ còn thấp, mới đạt 71%, chưa đạt yêu cầu phục vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu tại tuyến cơ sở.
Chủ động đào tạo
Thời gian qua, với nhiều loại hình đào tạo, ngành y tế tỉnh đã đưa đi đào tạo 832 cán bộ, trong đó 611 trình độ đại học và 221 trình độ sau đại học. Tuy nhiên, so với nhu cầu thực tế, đội ngũ bác sĩ vẫn còn thiếu nhiều. Mặc dù năm 2007, tỉnh có chính sách thu hút nhân tài, nhưng chưa đủ sức hút. Giai đoạn từ năm 2007 đến 2009, tỉnh chỉ thu hút được hơn 30 bác sĩ từ nơi khác đến, nhưng sau đó có 10 bác sĩ lại xin đi. Năm 2010, tỉnh có điều chỉnh chính sách thu hút nhân tài cho phù hợp với tình hình thực tế. Cụ thể: Người tốt nghiệp sau đại học tự nguyện xin về công tác trong các đơn vị hành chính sự nghiệp nhà nước của tỉnh Hậu Giang, cam kết phục vụ từ năm năm trở lên và cán bộ, công chức, viên chức của tỉnh được cử đi đào tạo có cam kết phục vụ lâu dài cho tỉnh được hưởng chế độ ưu đãi: Tiến sĩ được hưởng 100 triệu đồng, thạc sĩ 70 triệu đồng, bác sĩ chuyên khoa II 80 triệu đồng, bác sĩ chuyên khoa I 50 triệu đồng. Ðồng thời được xem xét hỗ trợ nhà ở, đất ở đúng theo quy định pháp luật và chính sách thu hút nhân lực của địa phương. Tuy nhiên, từ đó đến nay gần như ngành chưa thu hút được bác sĩ nào về tỉnh công tác.
Theo Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh Hậu Giang Phan Thanh Tùng, cán bộ có trình độ sau đại học, đa phần ngại về vùng nông thôn công tác bởi điều kiện sẵn có chưa đáp ứng để họ làm việc. Với bác sĩ mới tốt nghiệp đại học, điều mong muốn của họ là có chỗ ở ổn định, an tâm công tác, điều kiện phấn đấu phát triển tốt, nhưng thời gian qua, tỉnh chưa lo được nhà công vụ cũng như kinh phí đào tạo tiếp. Trong khi đó, cơ chế chính sách, hỗ trợ kinh phí đào tạo cho ngành còn nhiều bất cập. Nhiều người rất muốn đi học tiếp để nâng cao trình độ chuyên môn, nhưng bản thân họ không thể tự gánh nổi các khoản chi phí. Ngay như năm 2009, kinh phí đào tạo được trích từ dự án hỗ trợ y tế vùng ÐBSCL, tỉnh ký kết với Trường đại học Y dược Cần Thơ để đào tạo khoảng 200 bác sĩ (đào tạo theo địa chỉ bao gồm hệ chính quy và liên thông), đến tháng 7-2015 mới ra trường, nhưng hiện nay dự án này đã kết thúc, hết nguồn hỗ trợ. Nếu tỉnh không lo được kinh phí hỗ trợ, nhiều em sẽ không có điều kiện học tiếp và khả năng cam kết sẽ bị phá hủy.
Nhiều ý kiến tâm huyết trong ngành y tế tỉnh cho rằng, chính sách ưu đãi thu hút người tài của tỉnh phải được triển khai với tinh thần cầu thị và trọng dụng. Tỉnh không thể ngồi chờ, mà cần phải có đề án, với cơ chế chính sách đặt biệt riêng cho ngành, nhằm chủ động trong đào tạo nguồn nhân lực. Phó Giám đốc Sở Y tế Hậu Giang Phan Thanh Tùng tính toán: Mỗi năm, ngành chỉ cần khoảng sáu tỷ đồng để đưa đi đào tạo (theo địa chỉ) 50 cán bộ đại học, sau đại học. Nếu thực hiện liên tục trong vòng bảy năm, với tổng kinh phí 42 tỷ đồng, thì đội ngũ hơn 300 bác sĩ khi ra trường sẽ bảo đảm đủ nhu cầu phục vụ lâu dài. Nhưng để làm được điều này, rất cần sự quan tâm hỗ trợ kinh phí đào tạo.
