ESG - Động lực mới cho phát triển bền vững
Trong tiến trình hội nhập sâu rộng, ESG không còn là khái niệm mang tính khuyến nghị mà đang từng bước trở thành một phần của chuẩn mực kinh doanh hiện đại. Từ yêu cầu giảm phát thải, sử dụng hiệu quả tài nguyên đến trách nhiệm với người lao động và minh bạch trong quản trị, ESG tác động ngày càng trực tiếp đến khả năng tham gia chuỗi cung ứng và sức cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam.
Theo Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược (Ban Chính sách, chiến lược Trung ương), năm 2024, GDP Việt Nam đạt 476,3 tỷ USD, tăng trưởng 7,09%, đưa Việt Nam đứng thứ 34 thế giới. Tuy nhiên, nền kinh tế vẫn phụ thuộc đáng kể vào các ngành công nghiệp nặng và gia công, vốn có mức phát thải carbon tương đối cao. Trong bối cảnh các cam kết quốc tế về phát triển bền vững ngày càng được cụ thể hóa, đáp ứng các tiêu chuẩn về môi trường, xã hội và quản trị doanh nghiệp đang trở thành yêu cầu rõ nét hơn đối với doanh nghiệp Việt Nam.
Báo cáo “ESG Progress Tracker 2025” của PwC Việt Nam cho thấy 89% doanh nghiệp trong nước đã cam kết hoặc có kế hoạch triển khai ESG trong vòng 2-4 năm tới, tăng so mức 80% năm 2022. Đáng chú ý, 61% doanh nghiệp đã xây dựng chiến lược ESG chính thức.
3F - Nền tảng cho chuỗi giá trị xanh
Với các doanh nghiệp sản xuất thực phẩm, yêu cầu về chất lượng, nguồn gốc và trách nhiệm môi trường ngày càng cao. Đây cũng là động lực để nhiều doanh nghiệp tổ chức lại chuỗi giá trị, thay đổi phương thức sản xuất và quản trị.
LC Foods Group là một trường hợp đang triển khai các trụ cột phát triển bền vững gắn với hoạt động sản xuất, kinh doanh. Theo ông Lê Văn Sơn, Phó Tổng Giám đốc Thường trực Công ty cổ phần LC Foods, ESG được doanh nghiệp xác định là nền tảng phát triển thương hiệu và kim chỉ nam cho các quyết định chiến lược, hướng tới hiệu quả kinh tế, giảm tác động môi trường và tăng trách nhiệm với người lao động, cộng đồng.
Năm 2025, LC Foods hoàn thiện hệ sinh thái gồm 5 nhà máy vận hành theo mô hình 3F - Feed, Farm, Food. Việc sáp nhập Mekong Aqua Feed, Hoàng Long Seafood và Cadovina giúp doanh nghiệp kiểm soát chuỗi giá trị từ thức ăn chăn nuôi, vùng nuôi đến nghiên cứu, phát triển và chế biến sản phẩm. Mô hình này không chỉ giúp chủ động hơn về nguyên liệu và nguồn cung mà còn tạo điều kiện kiểm soát nguồn gốc, tối ưu chi phí vận hành và nâng cao giá trị sản phẩm.
Từ mô hình 3F, doanh nghiệp có điều kiện tiếp cận bài toán phát thải theo từng công đoạn trong chuỗi giá trị. Tại các nhà máy, hệ thống điện mặt trời được triển khai trên 60-100% diện tích mái, góp phần giảm điện năng tiêu thụ tới 40%. Các đối tác vùng nuôi cũng được khuyến khích sử dụng năng lượng tái tạo khi tham gia chuỗi liên kết.
Không dừng ở sản xuất, doanh nghiệp đã xây dựng tổ chuyên trách ESG và thực hiện báo cáo đánh giá hằng tháng. Các chỉ số về lượng nước tái sử dụng, nguyên liệu đạt chuẩn bền vững, phát thải gián tiếp trong vận chuyển và mức độ hài lòng của người lao động được theo dõi, tích hợp vào KPI của từng bộ phận. Cách làm này cho thấy ESG đang dần chuyển từ một định hướng chung thành một phần của hoạt động quản trị thường xuyên. Ở góc độ sản phẩm, tư duy phát triển bền vững cũng được đưa vào nghiên cứu và định hướng tiêu dùng. Dòng sản phẩm LC Foods Bento sử dụng đạm từ cá, hướng tới nhóm sản phẩm tiện lợi và có dấu chân môi trường thấp hơn so với một số nguồn đạm truyền thống. Theo các chuyên gia, lựa chọn của người tiêu dùng ngày càng không chỉ dựa trên chất lượng và giá thành mà còn quan tâm đến nguồn gốc, phương thức sản xuất và trách nhiệm của doanh nghiệp. ESG vì vậy ngày càng gắn với thương hiệu và niềm tin thị trường.
