Vườn nhãn hơn 100 năm tuổi
Theo nhiều hộ dân lâu đời ở đây, vườn nhãn này nằm trong vùng đất giồng được tạo nên trong quá trình bồi đắp của thiên nhiên; đây là loại đất ven biển có độ thoát nước tốt, màu mỡ, rất thích hợp cho các loại cây ăn quả, nhất là cây nhãn.
Vườn nhãn cổ hiện nay thuộc địa phận phường Hiệp Thành, cách trung tâm phường Bạc Liêu khoảng 8 km về phía biển. Nơi đây từ lâu là điểm đến du lịch nổi tiếng, thu hút du khách bởi không gian xanh mát và những cây nhãn hơn 100 năm tuổi. Với diện tích rộng lớn, vườn không chỉ là nơi trồng và thu hoạch nhãn, mà còn là nơi lưu giữ những giá trị văn hóa và lịch sử của người dân vùng đất Bạc Liêu xưa.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Hiệp Thành Đỗ Ái Lanh cho biết, những cây nhãn tại đây có sức sống mãnh liệt, nhiều cây đã hơn 100 năm nhưng vẫn sinh trưởng tốt và cho quả đều đặn mỗi mùa.
Đến với vườn nhãn cổ ở vùng ven biển phường Hiệp Thành, du khách không chỉ được thưởng thức những trái nhãn ngọt lịm mà còn có cơ hội tìm hiểu về đời sống, văn hóa và phong tục của người dân địa phương, hòa mình vào khung cảnh thiên nhiên yên bình.
Vườn nhãn cổ có lịch sử lâu đời, gắn liền với sự phát triển của nông nghiệp miền Tây Nam Bộ. Theo các tài liệu ghi chép, vườn nhãn được hình thành từ khoảng thế kỷ 19, khi những người di cư từ các tỉnh phía bắc và miền trung đến đây khai hoang, lập nghiệp. Những cây nhãn đầu tiên được trồng nhằm cung cấp thực phẩm cho gia đình và dần dần trở thành nguồn thu nhập chính của nhiều hộ dân.
Vườn nhãn cổ nổi tiếng với những cây nhãn lâu đời và là điểm du lịch nổi tiếng. Đến đây, du khách đi tour Bạc Liêu-Cà Mau sẽ có cơ hội trải nghiệm phong phú, một trong những hoạt động chính là thu hoạch nhãn. Khách có thể tham gia hái nhãn trên những cây cổ thụ, được tự tay chọn lựa và thưởng thức những trái nhãn chín mọng ngay tại vườn; đồng thời còn có thể tham gia các lớp hướng dẫn kỹ thuật trồng và chăm sóc cây nhãn từ những nông dân mộc mạc, thân thiện...
Giữ gìn và phát triển vườn nhãn cổ
Qua tìm hiểu, chúng tôi được biết, trước đó chính quyền và ngành chức năng tỉnh Bạc Liêu cũ (nay là tỉnh Cà Mau) đã có dự án phục hồi giá trị nhãn cổ (hầu hết là nhãn có tuổi đời 100 năm) khi diện tích từ 1.200 ha giảm xuống chỉ còn hơn 200 ha. Tuy nhiên, do nhiều yếu tố, việc thực hiện bị dang dở, không hiệu quả.
Nhằm tiếp tục khôi phục dự án, đồng thời rút kinh nghiệm các lần thất bại trước, lần này ngành chức năng tỉnh và chính quyền phường Hiệp Thành quan tâm vai trò, sự đồng thuận của người dân, những chủ nhân của các vườn nhãn.
Cụ thể, giữa tháng 5/2026, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Cà Mau phối hợp Đại học Cần Thơ và Ủy ban nhân dân phường Hiệp Thành tổ chức hội thảo tổng kết đề tài “Nghiên cứu đặc tính dòng, khả năng thích nghi và nâng cao giá trị trái thanh nhãn Bạc Liêu”.
Theo ông Huỳnh Hùng Dũng, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Cà Mau, cây nhãn Bạc Liêu là loại trái cây đặc thù, gắn với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng đất giồng ven biển. Để phát triển bền vững, yêu cầu đặt ra là phải chuẩn hóa quy trình kỹ thuật và xây dựng thương hiệu bài bản. Chính vì vậy, đề tài “Nghiên cứu đặc tính dòng, khả năng thích nghi và nâng cao giá trị trái thanh nhãn Bạc Liêu” được triển khai nhằm cung cấp cơ sở khoa học vững chắc về đặc thù của trái thanh nhãn, hướng đến đăng ký bảo hộ chỉ dẫn địa lý, giúp nâng cao giá trị thương phẩm và vị thế của sản phẩm trên thị trường.
Anh Trần Minh Đức, chủ vườn nhãn “Love Garden” ở ấp Giồng Nhãn, phường Hiệp Thành cho biết, anh là người sinh ra và lớn lên có tuổi thơ gắn liền với cây nhãn, tự hào về vùng đất Giồng Nhãn. Trên diện tích 4 ha, gia đình anh trồng gần 100 cây nhãn cổ.
“Du khách mọi miền đến đây được nghe những chuyện kể về giống nhãn cổ Bạc Liêu, được trực tiếp hái và thưởng thức trái tại vườn. Cây nhãn mang lại hiệu quả kinh tế cao, giúp tăng thu nhập cho người dân”, anh Đức chia sẻ.
Còn theo anh Tạ Công Danh, chủ quán bánh xèo A Mật rất nổi tiếng tại vùng ven biển phường Hiệp Thành, sở dĩ quán bánh xèo của anh phát triển và nổi tiếng được là do nằm trong khu vườn nhãn cổ Bạc Liêu. Chính vì vậy, việc giữ gìn và phát triển vườn nhãn Bạc Liêu là cực kỳ quan trọng đối với gia đình anh nói riêng, nhiều hộ dân phường Hiệp Thành nói chung.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau Ngô Vũ Thăng cho biết, tỉnh đang đẩy mạnh triển khai phát triển du lịch, nhất là những điểm du lịch tiêu biểu được du khách yêu thích, trong đó có vườn nhãn cổ 100 năm tuổi.
Theo đó, các ngành chức năng trong tỉnh kết hợp chặt chẽ Ủy ban nhân dân phường Hiệp Thành tiếp tục đẩy mạnh thực hiện giai đoạn 2 của đề án với mục tiêu bảo vệ, giữ gìn tổng số hơn 500 cây nhãn cổ, góp phần phát triển du lịch, nhất là mô hình du lịch sinh thái và du lịch cộng đồng gần gũi với thiên nhiên.
