Giải quyết khiếu nại kiểu “vừa đá bóng, vừa thổi còi”?

Lập biên bản kiểm tra, nhưng không kiểm tra hết vì... mưa

Tuy nhiên, khi ba xe ô tô này rời khỏi Cty SESHIN đi đến trung tâm TP Việt Trì thì bị lực lượng CSGT và Đội quản lý thị trường cơ động (QLTT cơ động) tỉnh Phú Thọ yêu cầu dừng xe. Sau khi kiểm tra giấy tờ xe, Tổ công tác nói trên giữ luôn giấy tờ xe và phương tiện, không cho lưu thông tiếp với lý do “hàng hóa trên xe không rõ nguồn gốc, xuất xứ”, mặc dù các lái xe đã xuất trình phiếu xuất kho.  Bà Lê Thị Xuân (SN 1974, Giám đốc Cty Đức Cường) khẳng định, ngay khi đó bà đã xuất trình đăng ký kinh doanh và hợp đồng kinh tế ký với Cty SESHIN nhưng không được xem xét.

Đến 11h20 cùng ngày, Đội QLTT cơ động tỉnh Phú Thọ đã yêu cầu các lái xe đưa xe về trụ sở của Đội để kiểm tra hàng hóa. Sau khi kiểm tra một nửa xe không phát hiện ra hàng hoá khác gì ngoài vải vụn theo đúng nội dung hợp đồng giữa Cty SESHIN và Cty Đức Cường  và phiếu xuất kho nên các xe còn lại được niêm phong mà không kiểm tra tiếp với lý do “trời mưa, muộn rồi”(?). Trong khi đó theo quy định của luật, khi đã lập biên bản khám cả ba xe có dấu hiệu vi phạm hành chính thì phải tiến hành kiểm tra cả ba xe, chứ không phải chỉ là nửa xe rồi ….nghỉ.

16h 30 cùng ngày, Đội QLTT cơ động tỉnh Phú Thọ đã yêu cầu ba lái xe là các anh Cừ, Thuỷ và Tuấn ký vào các biên bản kiểm tra chấp hành pháp luật trong lĩnh vực thương mại có nội dung là hàng hoá vải vụn “không rõ nguồn gốc xuất xứ” cũng như “không xuất trình được hoá đơn, chứng từ hợp pháp của lô hàng”. Cho rằng biên bản không đúng sự thật nên các anh Cừ, Thuỷ và Tuấn đã ghi vào biên bản “lái xe cũng như đại diện chủ hàng không ký vào biên bản”.  

Khoản 6 điều 46 Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính nêu rõ, việc tạm giữ tang vật, phương tiện vi phạm hành chính phải có quyết định bằng văn bản kèm theo biên bản tạm giữ và phải giao cho người vi phạm, đại diện tổ chức vi phạm một bản. Tuy nhiên, bà Xuân - chủ ba xe hàng trên cho biết không được giao bất kỳ giấy tờ gì trong ngày 13-8.

Bên bị khiếu nại đích thân trả lời khiếu nại

Bức xúc, ba lái xe và bà Xuân đã gửi đơn khiếu nại, tố cáo đến nhiều cơ quan có thẩm quyền. Ngày 1-9-2010, ông Trần Mạnh Lâm - Đội trưởng Đội QLTT đã ký các quyết định giải quyết khiếu nại đối với Cty Đức Cường và ba lái xe. Nội dung các quyết định này cho rằng lý do tạm giữ xe và hàng hóa là các lái xe đã không xuất trình được giấy tờ chứng minh tính hợp pháp của hàng hoá vận chuyển. Trong Phiếu xuất kho chỉ ghi tên hàng hóa là vải vụn mà không ghi số lượng hàng và đóng dấu của Cty phát hành phiếu (chỉ có dấu treo).

Trong quyết định giải quyết khiếu nại của mình, ông Lâm khẳng định, giấy tờ hợp pháp với số hàng hóa nói trên phải là hóa đơn giá trị gia tăng xuất hàng của Cty SESHIN, việc Cty Đức Cường chỉ xuất trình được phiếu xuất kho là chưa đủ thủ tục. Do đó, việc tạm giữ tang vật, phương tiện vi phạm với ba xe ô tô và toàn bộ lô hàng là có cơ sở.

