Gỡ nút thắt tiếp cận vốn từ minh bạch hồ sơ tài chính

Việc chuẩn hóa dữ liệu, nâng cao năng lực quản trị và ứng dụng công nghệ được đặt ra như những giải pháp để thu hẹp khoảng cách giữa doanh nghiệp và các nguồn vốn.

Sáng 11/9 tại Hà Nội, Quỹ châu Á phối hợp Tạp chí Doanh nghiệp Việt Nam, Viện Kinh tế và Pháp luật quốc tế khai mạc chương trình đào tạo “Ứng dụng công nghệ, hoàn thiện hồ sơ tài chính, hỗ trợ doanh nghiệp vay vốn tín dụng” được tổ chức nhằm hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh nhận diện những điểm nghẽn trong quá trình tiếp cận vốn, đồng thời từng bước hoàn thiện hồ sơ và dữ liệu tài chính.

Theo bà Lê Thu Hiền, Giám đốc Chương trình Phát triển Kinh tế Bao trùm tại Quỹ châu Á tại Việt Nam, khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa có vai trò quan trọng trong tạo việc làm và duy trì hoạt động của nền kinh tế, song khả năng tiếp cận tín dụng vẫn gặp nhiều trở ngại.

Một trong những vấn đề được đặt ra là việc có nhu cầu vay vốn chưa đồng nghĩa doanh nghiệp đã đáp ứng được điều kiện của bên cung cấp vốn. Chất lượng quản trị, mức độ minh bạch của thông tin tài chính và khả năng xây dựng hồ sơ tín dụng có ảnh hưởng trực tiếp tới quá trình thẩm định.

Từ thực tế tại địa bàn phường Tây Hồ, bà Trương Thị Ngọc, Bí thư Đảng ủy Khối Doanh nghiệp phường Tây Hồ cho biết, địa bàn hiện có gần 4.400 doanh nghiệp và 6.731 hộ kinh doanh cá thể. Nguồn vốn là yếu tố quan trọng để duy trì sản xuất, mở rộng quy mô và đổi mới công nghệ, nhưng khả năng tiếp cận vốn còn phụ thuộc lớn vào năng lực quản trị và chất lượng thông tin mà doanh nghiệp cung cấp.

Không chỉ là tìm nơi vay vốn

Theo các chuyên gia tại chương trình, một trong những hạn chế phổ biến là doanh nghiệp bắt đầu quá trình tiếp cận vốn bằng việc tìm kiếm nơi cho vay, trong khi chưa trả lời rõ ba câu hỏi cơ bản: vay để làm gì, cần bao nhiêu vốn và nguồn hoàn trả đến từ đâu.

Ông Vũ Đông, Giám đốc vận hành Công ty cổ phần LLead Capital, Thành viên Ban Cố vấn Tạp chí Doanh nghiệp Việt Nam cho rằng, quá trình tiếp cận tài chính cần xuất phát từ nhu cầu kinh doanh, sau đó mới xác định quy mô vốn, lựa chọn nguồn vốn phù hợp và chuẩn bị điều kiện cần thiết.

Theo ông Đông, trong đánh giá khả năng tiếp cận vốn, năng lực tài chính chỉ chiếm khoảng 30%, trong khi các yếu tố phi tài chính chiếm khoảng 70%. Vì vậy, doanh nghiệp cần chú trọng không chỉ tới doanh thu, tài sản hay dòng tiền mà cả năng lực quản trị và khả năng chứng minh tính khả thi của phương án kinh doanh.

Đây cũng là lý do chương trình tập trung vào việc hướng dẫn doanh nghiệp xây dựng hồ sơ theo hướng thực hành, từ cách trình bày thông tin, tổ chức dữ liệu tới việc đáp ứng yêu cầu của các tổ chức tín dụng và quỹ đầu tư.

Các nội dung đào tạo giúp doanh nghiệp xác định những nguyên nhân khiến hồ sơ vay vốn chưa đạt yêu cầu, đồng thời làm rõ các nhóm dữ liệu mà đơn vị cung cấp vốn thường cần để thẩm định năng lực kinh doanh, mục đích sử dụng vốn và khả năng trả nợ.

Công nghệ hỗ trợ chuẩn hóa dữ liệu

Một nội dung khác được chú trọng là ứng dụng công nghệ tài chính trong tổ chức và quản lý dữ liệu kinh doanh.

Tại chương trình, doanh nghiệp được hướng dẫn thực hành mở, kích hoạt tài khoản, cập nhật thông tin và làm quen với các công cụ số trên thiết bị di động. Mục tiêu là giúp doanh nghiệp hình thành thói quen cập nhật dữ liệu thường xuyên thay vì chỉ tập hợp hồ sơ khi phát sinh nhu cầu vay vốn.

Theo nội dung chương trình, việc ứng dụng công nghệ không thay thế yêu cầu về năng lực kinh doanh hay khả năng trả nợ, nhưng có thể hỗ trợ doanh nghiệp tổ chức dữ liệu rõ ràng hơn, từ đó thuận lợi hơn khi làm việc với ngân hàng, quỹ đầu tư và các tổ chức cung cấp vốn.

Bên cạnh hoạt động đào tạo, các doanh nghiệp tham gia chương trình được tư vấn về tình trạng tài chính và định hướng xây dựng hồ sơ. Chương trình dự kiến lựa chọn tối đa 20% số doanh nghiệp có phương án kinh doanh khả thi và quản trị minh bạch để tiếp tục tham gia hoạt động hỗ trợ, kết nối với các quỹ đầu tư đối tác; mức đầu tư tối đa được thông tin là 3 triệu USD cho mỗi doanh nghiệp.

Các phiên tư vấn trực tiếp cũng được tổ chức để ghi nhận riêng nhu cầu của từng doanh nghiệp, nội dung cần xử lý và những bước tiếp theo trong quá trình hoàn thiện hồ sơ.

Thông qua việc kết hợp tư vấn tài chính, chuẩn hóa hồ sơ và ứng dụng công nghệ, chương trình hướng tới khắc phục một trong những khoảng trống của doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh hiện nay: có nhu cầu vốn nhưng chưa chuẩn bị đầy đủ dữ liệu và điều kiện để chứng minh năng lực trước bên cung cấp vốn.

Việc xây dựng hệ thống dữ liệu minh bạch, xác định đúng nhu cầu và có phương án sử dụng, hoàn trả vốn rõ ràng vì vậy không chỉ phục vụ một hồ sơ vay cụ thể, mà còn giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong quá trình tìm kiếm nguồn lực phục vụ sản xuất, kinh doanh và phát triển.