Đưa gáo dừa ra thế giới

Tình yêu cây dừa

Là kế toán kho của Công ty Xuất nhập khẩu lâm sản, chị có điều kiện tìm hiểu hầu hết các loại gỗ được sử dụng làm ván sàn. Một hôm, có việc lên phòng kỹ thuật, nhìn thấy một mẩu ván sàn với những đường vân khác lạ, chị chăm chú xem và hết sức thú vị với những hoa văn độc đáo. Sau này chị mới biết đó là gỗ dừa. Từ đó, trong chị âm ỉ khát khao "sẽ làm một căn nhà từ gỗ dừa". Khát khao ấy chị đã thực hiện vào năm 1999, bước ngoặt sự nghiệp của chị có lẽ cũng bắt đầu từ đó.

Chị về bàn tính với chồng. Là một người rất thận trọng, anh cũng ủng hộ nhưng khuyên chị phải tính toán thật kỹ, nhất là vấn đề kỹ thuật. Chị nói: "Kỹ thuật từ từ mình sẽ tự nghiên cứu và học hỏi những người đi trước. Cái chính là phải tạo ra các mặt hàng mới với tính sáng tạo cao". Chị tin với niềm đam mê mãnh liệt của mình, chị sẽ thành công. Năm 2000, bên bờ kênh Thầy Cai (Củ Chi), xưởng sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ từ nguyên liệu gáo dừa ra đời với một kỹ thuật viên được mời từ Bến Tre và vài ba công nhân.

Khăn gói, lặn lội về xứ dừa Bến Tre, chị để tâm tìm hiểu cặn kẽ hơn về gỗ dừa, công dụng của nó, cách thức sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ... ở đây, chị phát hiện thêm một bất ngờ thú vị khác: gáo dừa còn có thể làm nên những "sản phẩm kỳ diệu”, nếu biết tận dụng.

Trở lại thành phố, lúc đầu chị chỉ dám làm những vật dụng đơn giản như muỗng, đũa, lọ đựng tiêu... nhưng với mẫu mã mới lạ để tránh trùng lặp với những sản phẩm đã có trên thị trường. Công việc cũng khá nhiều nhưng chủ yếu là lấy công làm lời và cũng chẳng được bao nhiêu, chỉ đủ sức duy trì hoạt động của xưởng. Đôi lúc chị trăn trở: "Cứ như thế này mãi làm sao thỏa được ước mơ”. Tự hỏi rồi tự tìm câu trả lời: "Phải làm cho được những sản phẩm có giá trị cao, công dụng đa dạng lại mang tính thẩm mỹ cao thì mới ăn".

Hướng đi mới chị lại lao vào tìm hiểu, nghiên cứu, thử nghiệm... Cái tính kiên nhẫn, không ngại khó khăn được tôi luyện trong thời gian quân ngũ (chị đã từng tham gia kháng chiến trong những năm 1970) đã giúp chị thành công. Cuối năm 2001, “sản phẩm ước mơ” chiếc bàn đầu tiên phủ lớp gáo dừa ra đời. Năm 2003, chị đưa sản phẩm tham gia hội chợ “TP Hồ Chí Minh năng động - phát triển để giới thiệu và tìm kiểm đối tác sản xuất. Cũng thật bất ngờ, chị bắt đầu nhận được đơn đặt hàng và nhiều đơn vị đặt quan hệ hợp tác. Không đủ vốn để đầu tư máy móc thiết bị, mở rộng sản xuất nên chị chỉ dám nhận những đơn đặt hàng nhỏ như trang bị 120 bàn cho khách sạn Sammy (Vũng Tàu) thiết kế và trang trí bàn ghế cho 28 phòng của Bamboo Resort (Phan Thiết), 100 mặt bàn cho Cà-phê sân vườn Sỏi Đá (TP Hồ Chí Minh), 30 bộ bàn ghế cho một trung tâm dạy trang điểm khá nổi tiếng ở TP Hồ Chí Minh... Cũng trong thời gian này, một vài công ty cũng tìm đến xưởng đặt hàng để xuất lẻ sang Pháp, Malaysia, Australia “Dừa Việt vẫn đang tiếp tục tìm kiếm khách hàng, bởi sản phẩm còn khá mới so với thói quen sử dụng bàn ghế hiện nay mà giá lại khá cao (600.000 đồng/m2)", chị tâm sự.

