Giàu nhờ bò sữa

“Ăn, ngủ cùng bò”

Ông Nguyễn Văn Quất gắn bó với nghề chăn nuôi bò sữa từ hàng chục năm nay, kể từ khi ông vào làm ở Nông trường Mộc Châu, nay là Công ty CP giống bò sữa Mộc Châu. Vốn quê gốc Thái Bình, ông lên Mộc Châu làm kinh tế mới từ năm 1975, ban đầu theo nghề xây dựng, sau đó mới chuyển sang chăn nuôi bò sữa.

Ông khởi dựng đàn bò của mình từ năm 1990, khi bắt đầu có chủ trương của Công ty mở rộng sản xuất, đưa đàn bò tới từng hộ nông dân. Với một ít vốn liếng dành dụm được sau bao năm làm lụng, ông nhận nuôi 10 con bò sữa trên diện tích hơn 4 ha đồng cỏ, mua theo kiểu trả góp, cứ thế mua gối dần. Đến nay, tổng số bò trong đàn của ông đã lên tới 88 con, nhiều nhất ở Mộc Châu.

Bình quân mỗi ngày đàn bò cho sản lượng sữa là 6 tạ, cả tháng sau khi trừ chi phí, gia đình ông thu về khoảng 100 triệu, thuộc hàng cao nhất nhì ở thị trấn cao nguyên này. Diện tích đất trồng của gia đình ông hiện nay lên tới 7,2ha, vừa thuê vừa mua đất. Trên phần đất này, ông trồng quay vòng ba vụ một năm, cả ngô, cỏ và yến mạch để cung cấp thức ăn cho đàn bò.

Một ngày làm việc của ông Quất và các thành viên trong gia đình hoàn toàn gắn với bò sữa. Ông kể, có nhà ở trong đội sản xuất, nhưng chẳng mấy khi vợ chồng ông và các con về nhà. Ăn, ngủ, toàn bộ sinh hoạt đều ở trại bò. Sáng dậy từ 4h30, vắt sữa, rửa chuồng, tắm bò, cho bò ăn, rồi về trại nghỉ ngơi. Buổi chiều tiếp tục làm việc ngoài đồng từ 2h30 chiều cho tới 7h30 tối. Ông bảo, mỗi người một công đoạn, cho nên nếu ai nghỉ thì người khác sẽ phải gánh hết việc, rất vất vả.

Hiện tại, gia đình ông với bảy lao động, cùng với hai lao động thuê ngoài phụ trách cả đàn 88 con bò cùng với 7,2 ha đồng cỏ. Đến từng vụ mùa, mỗi vụ ông Quất lại thuê thêm hàng chục lao động, phần lớn là người Mông theo phương thức trả công ngày hoặc khoán, mỗi ngày trên dưới 100 nghìn đồng. Trang trại bò của ông đã tạo ra việc làm và thu nhập vụ mùa cho khá nhiều lao động trong vùng.

Mạnh tay đầu tư

Ông Nguyễn Văn Quất cho biết, tính đến nay gia đình ông đã đầu tư khoảng 10 tỷ đồng cho việc chăn nuôi bò. Ngoài xây dựng chuồng trại vệ sinh đạt chuẩn, ông còn đầu tư mua các loại máy móc như máy cày, máy vắt sữa, cắt cỏ, máy nổ, bơm nước, băm ngô và hai cái xe tải ba tấn và một tấn chở thức ăn cho bò, chở sữa. Ở Mộc Châu, ông là người đầu tư máy móc nhiều nhất và hiện đại nhất. Tuy nhiên, ông Quất cho biết, gần đây nhiều hộ gia đình ở Mộc Châu cũng bắt đầu mua máy móc, hiện đại hoá dần các khâu sản xuất.

Hiện mô hình sản xuất của gia đình ông Nguyễn Văn Quất đã khép kín. Ngô, cỏ, yến mạch tự trồng, đáp ứng khoảng hơn 50% nhu cầu thức ăn chăn nuôi, đặc biệt yến mạch trồng vụ đông giúp gia đình ông chuẩn bị tốt thức ăn cho vụ mùa khó khăn nhất về thời tiết này. Phân, nước thải của bò sau khi xử lý bằng vôi hoặc chất vi sinh, được bơm ra đồng bón cho ngô hoặc xử lý làm hầm biogas phục vụ nhu cầu chất đốt.

Không chỉ vậy, ông Quất còn tự học, tự tìm hiểu cách chăm sóc, chữa bệnh mỗi khi đàn bò ốm đau. Ông bảo, gần trăm con ốm đau là mệt lắm, phải học cách xử lý. Kiến thức thú y cũng như những kinh nghiệm, kỹ thuật chăn nuôi ông học ở các chuyên gia, cán bộ của Công ty CP Giống bò sữa Mộc Châu và tự tìm hiểu, mày mò học ở ngoài.

Chứng kiến từng bước thăng trầm, đổi thay của nghề này trên cao nguyên, ông kể, trước đây, nghề nuôi bò sữa cũng có lúc suy thoái. Những năm gần đây, cùng với những chính sách hỗ trợ của Công ty, bản thân người dân cũng tự nhìn nhận thấy khả năng phát triển ổn định, đem lại thu nhập cao của nghề này, số hộ gia đình nuôi bò sữa ngày càng tăng. Số con trong đàn của các hộ cũng tăng nhanh trông thấy, nhiều nhất là khoảng từ năm 2009 cho đến nay.

So với những năm 90, khi nghề nuôi bò bắt đầu được mở rộng ra các hộ nông dân, số bò đã tăng tới hơn 30%. Ngay cả gia đình ông, trước đây chỉ giữ đàn ở mức trên dưới 40 con, nhưng gần đây với tiềm lực tài chính, ông đã đầu tư đàn bò tăng gấp đôi, và đang dự định đầu tư tiếp.

Đánh giá về nghề chăn nuôi bò sữa, ông Nguyễn Văn Quất cho rằng, nghề sẽ phát triển ổn định, “không có gì đáng lo cả”. Ông dẫn chứng, hiện nay mức bảo hiểm bò sữa của Công ty khá cao, với 600 nghìn đồng mỗi con, khi bò chết được đền bù 10 triệu, bò thải được 7 triệu đồng. Toàn bộ các hộ nuôi bò sữa ở Mộc Châu đều đã mua bảo hiểm và yên tâm sản xuất.

Ông Quất khẳng định, nghề nuôi bò chắc chắn sẽ vẫn phát triển, bởi “bây giờ đã có nhiều thay đổi, nhu cầu tiêu dùng sữa của người dân tăng, và điều kiện sản xuất cũng tốt hơn nên người nuôi bò sẽ ngày càng nhiều”.