Được vay, không trả
Trong dịp Tết Tân Mão 2011, nhằm bình ổn giá cả và bảo đảm lượng hàng thiết yếu đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của người dân trên địa bàn trước, UBND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đã giao Sở Công thương ký hợp đồng, ứng ngân sách địa phương hơn 74 tỷ đồng cho bốn doanh nghiệp vay với lãi suất 0% để tạm trữ chín nhóm hàng hóa thiết yếu, trong đó Phú An Sinh được vay 16,5 tỷ đồng.
Theo hợp đồng, chương trình bình ổn giá kéo dài từ 30-11-2010 đến 30-5-2011 và khi kết thúc, Phú An Sinh phải hoàn trả. Tuy nhiên, kể từ đó đến nay, dù liên tục gửi công văn yêu cầu Phú An Sinh thanh toán khoản nợ đã đến kỳ phải trả nhưng Sở Công thương chỉ thu hồi được khoảng bốn tỷ đồng. Hơn 10 tỷ đồng còn lại đã bị Phú An Sinh chiếm dụng và sử dụng vào mục đích khác.
Theo điều tra ban đầu, khi nhận số tiền trên, Phú An Sinh chỉ dùng một phần để mua hàng bình ổn giá ở Bà Rịa - Vũng Tàu, phần còn lại mua hàng đưa đi tiêu thụ ở các tỉnh, thành phố khác, thu lợi nhuận lớn.
Tương tự như vậy, cũng bằng tiền ngân sách, tháng 8-2010, khi dịch lợn tai xanh bùng phát tại địa phương, UBND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đã chỉ đạo, ủy quyền cho Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, làm đại diện chủ sở hữu vốn ngân sách, ký bảy hợp đồng với Công ty Phú An Sinh, tạm ứng ngân sách cho Phú An Sinh vay 35 tỷ đồng để mua khoảng 10 nghìn con lợn khỏe, chưa mắc bệnh trong dân, với lãi suất 0%, thời hạn trả nợ đến hết ngày 26-4-2011. Hết thời gian trên, doanh nghiệp này chỉ thanh toán cho địa phương 1,5 tỷ đồng. Số tiền còn lại tiếp tục chây ỳ, không chịu thanh toán buộc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Bà Rịa - Vũng Tàu phải khởi kiện ra tòa.
Tại tòa, ông Phạm Văn Minh, Giám đốc Phú An Sinh, hứa trả nợ sau 10 ngày, chấp nhận kê biên tài sản, chịu lãi suất cho thời gian trả chậm...Song, từ đó đến nay, vẫn chưa thanh toán 33,5 tỷ đồng tiền tạm ứng ngân sách của địa phương bởi Phú An Sinh gần như mất khả năng chi trả. Như vậy, tính đến thời điểm hiện nay, doanh nghiệp này còn nợ Bà Rịa - Vũng Tàu hơn 40 tỷ đồng ngân sách.
Trách nhiệm thuộc về ai?
Ngày 18-7, Phòng CSĐT tội phạm về kinh tế và chức vụ (PC46), Công an tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đã khởi tố, bắt tạm giam Phạm Văn Minh (46 tuổi, ngụ TP Hồ Chí Minh), Giám đốc Công ty TNHH thương mại và chế biến thực phẩm Phú An Sinh.
Ngay sau khi bị bắt tại nhà riêng ở quận 12, TP Hồ Chí Minh, lực lượng chức năng đã đưa Minh về Bà Rịa - Vũng Tàu để điều tra về hành vi “Sử dụng trái phép tài sản”, theo điều 142 Bộ luật Hình sự. Tại cơ quan điều tra, bước đầu Phạm Văn Minh đã khai nhận việc sử dụng trái phép tài sản của mình. Được biết, do không tiêu thụ được hàng hóa, không thu hồi được công nợ, lại tập trung đầu tư quy mô lớn nên Phú An Sinh không có vốn hoạt động. Để duy trì sản xuất, công ty này đã chiếm dụng nguồn vốn tạm ứng của tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, sử dụng vào những mục đích khác như: trả ngân hàng, xây dựng nhà máy giết mổ ở Bà Rịa - Vũng Tàu…
Việc hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện chủ trương bình ổn giá, thu mua lợn khỏe trong dân khi dịch tai xanh bùng phát là những việc làm đúng đắn, góp phần hỗ trợ người tiêu dùng, người chăn nuôi trước những diễn biến phức tạp của dịch bệnh và thị trường. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là, vì sao khi ứng ngân sách địa phương cho doanh nghiệp, các cơ quan chức năng tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu không giám sát, kiểm tra việc sử dụng vốn vay của doanh nghiệp, không có các chế tài cụ thể khi phía doanh nghiệp không thực hiện nghĩa vụ của mình?
Tính đến thời điểm hiện nay, hầu hết tài sản của Phú An Sinh đều đã được cầm cố tại các ngân hàng. Và như vậy, rất có thể tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu sẽ mất trắng hơn 40 tỷ đồng ngân sách. Trách nhiệm của các Sở Công thương, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Bà Rịa - Vũng Tàu đến đâu khi để xảy ra tình trạng này?