Không dừng lại ở đó, chị tiếp tục nghiên cứu để làm thêm mặt hàng mới: gạch gáo dừa. Sau khi sản xuất thử nghiệm, chị đăng ký tham dự cuộc thi Sáng tạo Khoa học - Kỹ thuật TP Hồ Chí Minh. Tiếp tục kiên trì cải tiến quy trình kỹ thuật, cuối cùng những nỗ lực của chị đã được đền bù xúng đáng, đề tài gạch gáo dừa đoạt giải nhì cuộc thi này năm 2003.

Một cửa hàng giới thiệu sản phẩm khá khang trang được mở trên đường Nguyễn Trãi; một website bắt mắt và đầy đủ thông tin được xây dựng cấp tốc; việc giới thiệu sản phẩm tại Nhà Trưng bày và Triển lãm TP Hồ Chí Minh và đưa sản phẩm tham gia các buổi đấu giá từ thiện... đã tạo điều kiện cho người tiêu dùng biết đến sản phẩm mới của Dừa Việt.

Cuối năm 2004, thông qua Thương vụ Australia tại TP Hồ Chí Minh, một công ty của Australia bày tỏ ý định muốn tiêu thụ độc quyền sản phẩm Dừa Việt tại Australia "Hai bên đang bàn bạc kế hoạch cụ thể để tìm hướng đầu tư hiệu quả nhất", chị cho biết. Mới đây, một khách hàng Mỹ cũng đã gửi e-mail cho chị thăm dò khả năng hợp tác và tiêu thụ gạch gáo dừa.

"Cuộc chơi xa xỉ"

Ngoài cây dừa, hội họa cũng là niềm đam mê của chị. Thành công với "tình yêu đầu tiên", nhưng chị không quên "tình yêu thứ hai". Chị luôn tâm niệm: “Một chất liệu bất kỳ, cộng với niềm say mê và trí tuệ, sẽ đem lại những sản phẩm có giá trị”.

Giữa năm 2004, chị tiếp tục cho ra đời sản phẩm mới: tranh nghệ thuật với nguyên liệu gáo dừa. Mân mê bức tranh Điểm tựa do chính chị sáng tác vừa được bán đấu giá 2.500 USD nhằm lấy tiền ủng hộ Hội Bảo trợ bệnh nhân nghèo TP Hồ Chí Minh, chị tâm sự: "Tôi xem đây như một cuộc chơi - một cuộc chơi xa xỉ. Càng lao vào càng thấy say mê, cuốn hút đến lạ lùng. Nếu thành công thì quá tốt; còn thất bại thì ít ra tôi cũng thỏa mãn với niềm say mê của mình".

Nhìn những bức tranh, chỉ với hai mầu vàng nhạt và nâu đen, vừa có nét hiện đại vừa mang tính truyền thống, khách tham quan phòng trưng bày của Công ty Dừa Việt không khỏi tấm tắc khen bởi nó lạ, độc đáo và đầy tính nghệ thuật. Tiến sĩ Võ Văn Long, Trưởng phòng Kế hoạch Viện Nghiên cứu dầu thực vật Việt Nam, nhận xét: "Là người nghiên cứu cây dừa, tôi rất thán phục và ngạc nhiên với các tác phẩm nghệ thuật làm từ chất liệu gáo dừa. Dừa Việt đã góp phần mang lại cho cây dừa Việt Nam một sắc thái riêng".

Chị cho biết, để hoàn tất một bức tranh (khổ 1x2 mét) từ khâu chọn tranh, vẽ lại bản thảo, mài gáo dừa, lên mầu, ghép tranh... mất khoảng 30 ngày. "Cực công lắm, nhưng ai cũng say mê vì biết mình đang góp phần làm ra những tác phẩm nghệ thuật", chị nói.

Bây giờ, có thể xem "cuộc chơi xa xỉ" của chị đã thành công bước đầu. Còn sắp đến? "Tôi muốn tìm người hợp tác để mở rộng sản xuất và đưa sản phẩm đến với đông đảo công chúng và nếu có thể là xuất khẩu, chị cho biết.