Hội hát chèo Tàu được tổ chức lần đầu tiên vào năm Nhâm Tuất 1683. Sau đó, do chiến tranh và điều kiện kinh tế, phải đến tận năm 1998 hội hát mới được mở lại.
Hát chèo Tàu, hay còn gọi là hát Tàu, Tượng, không phải xuất phát từ Trung Quốc (Tàu) mà là điệu hát chèo thuyền chở quân đi đánh giặc, do người người Tổng Gối sáng tạo, phát triển rực rỡ dưới triều Lê, Nguyễn. Theo ông Đông Sinh Nhật (thành viên thường trực Câu lạc bộ hát chèo Tàu), sau một thời gian bị gián đoạn, năm 1998, khi hai di tích là miếu Voi Phục và lăng Văn Sơn được công nhận là di tích lịch sử, hội hát chèo Tàu cũng được mở lại mỗi năm một lần.
Trước đây, năm được chọn tổ chức phải là năm dân khang, vật thịnh, đất nước yên ổn thái bình, khi đó bốn thôn của Tổng Gối là Vĩnh Kỳ, Phan Long, Thúy Hội, Thượng Hội mới họp nhau lại quyết định mở hội. Địa điểm tổ chức phải là lăng Văn Sơn, nơi yên nghỉ của tướng quân Văn Dĩ Thành và phải có đạo cụ đi kèm là thuyền và voi.
Đây là loại dân ca nghi lễ thờ thần, lề lối ca hát được quy định chặt chẽ: lễ trình, dâng hương, dâng rượu, bài Tàu, bài Tượng, hát lý... Hội hát gồm ba phần, phần hát những bài hát thờ thần phải được diễn ra đầu tiên, sau đó là bảy bài chèo Tàu trên thuyền rồng (vừa chèo vừa hát), cuối cùng là hát giao duyên. Tất cả những người tham gia hội hát đều là nữ, kể cả vai quản tượng cũng là nữ cải trang nam.
Làn điệu chèo Tàu bao gồm 12 điệu, là những bài ca ngắn được hát đi hát lại nhiều lần. Nội dung chủ yếu ca ngợi công lao của tướng Văn Dĩ Thành, ca ngợi Bà Trưng, Bà Triệu, ca ngợi tinh thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc… của người dân nơi đây. Có thể kể đến một số bài chèo Tàu như “Se chỉ luồn kim”, “Cổ kiêu ba ngấn”, “Răng đen hạt đậu”…
Năm 2011, hội hát đã chính thức được công nhận là thành viên Hội Văn nghệ Dân gian Hà Nội. Câu lạc bộ chèo Tàu đã được thành lập từ năm 1998. Đây là nơi sưu tầm các bài chèo cổ còn thất lạc trong dân gian, vừa là nơi lưu giữ, hướng dẫn các học viên hát đúng theo nguyên bản. Các học viên trong câu lạc bộ, hay còn gọi là ca nhi, là những thiếu nữ trong độ tuổi trăng tròn, chưa lập gia đình. Đến năm 2011, câu lạc bộ đã đào tạo được khoảng 1.000 em.
Ông Nguyễn Vĩ Hùng (Phó Chủ tịch UBND xã Tân Hội) cho biết, xã đã đưa hát chèo Tàu vào lớp học thông qua các giờ học hát, giao lưu văn nghệ. Hằng năm xã cũng trích ngân sách để bảo tồn hội hát chèo Tàu và cũng đã nhận được sự tài trợ của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội cùng một số cá nhân yêu nghệ thuật truyền thống.
Mặc dù vậy công tác bảo tồn vẫn còn gặp rất nhiều khó khăn, trước hết là về vấn đề kinh phí. Hiện tại, để mở được một hội hát theo đúng nghi thức truyền thống, chỉ tính riêng chi phí làm đôi thuyền và đôi voi đã lên đến gần 200 triệu đồng, chưa kể trang phục… Hơn nữa, câu lạc bộ hàng năm đều tuyển ca nhi để đào tạo, mỗi đợt đào tạo kéo dài 3 tháng và chi phí đào tạo mỗi đợt là 20 triệu đồng. Nhưng đội ngũ ca nhi dù đã được đào tạo khoảng trên 1.000 em từ năm 1998 đến nay nhưng vẫn không đáp ứng đủ mỗi khi hội về, vì sau đó các em đều đi học, đi làm hoặc lập gia đình. Đến nay, câu lạc bộ hát chèo Tàu vẫn chưa có thành viên nào được phong nghệ nhân, trong khi đó, những nghệ nhân cao tuổi đã lần lượt qua đời. Đây là một thiệt thòi rất lớn cho các ca nhi, bởi tới bây giờ các em chỉ được tiếp xúc với chèo Tàu qua văn bản.