Con người và quản trị là trụ cột
3F - Nền tảng cho chuỗi giá trị xanh
Nếu yếu tố môi trường thể hiện qua những thay đổi trong nhà máy và quy trình sản xuất, trụ cột xã hội được thể hiện rõ qua cách doanh nghiệp xây dựng và phát triển đội ngũ. Với hơn 5.500 nhân sự, LC Foods Group xác định con người là một nguồn lực quan trọng của quá trình phát triển. Doanh nghiệp xây dựng môi trường làm việc theo hướng đa dạng, công bằng và hòa nhập; duy trì bộ phận quan hệ lao động, hòm thư góp ý và các chương trình đào tạo.
Trong năm 2025, doanh nghiệp tổ chức đào tạo cho đội ngũ quản lý cấp trung, đồng thời phát triển hệ thống e-learning nội bộ, tạo điều kiện để nhân sự chủ động học tập với lộ trình phù hợp từng vị trí. Các chính sách về thu nhập, phúc lợi, khen thưởng và đào tạo được triển khai nhằm tạo môi trường làm việc ổn định. Doanh nghiệp cũng hợp tác với các trường đại học trong nghiên cứu, tiếp nhận sinh viên thực tập, qua đó tăng kết nối giữa đào tạo và thực tiễn sản xuất.
Trách nhiệm xã hội được thực hiện thông qua các chương trình hỗ trợ người dân có hoàn cảnh khó khăn, cứu trợ vùng thiên tai, đồng thời phối hợp với các đối tác, trường học và địa phương. Ở trụ cột quản trị, LC Foods đã ứng dụng SAP Business One và đang chuyển lên SAP S/4HANA Public Cloud. Việc số hóa các hoạt động từ dòng tiền, kho vận đến quản trị hiệu suất góp phần tăng khả năng kiểm soát rủi ro và đáp ứng yêu cầu minh bạch của thị trường quốc tế. Doanh nghiệp cũng duy trì báo cáo SMETA hằng năm nhằm theo dõi việc thực hiện trách nhiệm xã hội và các tiêu chuẩn đạo đức.
ESG cần đi vào thực chất
Cùng với quá trình xanh hóa sản xuất, kinh tế tuần hoàn đang trở thành một hướng đi quan trọng. Chuyên gia kinh tế Đinh Trọng Thịnh cho rằng doanh nghiệp muốn duy trì vị trí trong chuỗi cung ứng quốc tế phải sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm chất thải ngay từ nguồn và liên tục đổi mới công nghệ. Từ thực tế triển khai tại doanh nghiệp, ESG đang dần được nhìn nhận không chỉ là một khoản chi phí bổ sung mà còn là phương thức nâng cấp năng lực cạnh tranh. Khi các tiêu chuẩn môi trường, xã hội và quản trị trở thành điều kiện phổ biến tại nhiều thị trường xuất khẩu, doanh nghiệp chủ động chuẩn bị sẽ có thêm thời gian điều chỉnh công nghệ, quản trị chuỗi cung ứng và xây dựng thị trường.
ESG vì thế không chỉ là câu chuyện giảm phát thải hay đáp ứng một bộ tiêu chí. Đó là quá trình doanh nghiệp tổ chức lại sản xuất, nâng cao chất lượng quản trị, quan tâm hơn đến người lao động và trách nhiệm với cộng đồng. Trong một thị trường mà minh bạch, xanh hóa và trách nhiệm ngày càng trở thành chuẩn mực, những doanh nghiệp chủ động chuyển đổi sẽ có thêm cơ hội tạo dựng lợi thế cạnh tranh dài hạn. Nói cách khác, ESG đang góp phần định hình một chuẩn mực mới của kinh doanh hiện đại: Tăng trưởng không tách rời trách nhiệm, hiệu quả không đối lập với bền vững và năng lực cạnh tranh ngày càng được xây dựng từ chính cách doanh nghiệp ứng xử với môi trường, con người và xã hội.
Ngày xuất bản: 9/9/2026
Tổ chức thực hiện:
PHẠM KHÁNH SƠN
Nội dung: Đỗ Bảo
Trình bày: VŨ MINH