Lo ngại có cơ sở
Nửa cuối tháng 5/2026, người dân sống ở khu đô thị Royal Park nhìn thấy nhiều thiết bị trạm sạc và đổi pin xe điện được đưa đến, đặt tại công viên trung tâm và dọc các tuyến đường nội khu. Theo phản ánh, số lượng thiết bị tăng nhanh chỉ trong vài ngày, đến sáng 4/6 đã lên đến gần 60 hộp thiết bị. Câu chuyện trở nên "nóng" hơn khi xuất hiện việc cải tạo một phần vỉa hè để phục vụ việc đặt trạm sạc và trạm đổi pin ngay sau nhà của một lãnh đạo thuộc công ty.
Ông Nguyễn Vĩnh Cường, cư dân khu đô thị này, cho biết: “Khu này có hơn 300 hộ dân, nhưng chỉ có một công viên nhỏ để trẻ em, người lớn ra hít khí trời và tập thể dục. Trong công viên này, người ta đã chuyển xuống 20 hộp thiết bị đặt tại 5 điểm. Nếu lắp trạm sạc ở đây thì không gian sinh hoạt chung sẽ bị thu lại. Lúc đó, chỗ chơi của trẻ em, người già đều bị ảnh hưởng. Tiếp nữa, đây là vùng đất thấp trũng, tôi lo ngại trong quá trình vận hành sẽ xảy ra cháy nổ, nguy hiểm”. Người này cũng cho biết, sau khi các hộ dân phản ứng, việc thi công trên vỉa hè sau nhà lãnh đạo công ty đã phải dừng lại.
Trả lời thắc mắc người dân, ngày 26/5, Công ty CP Apec Land (chủ đầu tư khu đô thị) có văn bản cho rằng việc triển khai được thực hiện theo chủ trương chuyển đổi xanh của Chính phủ, địa phương. Phần đất họ dự kiến lắp đặt thiết bị đã được Nhà nước giao cho chủ đầu tư quản lý, khai thác. Theo chủ đầu tư, họ triển khai lắp đặt trạm sạc, trạm đổi pin trên nguyên tắc tuân thủ quy định pháp luật, quy chuẩn kỹ thuật và các yêu cầu về phòng cháy, chữa cháy.
Tuy nhiên, cư dân cho rằng điều họ cần là những căn cứ cụ thể hơn như bản đồ quy hoạch, quyết định phê duyệt vị trí hoặc các văn bản pháp lý liên quan đến việc hình thành hệ thống trạm sạc trong khu đô thị.
Ông Đặng Văn Quang, cư dân ở khu đô thị, băn khoăn: “Cơ sở của họ đưa ra là chủ trương, cư dân chúng tôi không phản đối. Nhưng để lắp đặt trong khu dân cư, họ phải có thiết kế, quy hoạch và các văn bản như tiêu chuẩn kỹ thuật đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt”.
Trước diễn biến trên, nhiều cư dân đã gửi đơn kiến nghị đến Ủy ban nhân dân phường Vỹ Dạ và Ủy ban nhân dân thành phố Huế đề nghị kiểm tra, làm rõ cơ sở pháp lý của việc lắp đặt hệ thống trạm sạc trong khu dân cư. Điều đáng chú ý là phần lớn cư dân không phản đối chủ trương phát triển giao thông xanh. Điều họ băn khoăn là vị trí lắp đặt và căn cứ pháp lý của việc triển khai, nhất là khi nhiều trạm được bố trí trong công viên hoặc trên các tuyến đường nội khu có mật độ dân cư cao.
Sáng 4/6, bà Võ Thị Anh Thư, Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Vỹ Dạ cho biết, chính quyền địa phương đã xác minh. Qua đó, phường sẽ yêu cầu chủ đầu tư khu đô thị Royal Park chỉ tiến hành lắp đặt khi bảo đảm pháp lý và được phép của các cấp có thẩm quyền.
Quyền được biết của cư dân ở đâu?
Câu chuyện tại Royal Park không chỉ xoay quanh vài chục trạm sạc hay trạm đổi pin xe điện. Điều khiến nhiều cư dân băn khoăn hơn là một thay đổi tác động trực tiếp đến không gian sống của họ suýt nữa đã được triển khai khi người dân chưa được cung cấp đầy đủ thông tin và chưa có cơ hội tham gia ý kiến.
Bên cạnh câu chuyện pháp lý, một vấn đề khác cũng cần được làm rõ là cơ sở xác định quy mô hệ thống trạm sạc. Với gần 60 thiết bị được đưa đến một khu đô thị có khoảng 300 hộ dân sinh sống, nhiều người đặt câu hỏi liệu mật độ này được tính toán dựa trên nhu cầu thực tế của cư dân của khu đô thị khép kín, hay còn hướng đến phục vụ các đối tượng bên ngoài khu đô thị.
Nếu là hạ tầng phục vụ cho một phạm vi rộng hơn, việc lựa chọn vị trí, quy mô và tác động đến không gian công cộng càng cần được công khai, giải trình minh bạch.
Hạ tầng phục vụ giao thông xanh là xu hướng tất yếu. Nhưng một chủ trương đúng không đồng nghĩa với việc có thể triển khai ở bất cứ đâu, bằng bất cứ cách nào. Khi một khu đô thị đã có hàng trăm hộ dân sinh sống ổn định, các công viên, vỉa hè và không gian công cộng không còn đơn thuần là những ô đất trên bản vẽ quy hoạch. Đó là không gian sống hằng ngày của cộng đồng cư dân.
Bởi vậy, trước khi đặt thêm một hạng mục mới vào khu dân cư, điều người dân cần không chỉ là lời khẳng định rằng mọi việc đều đúng quy định, mà là những căn cứ rõ ràng, minh bạch và một cuộc đối thoại thẳng thắn. Sự đồng thuận không phải là thủ tục phát sinh sau cùng, mà phải là một phần của quá trình triển khai.
Chuyển đổi xanh là mục tiêu lớn. Nhưng để những mục tiêu lớn nhận được sự ủng hộ, chủ đầu tư không nên đặt người dân trước một chuyện đã rồi.