Điều đáng bàn là việc ra quyết định giải quyết khiếu nại của ông Lâm thể hiện sự “vừa đá bóng, vừa thổi còi”. Luật sư Nguyễn Chiến (VPLS Nguyễn Chiến, Đoàn Luật sư Hà Nội) khẳng định, theo Điều 37 Luật Khiếu nại tố cáo và Nghị định 136/2006/NĐ-CP thì để giải quyết khiếu nại, người có thẩm quyền phải “gặp gỡ, đối thoại trực tiếp với người khiếu nại để làm căn cứ”. Mặt khác, theo luật định, Quyết định giải quyết khiếu nại phải căn cứ vào biên bản làm việc, biên bản xác minh để ra Quyết định giải quyết khiếu nại tố cáo song Đội QLTT cơ động tỉnh Phú Thọ đưa ra quyết định mà không có các căn cứ này.

Và điều đáng nói là ngày 1-9-2010 Đội QLTT cơ động nhận được đơn khiếu nại của các anh Thuỷ, Cừ và Tuấn và cũng ngay trong ngày 1-9, ông Trần Mạnh Lâm đã nhanh chóng ra quyết định giải quyết khiếu nại mà không gặp gỡ, trao đổi với người khiếu nại.  Chưa kể, theo quy định của Luật khiếu nại, tố cáo thì người có thẩm quyền trả lời khiếu nại trong trường hợp này phải là cấp trên của ông Lâm – Chi cục trưởng Chi cục QLTT tỉnh Phú Thọ! 

Cần có hướng dẫn cụ thể hơn

Theo Hợp đồng mua bán phế liệu giữa Cty Đức Cường và SESHIN thì “hai bên tổng hợp số liệu trước khi phát hành hóa đơn hàng tháng”, nghĩa là, phải hết tháng, Cty SESHIN mới xuất hóa đơn chứ không xuất với mỗi chuyến hàng, mà các chuyến hàng chỉ có phiếu xuất kho. Điều này cũng được khẳng định tại Biên bản làm việc giữa Đội QLTT với Cty SESHIN vào ngày 14-8 và ngày 25-8,  Cty này cũng đã xác nhận nguồn gốc, xuất xứ của ba lô hàng nói trên là hàng hoá do họ xuất ra cho Cty Đức Cường nhưng chưa xuất hoá đơn GTGT kèm theo.

Vấn đề đặt ra ở đây là hai  công ty này có quan hệ mua bán trong thời gian đã lâu, việc họ không xuất hóa đơn giá trị gia tăng theo mỗi chuyến hàng mà xuất theo tháng vẫn được các cơ quan thuế chấp thuận nhưng Đội QLTT cơ động lại cho là không hợp pháp? Trước đó, theo Giám đốc công ty Đức Cường, cảnh sát kinh tế tỉnh Phú Thọ cũng đã có lần kiểm tra hàng hoá trên xe song không hề xử phạt họ về bất cứ hành vi vi phạm nào cả.

 Ngày 10-9, lực lượng QLTT tiếp tục kiểm tra hàng hóa trên số xe ô tô còn lại. Kết quả, hàng hóa trên xe là vải vụn theo đúng hợp đồng mua bán giữa Cty Đức Cường và SESHIN. Như vậy, kết qủa kiểm tra đã chứng minh ba xe hàng của Cty Đức Cường không có hàng hóa bất hợp pháp. Công ty cũng đã xuất trình được hoá đơn thuế giá trị gia tăng cho đơn vị kiểm tra.

Qua sự việc trên cho thấy cần có sự hướng dẫn cụ thể hơn về các hóa đơn, chứng từ kèm theo hàng hóa vận chuyển thế nào là đủ thủ tục, chứ không thể mỗi cơ quan yêu cầu một kiểu, gây khó cho doanh nghiệp.

Một điều đáng bàn đó là, theo khoản 1 điều 48 của Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính năm 2002: Việc khám phương tiện vận tải, đồ vật chỉ được tiến hành khi có căn cứ cho rằng trong phương tiện vận tải, đồ vật đó có cất giấu tang vật vi phạm hành chính.  Đội trưởng Đội QLTT cơ động tỉnh Phú Thọ Trần Mạnh Lâm cho rằng, họ nhận được nguồn tin và trình lãnh đạo cho phối hợp kiểm tra bất thường. Liệu việc nhận thông tin “không thể nói được” đó có được coi là căn cứ để dừng xe, kiểm tra, tạm giữ xe.

Nếu mỗi lần nhận được thông tin, kiểm tra giữ phương tiện kiểu này sẽ gây ảnh hưởng đến sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp làm ăn chân chính. Một tháng hàng hóa và phương tiện bị tạm giữ đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động sản xuất kinh doanh của Cty Đức Cường và ba lái xe nói trên không có việc làm. Bà Xuân cho biết, nếu Chi cục QLTT tỉnh Phú Thọ không giải quyết thỏa đáng sẽ khởi kiện vụ việc ra tòa.

Một trong ba xe bị đội QLTT cơ động Phú Thọ tạm giữ.