Hiệu quả bước đầu
Bệnh viện quận 10 được TP Hồ Chí Minh chọn là nơi thí điểm triển khai mô hình phòng khám BSGÐ. Sau hơn sáu tháng hoạt động, trung bình mỗi ngày phòng khám này khám và điều trị cho khoảng 250-300 lượt bệnh nhân (chiếm khoảng 20% số bệnh nhân khám và điều trị tại bệnh viện). Trao đổi ý kiến với chúng tôi, Phó Giám đốc Bệnh viện quận 10 Lê Thanh Tùng cho biết: "Khi triển khai phòng khám BSGÐ, chúng tôi cử hai bác sĩ đi học định hướng y học gia đình và bồi dưỡng kiến thức BSGÐ cho các bác sĩ làm việc tại phòng khám. Bác sĩ trạm y tế các phường cũng được đưa tới phòng khám để thực tập chuyên môn. Bên cạnh đó, bệnh viện cũng triển khai ứng dụng công nghệ thông tin hiện đại. Ngoài việc quản lý bệnh viện, hệ thống này còn lưu giữ thông tin cá nhân của các bệnh nhân. Hiện mỗi ngày có khoảng 10 bác sĩ khám tại đây. Sắp tới, chúng tôi triển khai phòng khám BSGÐ xuống các phường, trước mắt trong tháng 5 thực hiện tại phường 9 và phường 10.
Tới phòng khám BSGÐ, người dân được theo dõi sức khỏe thường xuyên, liên tục và được tư vấn kỹ về cách phòng bệnh. Với ưu thế này, phòng khám ngày càng thu hút được nhiều bệnh nhân. Chị Ðỗ Kim Liên, ngụ đường Nguyễn Tri Phương, quận 10 cho biết: "Tôi theo dõi sức khỏe tại phòng khám BSGÐ quận 10 ngay khi mới hoạt động. Ở đây, do một bác sĩ theo dõi sức khỏe toàn diện, thường xuyên cho mình và tư vấn sức khỏe rất kỹ. Mỗi khi đi khám không phải chờ đợi lâu vì đã có lịch hẹn trước".
Trưởng Bộ môn Y học Gia đình, Trường đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch Trịnh Văn Hiệp cho rằng, mô hình phòng khám BSGÐ được nhiều nước trên thế giới áp dụng từ lâu. BSGÐ là người giỏi lâm sàng. Ðây là mô hình chăm sóc sức khỏe ban đầu cho mọi người một cách toàn diện, liên tục tại y tế cơ sở. Bệnh nhân được theo dõi sức khỏe cả quá trình dài và khi phát hiện các bệnh lý phức tạp sẽ chuyển tới bác sĩ chuyên khoa điều trị.
"Thực tế, nhiều người cần chăm sóc sức khỏe thông thường. Tuy nhiên tuyến y tế cơ sở hoạt động chưa hiệu quả. Bác sĩ tập trung chủ yếu tuyến trên dẫn tới bệnh nhân dồn vào các tuyến này. Các bệnh viện của thành phố đang gồng mình với các bệnh thông thường, gây ra tình trạng quá tải. Khi hệ thống Phòng khám BSGÐ phát triển sẽ góp phần đáng kể vào giải quyết tình trạng này" - ông Hiệp cho biết.
Theo Sở Y tế TP Hồ Chí Minh, thành phố đã có ba phòng khám BSGÐ tại các bệnh viện: quận 10, quận 2 và Bình Tân. Theo kế hoạch, hết năm nay, thành phố có khoảng 10 phòng khám BSGÐ. Các phòng khám này được thành lập trên cơ sở nguồn lực của bệnh viện dưới sự hỗ trợ chuyên môn và đào tạo của các trường đại học chuyên ngành y có đào tạo về y học gia đình. Ông Hiệp cho rằng: "Việc phát triển BSGÐ tại TP Hồ Chí Minh có nhiều thuận lợi. Ngoài các trạm y tế xã, phường, thành phố có khoảng 17 nghìn phòng khám tư nhân. Các phòng khám này có thể tham gia mạng lưới BSGÐ".
Gỡ bỏ những rào cản
Một trong những giải pháp giảm tải các bệnh viện tuyến trên trong Ðề án giảm tải bệnh viện đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt là thí điểm xây dựng mô hình phòng khám BSGÐ. Tuy nhiên, khi triển khai mô hình này còn gặp không ít khó khăn. Tại TP Hồ Chí Minh, mô hình đã được khởi động từ năm 2006 nhưng đến năm 2012, các phòng khám BSGÐ mới hoạt động. Ông Hiệp cho rằng, để phòng khám BSGÐ hoạt động tốt cần năm thành tố là chính quyền, cơ quan quản lý y tế, cơ sở đào tạo, y tế cơ sở và bảo hiểm y tế toàn dân. Khó khăn hiện nay là tỷ lệ tham gia bảo hiểm y tế toàn dân còn thấp. Phải đến năm 2030, mạng lưới phòng khám BSGÐ mới có thể phủ khắp.
Qua tìm hiểu, việc triển khai phòng khám BSGÐ về trạm y tế phường còn trở ngại do các trạm y tế tại thành phố chưa tham gia hệ thống khám, chữa bệnh Bảo hiểm Y tế. Ông Lê Thanh Tùng cho biết: "Khi chúng tôi triển khai phòng khám BSGÐ về phường, người dân sẽ lấy thuốc tại bệnh viện quận và có quầy phát thuốc riêng để hạn chế thời gian chờ đợi của bệnh nhân. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp tình thế, nếu trạm y tế phường tham gia hệ thống khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế để được cấp thuốc ngay tại phường sẽ thuận lợi cho người dân hơn".
Ðể các phòng khám BSGÐ hoạt động hiệu quả, cần có nguồn nhân lực. Tại TP Hồ Chí Minh có hai cơ sở đào tạo y học gia đình là Ðại học Y dược TP Hồ Chí Minh và Ðại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch. Riêng Ðại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch đào tạo khóa đầu tiên với 250 sinh viên. Ông Hiệp cho biết: "Trong số 250 sinh viên đang theo học chuyên ngành Y học gia đình, nếu khoảng từ năm đến 10 sinh viên khi ra trường làm BSGÐ cũng là đáng mừng rồi. Thực tế, hiện đầu ra cho chuyên ngành này ở nước ta còn rất ít nên nhiều cơ sở đào tạo chuyên ngành này khó tuyển được sinh viên vào học". Ðể giải quyết vấn đề nhân lực cho các phòng khám BSGÐ, trước mắt ngành y tế thành phố cho đào tạo định hướng chuyên khoa, bồi dưỡng kiến thức y học gia đình cho cán bộ y tế.
Bộ Y tế vừa phê duyệt "Ðề án xây dựng và phát triển mô hình phòng khám bác sĩ gia đình giai đoạn 2013 - 2020". Theo đề án, đến năm 2015, cả nước có 80 phòng khám BSGÐ, trong đó thành phố có nhiều phòng khám bác sĩ gia đình nhất với 30 phòng khám. Việc triển khai tốt mạng lưới phòng khám BSGÐ thật sự hiệu quả sẽ góp phần giảm tải cho các bệnh viện tuyến trên, nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho người dân.
